VAT od dostaw złomu - porada

Ustawą z dnia 18 marca 2011 r. o zmianie ustawy o podatku od towarów i usług oraz ustawy – Prawo o miarach, do artykułu 17 dodany został m.in. ustęp 7. Zgodnie ze zmienionym przepisem (obowiązującym od 1 kwietnia 2011), podatnikami, obowiązanymi do rozliczenia VAT, są również podmioty nabywające złom, jeżeli dokonującym dostawy jest podatnik, o którym mowa w art. 15, niekorzystający ze zwolnienia, o którym mowa w art. 113 ust. 1 i 9 (zwolnienie dla drobnych przedsiębiorców), a dostawa nie jest objęta zwolnieniem, o którym mowa w art. 43 ust. 1 pkt 2 (zwolnienie dla towarów używanych). W takim przypadku, w świetle zmienionego art. 17 ust. 2 ustawy o VAT, dokonujący dostawy złomu nie rozlicza podatku należnego. Przepis ten stosuje się, jeśli nabywcą jest podatnik, o którym mowa w art. 15 ustawy.

W praktyce, od 1 kwietnia 2011 r., w każdym przypadku, gdy dostarczany jest złom (również przez podmioty polskie), obowiązanym do rozliczenia VAT z tego tytułu jest nabywca (podatnik). Rozliczenia VAT dokonuje się poprzez tzw. „odwrotne obciążenie”, czyli zadeklarowanie przez nabywcę podatku należnego i naliczonego (zgodnie z przysługującym prawem do odliczenia VAT) w tym samym okresie rozliczeniowym. Transakcja ta jest więc, co do zasady, neutralna dla nabywcy.

Z uwagi na zlikwidowanie szczególnego momentu powstania obowiązku podatkowego w przypadku dostaw złomu, zastosowanie znajdują zasady ogólne. Oznacza to, że obowiązek podatkowy powstaje w momencie wystawienia faktury przez dostawcę, nie później niż 7 dnia od daty wydania towaru. Dostawca wystawiając fakturę (bez VAT) jest obowiązany spełnić wymogi przewidziane w §5 ust. 15 rozporządzenia fakturowego z 28 marca 2011 r. tj. zamiast danych dotyczących stawki i kwoty podatku oraz kwoty należności wraz z podatkiem, na fakturze powinna znaleźć się adnotacja, iż podatek rozlicza nabywca lub wskazanie właściwego przepisu ustawy lub dyrektywy, wskazującego, że podatek rozlicza nabywca lub oznaczenie „odwrotne obciążenie”.

Z uzasadnienia do zmiany wynika, iż wprowadzenie rozliczenia VAT z tytułu dostaw złomu przez nabywcę spowodowane było nadużyciami w obrocie tymi towarami. Należy zaznaczyć, iż przerzucenie obowiązku rozliczenia VAT na nabywcę w przypadku dostaw złomu zgodnie jest z regulacjami unijnymi, a w szczególności art. 199.1.lit. d Dyrektywy 2006/112/WE. W myśl tego przepisu, Państwa członkowskie mogą postanowić, że osobą zobowiązaną do zapłaty VAT jest podatnik –odbiorca, w przypadku dostawy zużytych materiałów, zużytych materiałów nienadających się do ponownego użycia w tym samym stanie, złomu, odpadów przemysłowych i nieprzemysłowych, odpadów przetwarzalnych, częściowo przetworzonych odpadów oraz dostawy pewnych towarów i świadczenia usług, wymienionych w załączniku VI do Dyrektywy.

Polecamy: Czy dostawca powinien zamieścić na fakturze kwotę podatku (obrót złomem)?

Z uwagi jednakże na fakt, iż wprowadzając powyższe zmiany, ustawodawca nie zdefiniował pojęcia „złomu”, powstało wiele wątpliwości interpretacyjnych. Część wątpliwości Minister Finansów postanowił rozwiać poprzez wydanie interpretacji ogólnej w trybie art. 14a Ordynacji podatkowej (pismo z dnia 2 maja 2011 r. nr PT3/033/2/188/LWA/11/569). W piśmie tym Minister Finansów wyjaśnił, iż przez złom należy rozumieć złom metali, w tym złom stalowy (wsadowy i niewsadowy), żeliwny i metali nieżelaznych, jak również złom metali szlachetnych. Minister podkreślił również, iż do złomu należy zaliczyć także zużyte akumulatory ołowiowe lub ich części (norma europejska nr PN-EN 14057:2003).

Aktualnie w Komisji Finansów Publicznych trwają prace nad zmianą do ustawy o VAT dotyczącą m.in. dostaw złomu. Zmiana ta ma na celu doprecyzowanie (a przede wszystkim rozszerzenie) katalogu odpadów, co do których znajdzie zastosowanie odwrotne obciążenie. Zgodnie z projektem, do ustawy o VAT zostanie dodany załącznik nr 11, w którym przedstawiony będzie katalog odpadów przetwarzalnych, z odwołaniem się do symboli statystycznych PKWiU, w odniesieniu do których zastosowanie znajdzie odwrotne obciążenie.

Szczegółowe doprecyzowanie towarów, od dostaw których VAT rozlicza nabywca należy ocenić jako zmianę pozytywną z punktu widzenia podatników, gdyż ograniczy to rozbieżności interpretacyjne i zapewni jednolite traktowanie.

Zaznaczyć należy, iż naliczenie VAT przez dostawcę na fakturze dokumentującej dostawę złomu powoduje, iż VAT ten nie jest odliczalny dla nabywcy.

Polecamy: Nowe zasady rozliczania obrotu złomem - porada