Zarządzanie ryzykiem i zmianą w przedsiębiorstwie

Ryzyko można zdefiniować jako pewne odchylenie od spodziewanego efektu, przy czym odchylenie to może mieć charakter pozytywny i negatywny. Z założenia, najczęściej klasyfikujemy ryzyko jako zjawisko negatywne, jednak może ono mieć charakter pozytywny i wówczas jest jak najbardziej pożądane, natomiast ryzyko o charakterze negatywnym może doprowadzić do wystąpienia straty w firmie. Jest ono na tyle istotne, że w Ustawie o rachunkowości z dnia 29 września 1994r. z późn. zm., art. 49 nakazuje, iż sprawozdanie z działalności jednostki powinno obejmować istotne informacje o stanie majątkowym i sytuacji finansowej, w tym ocenę uzyskiwanych efektów oraz wskazanie czynników ryzyka i opis zagrożeń.

Ze względu na dynamikę czynników, od których zależy efektywność działania podmiotu we współczesnym świecie wzrasta zainteresowanie teoriami działania w warunkach zagrożeń, wskazującymi sposoby ograniczenia niepewności bądź redukowania ryzyka. Tym, co różni ryzyko od niepewności jest możliwość oszacowania go zarówno z perspektywy prawdopodobieństwa wystąpienia, jak również skali wynikających skutków zagrożeń oraz szans. Aby nie popełniać błędów w zakresie kontroli ryzyka, zwróćmy uwagę na przytoczony niżej fragment:

„Obecnie zmienność i złożoność otoczenia, a zatem niepewność i ryzyko – determinują procesy decyzyjne. Z tychże powodów zagadnienie zarządzania ryzykiem, czyli kontrola czynników tworzących kontekst podejmowanych decyzji w przedsiębiorstwie, zawierających z reguły elementy niepewności i ryzyka, staje się dla menedżerów i udziałowców swoistym nakazem.

W sytuacji recesji w gospodarce narodowej przedsiębiorstwa stają w obliczu trudnych decyzji, którym towarzyszą często błędy w zarządzaniu.

Zobacz: Prawo dla firm

Do nich należą m.in.:

1) decyzje o alokacji środków stojące w sprzeczności z polityką i kulturą firmy,

2) cięcie wszystkich kosztów jak leci, zamiast podejmowania ukierunkowanych i wymiernych działań,

3) szybkie posunięcia, które chronią płynność gotówkową, lecz narażają na ryzyko udziałowców,

4) redukcja wydatków na marketing, promocję marki i rozwój nowych produktów,

5) w czasach kryzysowych oszczędzanie na szkoleniach dla pracowników,

6) poświęcanie zbyt małej uwagi dostawcom i dystrybutorom.

Każda zmiana niesie ze sobą nie tylko szanse, ale i ryzyko. Zarządzanie ryzykiem jest procesem, który podlega zmianom w czasie. Nie jest możliwe ustalenie z góry raz określonego schematu dotyczącego zarządzania ryzykiem, który obowiązywałby w każdej sytuacji w trakcie podejmowania i wdrażania decyzji gospodarczych. Powtarzalność procedur nie oznacza, że działania na poszczególnych etapach będą identyczne. Pomocne mogą być metody statystyczne, które w połączeniu ze znajomością instrumentów finansowych umożliwiających kontrolę ryzyka, pozwalają podjąć skuteczne działania zapobiegawcze. Należy także wspomnieć o dokumentach COSO z 1992 r. i COSO II z 2004 r. Pierwszy z nich, nie do końca spełnił swoje zadanie, drugi dotyczy zarządzania ryzykiem korporacyjnym.

Cele i metody

Podstawowym celem zarządzania ryzykiem jest maksymalizacja efektu zdarzeń pozytywnych i minimalizacja zdarzeń negatywnych. Cele i korzyści biznesowe są osiągane poprzez projekty – orientacja na projekty powinna być podstawowym elementem strategii rozwoju przedsięwzięcia. Projekt jest próbą wykorzystania pewnej szansy – z każdą szansą związane jest ryzyko, jest ono potencjalnym, niepożądanym zdarzeniem, które może spowodować, że założone cele nie zostaną osiągnięte. Dostrzeganie tych zagrożeń, określanie ich wielkości i zakresu, zastosowanie najwłaściwszych metod prowadzi do przewagi nad konkurencją.

Przeczytaj w INFORLEX.PL Biznes cały artykuł: Zarządzanie ryzykiem i zmianą w przedsiębiorstwie

W artykule przedstawiono również nowoczesne narzędzia kontroli zarządzania oraz proces kontrolowania zmian i jej wpływów na całą organizację.