REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Zapis windykacyjny – nie tylko dla przedsiębiorców

Zapis windykacyjny
Zapis windykacyjny

REKLAMA

REKLAMA

Zapis windykacyjny to nowość wprowadzona od 23 października 2011 r. Zapis windykacyjny rozszerza możliwości testatora w rozporządzaniu swym majątkiem na wypadek śmierci.

Zapis windykacyjny - dotychczasowa regulacja

Zapis windykacyjny był dotychczas uregulowany w polskim kodeksie cywilnym w sposób, który nie odpowiadał ani potrzebom przedsiębiorców, ani też oczekiwaniom i potocznemu rozumieniu tej instytucji przez zwykłych obywateli.

REKLAMA

Zawarty w testamencie zapis wskazujący, że określona rzecz (np. samochód, nieruchomość) ma przypaść określonej osobie nie powodował przejścia własności tej rzeczy na zapisobiorcę a jedynie zobowiązywał spadkobierców do dokonania określonego rozporządzenia na rzecz zapisobiorcy.

W przypadku braku dobrej woli po stronie spadkobierców, zapisobiorca musiał dochodzić wykonania zapisu na drodze sądowej. 

Istota zapisu windykacyjnego

Antidotum na problemy z wykonaniem woli testatora i trudności zapisobiorców dochodzących wykonania uczynionych nań zapisów, ma być wprowadzona instytucja zapisu windykacyjnego.

Istota zapisu windykacyjnego sprowadza się do możliwości rozporządzenia przez testatora na wypadek jego śmierci, określonym składnikiem należącego doń majątku bezpośrednio na rzecz oznaczonej osoby.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Skutkiem uczynionego zapisu windykacyjnego jest już nie zobowiązanie spadkobierców do określonego świadczenia na rzecz zapisobiorcy (tak jest przy zapisie zwykłym) lecz nabycie przez osobę wskazaną przez testatora określonego składnika jego majątku i to już z chwilą otwarcia spadku tj. z chwilą śmierci spadkodawcy.

Zapis zwykły wywołuje zatem jedynie skutki zobowiązujące a zapis windykacyjny skutki rozporządzające. Jest to podstawowa różnica między zapisem zwykłym a zapisem windykacyjnym.

REKLAMA

Zapis windykacyjny ma szczególne znaczenie dla zapisobiorców. Daje bowiem możliwość dalszego rozporządzania przedmiotem zapisu, w zasadzie bezpośrednio po otwarciu spadku, bez konieczności uprzedniego dochodzenia wykonania zapisu przez spadkobierców.

Potwierdzenie uprawnienia zapisobiorcy stanowi postanowienie sądu o stwierdzeniu nabycia spadku bądź sporządzony przez notariusza akt poświadczenia dziedziczenia, w których umieszczana jest wzmianka o uczynionym zapisie windykacyjnym, jego przedmiocie i osobie zapisobiorcy.

Wszystko o spadkach

Zapis windykacyjny gwarantuje nie tylko pełniejsze urzeczywistnienie woli testatora, ale stanowi również ułatwienie dla spadkobierców, którzy mogą szybciej uporządkować sprawy spadkowe, w tym związane z zapisem, bez konieczności dokonywania dodatkowych rozporządzeń na rzecz zapisobiorców.

Co może być przedmiotem zapisu windykacyjnego?

Katalog składników majątkowych, które mogą zostać przekazane w drodze zapisu windykacyjnego został określony dość szeroko. Przedmiot zapisu windykacyjnego mogą bowiem stanowić:

1)     nieruchomości,

2)     rzeczy ruchome oznaczone co do tożsamości czyli zindywidualizowane,

3)     prawa majątkowe zbywalne,

4)     przedsiębiorstwo,

5)     gospodarstwo rolne,

6)     ustanowienie na rzecz zapisobiorcy użytkowania lub służebności.

REKLAMA

Dla przedsiębiorców szczególnego znaczenia nabiera możliwość przekazania w drodze zapisu windykacyjnego, konkretnej wybranej i zaufanej osobie przedsiębiorstwa prowadzonego dotychczas w formie indywidualnej działalności gospodarczej. Sprawne przejęcie takiego przedsiębiorstwa w przypadku śmierci spadkodawcy, bez konieczności prowadzenia długotrwałych sporów między spadkobiercami pozostaje niejednokrotnie kluczowe dla dalszego funkcjonowania tego przedsiębiorstwa, jego „marki” i kondycji finansowej.

W drodze zapisu windykacyjnego spadkodawca może również rozporządzić swoimi udziałami lub akcjami w spółce, w taki sposób, aby trafiły do osoby, która zdaniem spadkodawcy zrobi najlepszy z nich użytek i będzie dobrze zarządzała nabytym przedsiębiorstwem.

Instytucja zapisu windykacyjnego nie została jednak stworzona wyłącznie z myślą o przedsiębiorcach. Istotną rolę zapis windykacyjny może również odegrać wśród właścicieli gospodarstw rolnych, którzy poprzez zapis windykacyjny zagwarantują sobie, że po ich śmierci gospodarstwo rolne trafi w ręce osoby najlepiej przygotowanej do prowadzenia takiego gospodarstwa.  

Zapis windykacyjny może być również wykorzystany przez twórców, którzy przedmiotem zapisu windykacyjnego mogą uczynić przysługujące im majątkowe prawa autorskie do tworzonych za życia utworów, przekazując je na wyłączność osobie najbardziej zaufanej.

Jak dokonać zapisu windykacyjnego?

Aby sporządzić skuteczny zapis windykacyjny trzeba pamiętać o dwóch rzeczach.

1. zapis windykacyjny musi być zawarty w testamencie.

Nie oznacza to jednakże, że testator chcąc uczynić zapis windykacyjny na rzecz oznaczonej osoby musi jednocześnie powoływać spadkobierców testamentowych. Treścią takiego testamentu może bowiem przykładowo pozostać wyłącznie zapis windykacyjny bez konieczności składania przez testatora jakichkolwiek innych oświadczeń.

2. Dla skuteczności zapisu windykacyjnego koniecznym jest sporządzenie testamentu w formie aktu notarialnego.

Ustawodawca przyjął bowiem, że z uwagi na rozporządzające skutki zapisu windykacyjnego i niejednokrotnie również istotne znaczenie przedmiotu zapisu windykacyjnego zasadnym jest, aby osoba notariusza była swoistym gwarantem bezpieczeństwa, pewności i poprawności dokonywanego rozporządzenia.

Zapis windykacyjny u notariusza

Wykluczona zatem została możliwość uczynienia zapisu windykacyjnego w tzw. testamencie holograficznym (sporządzonym pismem ręcznym) oraz w tzw. testamencie alograficznym (sporządzonym w obecności dwóch świadków wobec przedstawiciela władzy publicznej) nawet w odniesieniu do drobniejszych rzeczy ruchomych.

Konkluzje

Wprowadzoną do polskiego kodeksu cywilnego instytucję zapisu windykacyjnego należy ocenić pozytywnie. Już na obecnym etapie zapis windykacyjny wzbudza duże zainteresowanie, nie tylko wśród przedsiębiorców, ale również zwykłych obywateli.

Wychodzi naprzeciw postulowanym potrzebom społeczeństwa w zakresie instytucji tzw. darowizny na wypadek śmierci, która w polskim prawie nie występuje.

Z jednej strony, zapis windykacyjny gwarantuje spadkodawcy, że do końca jego życia przedmiot zapisu windykacyjnego (np. nieruchomość) będzie należał do spadkodawcy, który będzie mógł nim swobodnie rozporządzać. Z drugiej zaś strony daje mu pewność, że w razie jego niespodziewanej śmierci, przedmiot zapisu trafi bezpośrednio do wskazanej przez spadkodawcę osoby.

Zapis windykacyjny w pytaniach i odpowiedziach

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Walka o przetrwanie. W ciągu dekady zniknie większość sklepów internetowych

Na rynku e-commerce, który jest niezwykle konkurencyjny, już w pierwszym roku działalności zanika 5% firm. Po upływie dziesięciu lat nadal funkcjonuje jedynie 37% z nich - informuje wtorkowe wydanie "Rzeczpospolitej".

Handel w dwie niedziele w każdym miesiącu - jest wniosek o odrzucenia projektu nowelizacji

Polska Izba Handlu wnioskuje o odrzucenie w całości poselskiego projektu przywracającego handel w 2 niedziele w miesiącu - wynika z opinii PIH złożonego w trakcie procesu legislacyjnego.

Dzień Matki. Jak wygląda rynek pracy kobiet?

W ciągu ostatnich kilku lat sytuacja kobiet na rynku pracy mocno ewoluowała. Pomimo podejmowania przez firmy działań na rzecz równouprawnienia płci panie bywają niejednokrotnie w nieco gorszej sytuacji zawodowej niż panowie. Jak wygląda rynek pracy kobiet? Czy pracodawcy oferują dodatkowe benefity dla rodziców? Co jest dla nich ważne u pracodawcy?

Pablo Escobar jako znak towarowy? Sąd odmawia

Sąd UE odmówił rejestracji oznaczenia słownego „Pablo Escobar” pod unijnym znakiem towarowym. Sąd uznał je za sprzeczne z porządkiem publicznym i dobrymi obyczajami. Za bardzo kojarzy się z handlem narkotykami i zbrodnią.

REKLAMA

Ogromne grzywny za niewdrożenie dyrektywy NIS2. Do kiedy trzeba to zrobić?

Dyrektywa Unii Europejskiej w sprawie środków na rzecz wysokiego wspólnego poziomu cyberbezpieczeństwa na terytorium Unii (NIS2) ma duże znaczenie dla poprawy cyberbezpieczeństwa UE. Jej wejście w życie nastąpiło w styczniu 2023 r. - z terminem na dostosowanie niezbędnych do wykonania niniejszej dyrektywy przepisów krajowych do 18 października 2024 r. Kto powinien przygotować się do działania w zgodzie z NIS2-  analizuje Michał Borowiecki, dyrektor Netskope na Polskę i Europę Wschodnią.

Nowa usługa dla indywidualnych przedsiębiorców w aplikacji mObywatel 2.0

W aplikacji mObywatel 2.0 pojawiła się usługa "Firma" skierowana do osób prowadzących jednoosobową działalność gospodarczą. Jak z niej skorzystać?

Onboarding w hybrydowym modelu pracy

Czym jest onboarding? Jak wygląda w pracy hybrydowej? 

Efekt Marywilskiej i fali pożarów: przedsiębiorcy pytają o ubezpieczenia i podatki pod względem strat

Tragedia tysięcy kupców, którzy prowadzili swoje biznesy często poniżej poziomu ryzyka skłania wielu przedsiębiorców do refleksji nad warunkami w jakich oni sami prowadzą swoją działalność. Efekt Marywilskiej i fali pożarów w ogóle: dwie ważne kwestie, w których doradzają eksperci to rozliczanie strat i inne aspekty podatkowe nieszczęścia oraz skuteczność polis jako zabezpieczenia przed skutkami nieszczęść.

REKLAMA

Jak zbudować dobre „candidate experience”

Czym jest candidate experience? Na co wpływa? Jak zmierzyć candidate experience i jak zbudować dobre?

31 maja 2024 r. upływa ważny termin dla rolników-przedsiębiorców

Do 31 maja 2024 r. należy złożyć zaświadczenie/oświadczenie o nieprzekroczeniu rocznej kwoty granicznej należnego podatku dochodowego za 2023 rok od przychodów z pozarolniczej działalności gospodarczej.

REKLAMA