Dlaczego zaciągamy coraz więcej kredytów hipotecznych?

Jeżeli sprzedaż utrzyma się na tym poziomie, to liczba udzielonych kredytów hipotecznych w 2010 roku wyniesie 220-230 tys. sztuk – 20-25 proc. więcej niż w roku 2009. III kwartał br. był trzecim z rzędu kwartałem wzrostowym, porównując do analogicznego okresu roku ubiegłego. Wcześniej dziesięć razy z rzędu odnotowywaliśmy spadek liczby udzielonych kredytów w stosunku do roku ubiegłego. Wysoka dynamika wzrostu nadal wynika w znacznym stopniu z efektu niskiej bazy – w pierwszym półroczu 2009 sprzedaż spadała w następstwie zamrożenia akcji kredytowej przez banki po globalnym kryzysie finansowym. Potem, w drugim półroczu 2009 r., nastąpiła odwilż i od początku 2010 r. notujemy wzrosty.

Źródło: Open Finance. Na podstawie danych: Bank Millennium, Bank Pocztowy, Bank BGŻ, BOŚ, Bank BPH, BZ WBK, Deutsche Bank PBC, DnB Nord, Gospodarczy Bank Wielkopolski, Getin Noble Bank, ING BSK, Kredyt Bank, Lukas Bank, mBank, MultiBank, Nordea Bank, Pekao, PKO BP, Raiffeisen

Liczba udzielonych w ostatnim kwartale kredytów była zbliżona do wartości z II kwartału i wzrosła o ok. 4,95 proc. Trzeba jednak zwrócić uwagę na fakt, że trzy miesiące temu na ankietę odpowiedziało 15 banków, a teraz już 19. Instytucje, które dołączyły do badania, nie są jednak rynkowymi potentatami – ich wpływ na ostateczną wielkość rynku nie przekracza łącznie kilku procent. Nie uwzględniając w rachunku za ostatni kwartał nowych banków, wzrost wynosi zaledwie 0,1 procent.

Drugi kwartał jest z reguły jednym z najlepszych okresów dla banków, udzielających kredytów hipotecznych, ponieważ w I kwartale ruch na rynku nieruchomości jest zwykle mniejszy z uwagi na zimę. Natomiast wiosną dokonywane są zakupy mieszkań, gdyż kupujący chcą zdążyć z remontami w okresie wakacji. Zatem podobny wynik w trzecim kwartale należy uznać za sukces.

Źródło: Open Finance. Na podstawie danych: Bank Millennium, Bank Pocztowy, Bank BGŻ, BOŚ, Bank BPH, BZ WBK, Deutsche Bank PBC, DnB Nord, Gospodarczy Bank Wielkopolski, Getin Noble Bank, ING BSK, Kredyt Bank, Lukas Bank, mBank, MultiBank, Nordea Bank, Pekao, PKO BP, Raiffeisen

W ujęciu 12-miesięcznym, które wskazuje na dynamikę zmian na rynku hipotecznym, eliminując efekty sezonowe, sprzedaż kredytów wyniosła ponad 216 tys. sztuk i była o 16 proc. wyższa niż przed rokiem i o 6,8 proc. wyższa niż na koniec 12-miesięcznego okresu zakończonego w II kwartale.

Źródło: Open Finance. Na podstawie danych: Bank Millennium, Bank Pocztowy, Bank BGŻ, BOŚ, Bank BPH, BZ WBK, Deutsche Bank PBC, DnB Nord, Gospodarczy Bank Wielkopolski, Getin Noble Bank, ING BSK, Kredyt Bank, Lukas Bank, mBank, MultiBank, Nordea Bank, Pekao, PKO BP, Raiffeisen

Dowiedz się także: Jak wysokość stóp procentowych wpływa na ratę kredytu hipotecznego?

Udział kredytów walutowych w ogóle sprzedaży wzrósł w ciągu roku z 13,28 do 20,92 proc., jeszcze trzy miesiące temu wynosił 19,03 procent. Nominalnie wzrost liczby kredytów walutowych jest jeszcze bardziej spektakularny. Rok temu w III kwartale udzielono ich 6,4 tys., teraz prawie 13 tys., o ponad 100 proc. więcej. Popularność kredytów walutowych nadal rośnie, lecz jesteśmy bardzo daleko od sytuacji z 2008 roku, w którym kredyty tego rodzaju stanowiły zdecydowaną większość. Mimo zapowiedzi nowelizacji rekomendacji S II i chęci znacznego ograniczenia kredytów walutowych przez Komisję Nadzoru Finansowego w niektórych instytucjach kredyty walutowe nadal stanowią ponad 90 proc. wszystkich udzielanych. Przypomnijmy, że KNF chce, aby udział kredytów walutowych nie przekraczał 50 proc. całego portfela kredytów hipotecznych.

Źródło: Open Finance. Na podstawie danych: Bank Millennium, Bank Pocztowy, Bank BGŻ, BOŚ, Bank BPH, BZ WBK, Deutsche Bank PBC, DnB Nord, Gospodarczy Bank Wielkopolski, Getin Noble Bank, ING BSK, Kredyt Bank, Lukas Bank, mBank, MultiBank, Nordea Bank, Pekao, PKO BP, Raiffeisen

Dziś jednak klienci mają atrakcyjną, bo pozbawioną ryzyka kursowego, alternatywę: kredyty w programie Rodzina na Swoim, które stanowią 16,6 proc. wszystkich udzielanych kredytów, czyli o 1,3 pkt. proc. mniej niż przed rokiem, i 21 proc. kredytów złotowych. Łącznie w III kwartale udzielono ponad 10,3 tys. kredytów z dopłatami, o 19,15 proc. więcej niż w analogicznym okresie rok wcześniej.

Nadal nie wiadomo, kiedy wejdą w życie i jak będą wyglądać zmiany w RnS. Prace nad nowelizacją ustawy wciąż trwają. Wg ostatniego projektu planowane jest obniżenie limitów cen nieruchomości, dopuszczonych do dopłat, o ok. 14 proc., ograniczenie programu do rynku pierwotnego oraz dopuszczenie do niego singli i związków partnerskich. Ze względu na brak ostatecznych rozwiązań, związanych z nowelizacją prognozowanie sprzedaży w kolejnych kwartałach jest zadaniem dość karkołomnym. Poważne zastrzeżenia co do planów Ministerstwa Infrastruktury mają m.in. Ministerstwo Finansów i Narodowy Bank Polski. Można jedynie przypuszczać, że ze względu na możliwość wprowadzenia zmian od początku nowego roku, najbliższe miesiące okażą się w tym temacie gorące.

Źródło: Open Finance. Na podstawie danych: Bank Millennium, Bank Pocztowy, Bank BGŻ, BOŚ, Bank BPH, BZ WBK, Deutsche Bank PBC, DnB Nord, Gospodarczy Bank Wielkopolski, Getin Noble Bank, ING BSK, Kredyt Bank, Lukas Bank, mBank, MultiBank, Nordea Bank, Pekao, PKO BP, Raiffeisen

Po raz kolejny wzrosła też przeciętna wartość udzielanego kredytu. W II kwartale br. było to 202,1 tys. zł, a w kolejnych trzech miesiącach o 8 tys. zł więcej. W stosunku do III kwartału 2009 r. wzrost ten wyniósł 9,2 tys. złotych. To skutek coraz bardziej liberalnego podejścia banków do kwestii zdolności kredytowej i spadających marż. Zachęceni niższymi cenami kredytu klienci częściej kupują większe mieszkania.

Źródło: Open Finance. Na podstawie danych: Bank Millennium, Bank Pocztowy, Bank BGŻ, BOŚ, Bank BPH, BZ WBK, Deutsche Bank PBC, DnB Nord, Gospodarczy Bank Wielkopolski, Getin Noble Bank, ING BSK, Kredyt Bank, Lukas Bank, mBank, MultiBank, Nordea Bank, Pekao, PKO BP, Raiffeisen

Prognozy dla rynku kredytowego

Mimo niesprzyjających warunków pogodowych, na które złożyły się powódź, a wcześniej wyjątkowo ostra zima, rynek kredytów hipotecznych w 2010 r. wyraźnie ożywił się. Co ważne, ożywienie to widoczne jest na tle niskiej bazy z bardzo słabego roku 2009. Nadal sporo brakuje nam do rekordowego roku 2008, kiedy to w najlepszych kwartałach udzielano ponad 70 tys. kredytów.

Polecamy serwis: Lokaty

Spodziewane wejście w życie nowelizacji rekomendacji S II oraz drugiej części rekomendacji T nie powinno znacznie wpłynąć na rynek kredytów hipotecznych jako całość. Nie ma obaw, że nagle kredyty przestaną być dostępne, choć rzeczywiście o kredyty walutowe na pewno będzie trudniej. Te jednak nie znaczą już dla całego rynku tyle, co kilka lat temu, więc wpływ ich ograniczenia na całość rynku będzie mniejszy. Największy problem nowelizacja rekomendacji S II sprawi bankom, które mają w portfelu dużo kredytów walutowych, aczkolwiek nadal nie jest pewne, czy wejdzie ona w życie w postaci, w jakiej znamy ją na dzień dzisiejszy. Lobby bankowe bardzo stara się o zmianę zapisów, dotyczących ograniczenia udzielania hipotek w obcych walutach.

Cały czas wśród banków trwa walka o portfele kredytobiorców, choć w ostatnich miesiącach zmieniła ona swoją postać. Jak pokazał ostatni ranking kredytów hipotecznych Open Finance, przestały spadać marże kredytów w euro, natomiast pożyczki złotowe nadal tanieją. To zapewne efekt zbliżającej się nowelizacji rekomendacji S II i w związku z tym można oczekiwać spadku popularności kredytów walutowych w IV kwartale 2010 r. Niezmiennie banki starają się jak najbardziej „uproduktowić” klienta, do kredytu hipotecznego dodając nie tylko rachunek czy kartę kredytową, ale całe pakiety usług finansowych, łącznie z szeregiem ubezpieczeń.