ESG w MŚP. Czy wyzwania przewyższają korzyści?

ESG to sposób prowadzenia biznesu, który nie ogranicza się jedynie do wyników finansowych, ale obejmuje również odpowiedzialność wobec społeczeństwa, etyczne standardy działania i dbałość o środowisko. Choć wciąż jest to domena przede wszystkim dużych korporacji, mniejsze firmy również są coraz bardziej świadome korzyści wynikających ze stosowania zasad zrównoważonego rozwoju.

Korzyści z ESG dla MŚP

Zgodnie z danymi zebranymi na zlecenie VanityStyle, główną korzyścią związaną z ESG, którą dostrzega 35 proc. przedsiębiorców z sektora MŚP, jest poprawa wizerunku firmy jako pracodawcy. To kwestia szczególnie ważna dla przedstawicieli średnich podmiotów oraz firm produkcyjnych (po 42 proc. wskazań). Kolejnym aspektami istotnymi dla reprezentantów sektora są zwiększenie trakcyjności dla inwestorów (34 proc. wskazań) oraz lepszy dostęp do finansowania, np. inwestycji (29 proc. wskazań).

- Wyniki badania pokazują, że wśród MŚP rośnie świadomość roli strategicznego zarządzania czynnikami ESG. Istotnym wyzwaniem pozostaje edukacja w łańcuchu dostaw oraz dostęp do praktycznej wiedzy i narzędzi, wspierających zrównoważoną transformację. Prowadzenie biznesu w sposób odpowiedzialny to przede wszystkim korzyści związane z budowaniem przewag konkurencyjnych - lepszym dostępem do finansowania, optymalizacją kosztów, zwiększaniem atrakcyjności dla inwestorów oraz kontrahentów - zwłaszcza największych firm – wyjaśnia dr Karolina Adamska-Woźniak, dyrektorka zarządzająca Forum Odpowiedzialnego Biznesu. - Jednocześnie potrzebny jest także dialog i uwzględnianie specyfiki danego przedsiębiorstwa czy branży. ESG nie jest chwilowym trendem, lecz sposobem na rozwój i wzmacnianie odporności firm i całej gospodarki, której kluczowym elementem jest sektor – podkreśla.

Wśród korzyści wynikających z implementacji zasad zrównoważonego rozwoju przedsiębiorcy z sektora MŚP wymieniają także utrzymanie współpracy z klientami zobowiązanymi do raportowania ESG (27 proc.) czy oszczędności wynikające np. z tańszych kredytów lub korzystniejszych warunków ubezpieczenia (25 proc.).

- Choć coraz więcej mikro, małych i średnich przedsiębiorstw dostrzega potencjał zrównoważonego rozwoju, dla wielu firm ESG nadal brzmi zbyt abstrakcyjnie i odlegle. Pomiędzy świadomością a realnym wdrażaniem zasad odpowiedzialności wciąż widoczny jest wyraźny rozdźwięk. Trzeba pamiętać, że większość firm z sektora funkcjonuje poza zorganizowanym podejściem do zrównoważonego rozwoju i przełożenie ogólnych założeń ESG na konkretne działania stanowi dla nich największe wyzwanie – tłumaczy Joanna Skoczeń, prezes Zarządu VanityStyle. - ESG stanie się prawdziwą inwestycją w przyszłość dopiero wtedy, gdy przedsiębiorcy odczują wymierne efekty zmian: oszczędności, większą lojalność pracowników czy przewagę konkurencyjną. Na razie na pierwszy plan wysuwają się przede wszystkim bariery związane z implementacją zasad zrównoważonego rozwoju, które zauważa aż 90 proc. respondentów badania – dodaje.

Bariery dla wdrażania ESG

Główną barierą we wdrażaniu ESG, którą dostrzegają respondenci biorący udział w badaniu, są koszty – uwagę na nie zwraca połowa ankietowanych, w tym 36 proc. firm produkcyjnych, 44 proc. przedsiębiorstw usługowych oraz 54 proc. podmiotów specjalizujących się w handlu. Przedsiębiorcy z sektora MŚP sygnalizują także zbyt małe kompetencje (40 proc. wskazań) oraz brak zasobów ludzkich (38 proc. wskazań).

- Wprowadzenie zasad ESG w sektorze MŚP to proces wymagający nie tylko dobrej woli przedsiębiorców, ale również realnych nakładów finansowych, wiedzy eksperckiej i odpowiednich zasobów organizacyjnych. Największym wyzwaniem pozostaje ograniczony budżet oraz brak specjalistów, którzy potrafiliby przełożyć ogólne założenia na konkretne rozwiązania dostosowane do specyfiki danej działalności. Wdrożenie ESG oznacza także konieczność monitorowania wskaźników środowiskowych, tworzenia przejrzystych polityk HR czy raportowania działań – a to wymaga zarówno czasu, jak i kompetencji. ESG to jednak znacznie więcej niż procedury, polityki i raportowanie – to sposób myślenia o firmie i jej przyszłości - zaznacza Joanna Skoczeń.

Aż 29 proc. ankietowanych uważa, że ESG nie niesie ze sobą żadnych korzyści i oznacza tylko dodatkowe koszty oraz obowiązki. Pomimo tego, coraz więcej przedsiębiorstw z sektora MŚP zainteresowanych jest rozwijaniem biznesów w oparciu o zasady zrównoważonego rozwoju. Jak wynika z danych, 48 proc. przedstawicieli mikro, małych i średnich firm zapytanych o realizowane działania z zakresu ESG deklaruje zapewnienie uczciwych warunków pracy, 41 proc. stosuje politykę równych szans, 38 proc. wspiera inicjatywy lokalne i wolontariat, a 37 proc. posiada kodeks etyki. Ponadto 32 proc. przedsiębiorstw prowadzi edukację wewnętrzną z ESG, 27 proc. analizuje wpływ środowiskowy, a 23 proc. posiada cele ESG na poziomie zarządzania.