Akcyzą w cydr. Polscy producenci rozczarowani

• Polscy producenci rozczarowani
• Miało być inaczej
• Ile soku w cydrze
• Polski paradoks

Polscy producenci rozczarowani

Polska to największy producent jabłek w Unii Europejskiej. Nasze owoce są niezwykle cenione za smak, jakość i dużą różnorodność odmian. To właśnie jabłko było oficjalnym symbolem polskiej prezydencji w Radzie Unii Europejskiej w mijającym 2025 r. Wydawać by się zatem mogło, że ci, którzy zajmują się produkcją cydrów, czyli niskoalkoholowych napojów z polskich jabłek, mogą liczyć na sprzyjające warunki prawne. Dają w końcu wsparcie rodzimym sadownikom, od których kupują surowiec. Ale nic bardziej mylnego. Przypomnijmy: od lat polskim producentom cydru obiecywano zerową stawkę akcyzy, ale na obietnicach się kończyło. Teraz plany rządu poszły w przeciwnym kierunku.

- Wyrażamy zaskoczenie i zaniepokojenie projektem włączenia cydrów i perry o zawartości alkoholu do 5% do akcyzowej mapy drogowej i objęcia ich podwyżkami podatku akcyzowego, którym dotychczas nie podlegały – mówi Magdalena Zielińska, Prezes Związku Pracodawców Polska Rada Winiarstwa. - Przez lata Polska marnowała potencjał – cydr był traktowany marginalnie, a apele branży winiarskiej pozostawały bez odzewu. W ostatnich latach sytuacja uległa poprawie, ale teraz Ministerstwo Finansów ponownie odbiera cydrowi możliwość konkurencji z piwnymi podróbkami – zauważa Prezes ZP PRW.

Miało być inaczej

Jak wynika z oficjalnej argumentacji rządu, istotą planowanych podwyżek miało być „urealnienie dotychczasowej mapy drogowej, które obejmie podwyższenie stawek akcyzy na napoje alkoholowe w latach 2026–2027.”

Tymczasem zakres projektu został rozszerzony – w mapie drogowej nie tylko stawki mają zostać zmienione, dodano do niej bowiem całkowicie nową kategorię produktów.

- Cydry i perry o mocy nieprzekraczającej 5% zostały wyłączone z mapy ustalonej w 2021 r., jak wskazano wówczas w uzasadnieniu – w celu rozwoju tego rynku oraz pośredniego wspierania produkcji sadowniczej. W aktualnie przekazanym do konsultacji projekcie ustawy kategorie te planuje się jednak dodać do mapy – mówi Prezes ZP PRW.

Cydry i perry nie zostały oszczędzone przez Ministerstwo Finansów mimo, że wpływy z tytułu ich akcyzy są symboliczne i wynoszą zaledwie ok. 5 mln zł rocznie. Stawka akcyzy dla obu tych kategorii wynosi w tej chwili 97 zł od 1 hektolitra gotowego wyrobu pod warunkiem zawartości alkoholu nie wyższej niż 5%.

Ile soku w cydrze

Rozgoryczenia nie ukrywają producenci cydru. Jednym z największych w Polsce jest firma Bartex, producent marki Sadowski. - W ostatnich dwóch latach cydr dynamicznie się rozwijał – zarówno dzięki rosnącej popularności napojów lekkich i niskoalkoholowych, jak i wprowadzaniu wersji smakowych, które doskonale wpisały się w preferencje konsumentów – tłumaczy Grzegorz Bartol, Wiceprezes firmy Bartex. - Wzrost akcyzy może jednak zahamować ten pozytywny trend, gdyż wrażliwość cenowa konsumentów w tym segmencie jest stosunkowo wysoka. Wyższa cena detaliczna może spowodować odpływ części klientów do tańszych kategorii napojów, a w konsekwencji ograniczyć tempo rozwoju cydru w Polsce.

Warto podkreślić, że polskich producentów cydru obowiązują restrykcyjne wymogi jakościowe, zupełnie inaczej niż działającą bez ustawowych regulacji branżę piwowarską, która z kolei skwapliwie korzysta z zainteresowania konsumentów tym niskoalkoholowym napojem z jabłek.

JNT Group, producent marki Dobroński, tylko w ubiegłym roku wyprodukował prawie 2 mln litrów cydru. Sok do niego pochodzi wyłącznie z polskich jabłek, z okolic Grójca i Warki, co mamy potwierdzone certyfikatami – zaznacza Jakub Nowak, Prezes JNT Group.

- Zgodnie z przepisami, w cydrze zawartość soku jest bardzo wysoka i stanowi co najmniej 60% zawartości. Zupełnie inaczej niż np. piwa smakowe typu Somersby, zawierający niewiele ponad 1% soku jabłkowego – tłumaczy Jakub Nowak.

W rezultacie, roczna sprzedaż produktu Somersby jest aż dziesięciokrotnie większa niż całego rynku cydru w Polsce. Napój ten, w jabłkowej wersji, zawiera jedynie śladowe ilości soku (1,6%), a jego jabłkowy charakter uzyskuje się za pomocą aromatów. Nie bez znaczenia jest też to, że jako piwo, ma możliwość reklamy.

Polecamy: Personel i Zarządzanie (miesięcznik) – abonament

Polski paradoks

Mimo, iż jesteśmy potentatem w produkcji jabłek, rynek cydru w Polsce wciąż pozostaje niewielki – szacuje się go na około 5 mln litrów. Znaczące zasoby surowca mogłyby być znacznie efektywniej zagospodarowane właśnie poprzez rozwój produkcji cydru. Tymczasem rynek cydru u nas należy do najmniejszych w UE i jest porównywalny z rynkami w Chorwacji, Grecji czy na Cyprze. Dla porównania, w państwach europejskich, które nie słyną ani z tradycji produkcji cydru, ani z upraw jabłek, rynek ten rozwinięty jest kilkukrotnie bardziej – m.in. w Finlandii (26 mln l), Szwecji (21 mln l) czy Portugalii (21 mln l). Wnioski? Jesteśmy mistrzami w niewykorzystywaniu swojego potencjału i zasobów.

- Nasz kraj, jako jeden ze światowych potentatów w produkcji jabłek, powinien dbać o swoje strategiczne surowce i wspierać rolników tak, jak robią to inne kraje zachodnie. Rządzący nieraz zapowiadali, że będą chronić polski cydr. Niemcy, Włochy czy Francja jako duzi producenci winogron dbają o swoich rolników i od dawna stosują zerową stawkę akcyzy na wina – mówi Jakub Nowak, Prezes JNT Group.

W trendach

Z danych NielsenIQ wynika, że segment cydru, zwłaszcza na tle spadków w innych kategoriach, radzi sobie teraz bardzo dobrze. W lipcu 2024 r. segment ten odnotował ilościowy wzrost o 9% r/r , natomiast według publikacji z sierpnia br. wzrost ilościowy wyniósł 1,9% r/r. Cydr idealnie wpisuje się w trend NoLo, czyli rosnące zainteresowanie konsumentów napojami niskoalkoholowymi i bezalkoholowymi.

- Potencjalna podwyżka akcyzy może spowolnić rozwój kategorii, ale naszą ambicją pozostaje dalsze promowanie cydru jako nowoczesnego, lekkiego napoju wytwarzanego z polskich jabłek – podkreśla Grzegorz Bartol, wiceprezes firmy Bartex.

- Po krótkim okresie poprawy uzyskanej dzięki pozostawieniu od 2022 r. cydru poza akcyzową mapą drogową, segment ten uzyskał szanse by konkurować na rynku z piwnymi substytutami wprowadzanymi przez zagraniczną konkurencję. Szansa ta jednak zostanie zaprzepaszczona, jeśli zapadnie decyzja o włączeniu cydru i perry do mapy akcyzowej oraz objęciu ich podwyżkami - podsumowuje z kolei Magdalena Zielińska, Prezes Związku Pracodawców Polska Rada Winiarstwa.

Stanowisko Związku Pracodawców Polska Rada Winiarstwa w tej sprawie - w ramach prowadzonych konsultacji publicznych – właśnie trafiło do Ministerstwa Finansów.