Fakty i mity dotyczące ESG. Dlaczego raportowanie to nie „kolejny obowiązek dla biznesu” [Gość Infor.pl]

• Mit pierwszy: ESG to nowe obowiązki i nowe zakazy
• Analiza, która porządkuje firmę
• Ład korporacyjny to nie tylko prawo
• Mit drugi: to zupełnie nowy temat
• Kiedy zacząć? Najlepiej teraz
• Kto powinien koordynować ESG w firmie?
• Korzyści, o których rzadziej się mówi

O tym, czym naprawdę jest raportowanie ESG, jakie mity wokół niego narosły i co może z niego wynieść firma, opowiada Paweł Ogrodnik, dyrektor Biura Finansów Polskiej Wytwórni Papierów Wartościowych.

Mit pierwszy: ESG to nowe obowiązki i nowe zakazy

Jednym z najczęściej powtarzanych mitów jest przekonanie, że ESG narzuca firmom nowe, dodatkowe działania. Tymczasem istota raportowania jest inna. Chodzi o transparentne pokazanie tego, jak przedsiębiorstwo już dziś funkcjonuje.

Raport nie ma zmuszać spółek do bycia „bardziej ekologicznymi” czy „bardziej społecznymi” niż są. Ma opisywać realne procesy, polityki i decyzje. To raport z rzeczywistości, a nie lista nowych zobowiązań.

Oczywiście wdrożenie raportowania wymaga wysiłku. Ktoś musi zebrać dane, przygotować dokument, często z pomocą doradców zewnętrznych. Dochodzi też obowiązek atestacji raportu przez biegłego rewidenta. To generuje koszty, głównie organizacyjne i pracownicze. Ale nie jest to rewolucja w sposobie prowadzenia biznesu.

Analiza, która porządkuje firmę

Jednym z kluczowych elementów raportowania ESG jest tzw. analiza podwójnej istotności. To moment, w którym spółka identyfikuje obszary naprawdę dla niej ważne – zarówno z punktu widzenia wpływu firmy na otoczenie, jak i wpływu otoczenia na firmę.

Mówimy tu o środowisku, kwestiach społecznych i ładzie korporacyjnym. Przy czym „społeczne” to nie tylko pracownicy, ale też dostawcy, społeczności lokalne czy osoby pośrednio dotknięte działalnością firmy. ESG obejmuje znacznie więcej, niż często się wydaje.

Dla wielu firm taki proces okazuje się wartościowy sam w sobie. Pozwala spojrzeć na organizację całościowo, zauważyć luki, powielone procedury albo obszary wymagające aktualizacji.

Ład korporacyjny to nie tylko prawo

W obszarze „G”, czyli governance, nacisk kładziony jest głównie na wewnętrzne regulacje przedsiębiorstwa. Przestrzeganie prawa traktowane jest jako oczywistość. Raportowanie ESG idzie krok dalej i pyta, jak firma sama reguluje swoje działania i czy faktycznie stosuje przyjęte zasady.

W PWPW takich regulacji jest bardzo dużo. Paradoksalnie raportowanie ESG może pomóc je uporządkować, a nie rozbudować. Czasem chodzi nie o uproszczenie, ale o zmianę akcentów. Coraz większe znaczenie mają bowiem relacje z partnerami biznesowymi: dostawcami i klientami.

Firmy są zachęcane do tego, by brać odpowiedzialność nie tylko za siebie, ale też za to, z kim współpracują. Stąd m.in. aktualizacje kodeksów etyki i większy nacisk na standardy obowiązujące w całym łańcuchu dostaw.

Mit drugi: to zupełnie nowy temat

Wielu przedsiębiorców uważa ESG za coś świeżego i narzuconego z zewnątrz. Tymczasem wiele firm działa w tym duchu od lat, nawet jeśli nie nazywało tego ESG.

Darowizny, sponsoring, fundacje korporacyjne, dialog z pracownikami, reprezentacja pracowników w organach spółki – to wszystko elementy, które dziś wpisują się w raportowanie zrównoważonego rozwoju. Różnica polega na tym, że teraz trzeba je opisać w sposób uporządkowany i porównywalny.

Kiedy zacząć? Najlepiej teraz

PWPW przygotowuje swój pierwszy raport ESG za 2025 rok, mimo że formalny obowiązek pojawi się później. Powód jest prosty. Europejskie standardy zrównoważonego rozwoju są wymagające i niełatwe w interpretacji. To dokumenty pełne odwołań i zależności, których nie da się „przerobić” w kilka tygodni.

Dlatego odkładanie prac na ostatnią chwilę może się źle skończyć. Lepiej uczyć się na własnych doświadczeniach, śledzić raporty firm, które już je opublikowały, i budować kompetencje wewnątrz organizacji. Doradcy zewnętrzni mogą pomóc, ale nie powinni zastępować zespołu firmy.

Kto powinien koordynować ESG w firmie?

Nie ma jednej dobrej odpowiedzi. Wiele zależy od struktury organizacji. Ustawodawca wskazuje jednak pewną podpowiedź: oświadczenie o zrównoważonym rozwoju jest częścią sprawozdania z działalności, które tradycyjnie przygotowują dyrektorzy finansowi.

To dlatego w wielu firmach właśnie CFO pełni rolę koordynatora ESG. Nie oznacza to, że odpowiada za wszystkie treści. Wręcz przeciwnie. ESG wymaga pracy zespołowej, z udziałem HR, marketingu, ochrony środowiska, zakupów czy relacji z klientami.

Korzyści, o których rzadziej się mówi

Raport ESG to nie tylko odpowiedź na wymogi regulacyjne czy oczekiwania klientów. To także coraz ważniejszy element relacji z instytucjami finansowymi. W Unii Europejskiej rozwija się tzw. zielone finansowanie, a firmy działające w duchu ESG mają większe szanse na tańszy kapitał.

Dla wielu przedsiębiorstw to realny argument biznesowy. Raportowanie pomaga nie tylko opisać firmę, ale też lepiej przygotować ją na zmieniające się otoczenie rynkowe.

Na koniec warto zapamiętać jedno: ESG to raport z tego, co firma robi. Nie zbiór nowych zakazów, nie ideologia, nie marketing. Dobrze przygotowany raport może stać się narzędziem porządkującym, a nie kolejnym obciążeniem.