Podpowierzenie danych do państwa trzeciego a standardowe klauzule umowne

Dostawca powinien mieć na względzie treść art. 28 ust. 4 RODO:

„Jeżeli do wykonania w imieniu administratora konkretnych czynności przetwarzania podmiot przetwarzający korzysta z usług innego podmiotu przetwarzającego, na ten inny podmiot przetwarzający nałożone zostają – na mocy umowy lub innego aktu prawnego, które podlegają prawu Unii lub prawu państwa członkowskiego – te same obowiązki ochrony danych jak w umowie lub innym akcie prawnym między administratorem a podmiotem przetwarzającym, o których to obowiązkach mowa w ust. 3, w szczególności obowiązek zapewnienia wystarczających gwarancji wdrożenia odpowiednich środków technicznych i organizacyjnych, by przetwarzanie odpowiadało wymogom niniejszego rozporządzenia. Jeżeli ten inny podmiot przetwarzający nie wywiąże się ze spoczywających na nim obowiązków ochrony danych, pełna odpowiedzialność wobec administratora za wypełnienie obowiązków tego innego podmiotu przetwarzającego spoczywa na pierwotnym podmiocie przetwarzającym”.

Polecamy: Jak przygotować się do zmian w 2020 r.

W związku z powyższym umowa pomiędzy podmiotem przetwarzającym (procesorem) a dalszym podmiotem przetwarzającym (podprocesorem) powinna być zawarta na warunkach nie gorszych niż pomiędzy administratorem a podmiotem przetwarzającym. Ponadto należy uregulować kwestię transgranicznego przetwarzania danych, w sytuacji gdy podwykonawca świadczonej usługi, tj. dalszy podmiot przetwarzający, znajduje się w państwie trzecim, przez które rozumiemy państwo spoza EOG.

Jednym ze sposobów zgodnego z prawem transferu danych do państwa trzeciego jest zastosowanie standardowych klauzul umownych, które stanowią załącznik do decyzji Komisji 2010/87/UE w sprawie standardowych klauzul umownych dotyczących przekazywania danych osobowych podmiotom przetwarzającym dane mającym siedzibę w krajach trzecich na mocy dyrektywy 95/46/WE Parlamentu Europejskiego i Rady. Przedmiotowa decyzja – pomimo że została wydana na podstawie dyrektywy 95/46/WE, uchylonej przez RODO – zgodnie z art. 46 ust. 5 RODO pozostaje w mocy do czasu zmiany, zastąpienia lub uchylenia decyzji przez Komisję Europejską.

Jednak należy pamiętać, że standardowe klauzule umowne co do zasady nie mogą być modyfikowane. Klauzule przywołane w poprzednim akapicie określają relację pomiędzy administratorem danych mającym siedzibę na terytorium EOG a podmiotem przetwarzającym mającym siedzibę poza EOG.

Natomiast praktyka świadczonych usług często jest bardziej skomplikowana: administrator danych jest z EOG, podmiot przetwarzając (procesor) – z EOG, a dopiero dalszy podmiot przetwarzający (podprocesor) ma siedzibę w państwie trzecim, tj. poza EOG.

Warto pamiętać o stanowisku Grupy Roboczej art. 29, wyrażonym w dokumencie: „Najczęściej zadawane pytania w celu zaradzenia kwestiom wynikłym na skutek wejścia w życie Decyzji Komisji Europejskiej 2010/87/UE sprawie standardowych klauzul umownych dotyczących przekazywania danych osobowych podmiotom przetwarzającym dane mającym siedzibę w krajach trzecich na mocy dyrektywy 95/46/WE”. Zgodnie z nim standardowe klauzule umowne mogą być zastosowane w imieniu i na rzecz administratora danych. W tym celu w umowie powierzenia pomiędzy administratorem danych a podmiotem przetwarzającym lub w innym oświadczeniu musi znajdować się jasne upoważnienie od administratora posiadającego siedzibę na terytorium EGO, udzielone podmiotowi przetwarzającemu posiadającego siedzibę na terytorium EGO, w celu wykorzystania modelowych klauzul, określonych w decyzji 2010/87/UE, w imieniu administratora oraz na jego rzecz.

Podkreślenia wymaga, że standardowe klauzule umowne niestety nie odpowiadają już standardom art. 28 RODO, w związku z tym w odrębnej umowie dotyczącej transferu danych wraz ze standardowymi klauzulami umownymi należałoby uregulować brakujące elementy. Do tej kwestii odnosi się motyw 109 RODO:

„Możliwość korzystania przez administratora lub podmiot przetwarzający ze standardowych klauzul ochrony danych przyjętych przez Komisję lub organ nadzorczy nie powinna stanowić dla administratora lub podmiotu przetwarzającego przeszkody, by standardowe klauzule ochrony danych włączyć do szerszej umowy, takiej jak umowa między wspomnianym podmiotem przetwarzającym a innym podmiotem przetwarzającym, ani by dodać inne klauzule lub dodatkowe zabezpieczenia, pod warunkiem że nie są one bezpośrednio lub pośrednio sprzeczne ze standardowymi klauzulami umownymi przyjętymi przez Komisję lub organ nadzorczy ani nie naruszają podstawowych praw lub wolności osób, których dane dotyczą. Należy zachęcać administratorów i podmioty przetwarzające, by w drodze zobowiązań umownych przewidywały dodatkowe zabezpieczenia, stanowiące uzupełnienie dla standardowych klauzul ochrony”.

Biorąc po uwagę powyższe, standardowe klauzule umowne mogą być uzupełnione m.in. w drodze dodatkowej umowy, która może wprowadzić postanowienia będące uzupełnieniem zastosowanych klauzul umownych. Takie dodatkowe postanowienia powinny regulować bądź precyzować przede wszystkim obowiązki określone w art. 28 ust. 3 lit. a, b, c, d i e RODO.

Autor: Adw. Marcin Zadrożny, Ekspert ds. ochrony danych, ODO 24, Adw. Łukasz Pociecha, Ekspert ds. ochrony danych, ODO 24.