Najważniejsze zasady prawa przedsiębiorców 2018

Konstytucja biznesu to kolejny po „100 zmian dla firm” pakiet zmian w prawie gospodarczym, zapowiadanym w rządowej „Strategii na rzecz Odpowiedzialnego Rozwoju”.

Obejmuje 5 ustaw:

• Prawo przedsiębiorców;
• Ustawa o rzeczniku Małych i Średnich Przedsiębiorców;
• Ustawa o Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej i Punkcie Informacji dla Przedsiębiorcy;
• Ustawa o zasadach uczestnictwa przedsiębiorców zagranicznych i innych osób zagranicznych w obrocie gospodarczym na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej;
• Przepisy wprowadzające ustawę – Prawo przedsiębiorców oraz niektóre inne ustawy z pakietu Konstytucji biznesu.

Polecamy: RODO. Ochrona danych osobowych. Przewodnik po zmianach

Katalog zasad kształtujących relacje biznesu z państwem

W przepisach ustawy Prawo przedsiębiorców zostały zamieszczone najważniejsze zasady wiążące przedsiębiorców oraz zasady wiążące organy władzy publicznej w relacjach z przedsiębiorcami (art. 2 i art. 8–15 ustawy). Zasady te wynikają bezpośrednio lub pośrednio z Konstytucji RP i są to w relacjach przedsiębiorca - organ administracji:

• zasada wolności działalności gospodarczej (art. 2 ustawy) - to podstawowa zasada wyrażona przez prawo przedsiębiorców, oznacza ona swobodę w podejmowaniu, wykonywaniu i zakończeniu działalności gospodarczej, a więc obejmuje np. możliwość wybrania formy organizacyjnoprawnej prowadzonej działalności a także swobodę umów;
• zasada „co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone” (art. 8 ustawy) - oznacza ona rozstrzyganie wątpliwości na korzyść przedsiębiorcy;
• obowiązek wykonywania działalności gospodarczej zgodnie z zasadami uczciwej konkurencji i poszanowania dobrych obyczajów oraz słusznych interesów innych przedsiębiorców i konsumentów,
• poszanowanie i ochrona praw i wolności człowieka (art. 9 ustawy).

Zobacz: Konstytucja dla Biznesu

Z kolei do unormowanych w rozdziale 1 ustawy zasad wiążących organy władzy publicznej w ich relacjach z przedsiębiorcami należą:

• zasada wolności działalności gospodarczej i równości przedsiębiorców (art. 2 ustawy);
• zasada „co nie jest prawem zabronione, jest dozwolone” (art. 8 ustawy);
• zasada domniemania uczciwości przedsiębiorcy - organy państwa powinny przyjmować założenie, że przedsiębiorca działa zgodnie z prawem dopóki nie wykaże się tezy przeciwnej (art. 10 ust. 1 ustawy);
• zasada rozstrzygania wątpliwości faktycznych na korzyść przedsiębiorcy - jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w tym zakresie pozostają niedające się usunąć wątpliwości co do stanu faktycznego, organ rozstrzyga je na korzyść przedsiębiorcy (art. 10 ust. 2 ustawy);
• zasada przyjaznej interpretacji przepisów – in dubio pro libertate - jeżeli przedmiotem postępowania przed organem jest nałożenie na przedsiębiorcę obowiązku bądź ograniczenie lub odebranie uprawnienia, a w sprawie pozostają wątpliwości co do treści normy prawnej, wątpliwości te są rozstrzygane na korzyść przedsiębiorcy, chyba że sprzeciwiają się temu sporne interesy stron albo interesy osób trzecich, na które wynik postępowania ma bezpośredni wpływ. Wyjątek od tej zasady może nastąpić jedynie jeśli wymaga tego ważny interes publiczny (art. 11 ustawy);
• zasady pogłębiania zaufania, proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania (art. 12 ustawy); zasada odpowiedzialności urzędników za naruszenie prawa (art. 13 ustawy);
• zasada pewności prawa - organ bez uzasadnionej przyczyny nie odstępuje od utrwalonej praktyki rozstrzygania spraw w takim samym stanie faktycznym i prawnym (art. 14 ustawy);
• zasada udzielania informacji - organ, w zakresie swojej właściwości, udziela przedsiębiorcy informacji o warunkach podejmowania, wykonywania i zakończenia działalności gospodarczej (art. 15 ustawy).