Zasada „Co nie jest zabronione, jest dozwolone” w Prawie Przedsiębiorców

Konstytucja biznesu wprowadziła zasady konstytucyjne do instrumentarium praktycznego i użytecznego

W czasie opracowywania pakietu „Konstytucji dla biznesu” nie brakowało głosów, że taka zasada nie jest potrzebna na poziomie ustawowym, skoro bezspornie wynika z Konstytucji. Jak się okazuje, wyrażenie tej zasady wprost w centralnej ustawie prawa gospodarczego zaczyna pełnić swoją rolę. NSA właściwie odczytał intencje prawodawcy i podkreślił, że przedsiębiorcy mogą wskazywać na interes prawny powołując się na przepis m.in. art. 8 Prawa przedsiębiorców. Niewątpliwie jest to fundamentalne ustalenie, które otwiera drogę do rzeczywistej, pełnej możliwości powoływania się na zasadę wolności działalności gospodarczej.

Naczelny Sąd Administracyjny w postanowieniu z 5 grudnia 2018 r. (sygn. II OSK 3297/18) oparł się na zasadzie z art. 8 Prawa przedsiębiorców, gdy stwierdził, że „na podstawie obowiązującego art. 8 Prawa przedsiębiorców przedsiębiorca może podejmować wszelkie działania, z wyjątkiem tych, których zakazują przepisy prawa. Przedsiębiorca może być obowiązany do określonego zachowania tylko na podstawie przepisów prawa”.

Polecamy: Kodeks pracy 2019 - komentarz

„Trzeba podkreślić, że przełomowe jest nawet nie samo powołanie się na przepisy Konstytucji i zasadę z ustawy Prawo przedsiębiorców – ale znacznie, które Sąd nadał tym ogólnym zasadom. NSA podkreślił, że przedsiębiorcy mogą wskazywać na interes prawny powołując się na przepis m.in. art. 8 Prawa przedsiębiorców. W ocenie sądu ‘zarzuty te były wystarczające do uwzględnienia skargi kasacyjnej, a zatem rozpatrywanie pozostałych zarzutów NSA uznał za niecelowe.’ Nie jest zatem konieczne poszukiwanie bardziej szczegółowego przepisu. NSA nie wprost stwierdził, że przepis art. 8 Prawa przedsiębiorców nadaje przedsiębiorcom uprawnienia. Teraz należy tylko liczyć na to, że NSA utrzyma powyższe rozumienie art. 8 Prawa przedsiębiorców. Jeżeli tak się stanie, to będzie można powiedzieć, że Konstytucja biznesu wprowadza zasady konstytucyjne do instrumentarium praktycznego i użytecznego, z którego może z powodzeniem skorzystać każdy przedsiębiorca” – wskazuje Grzegorz Lang, ekspert Centrum Analiz Legislacyjnych i Polityki Ekonomicznej (CALPE).

NSA przychylił się do zarzutu przedsiębiorcy naruszenia przepisów art. 20 i 22 Konstytucji, statuujących swobodę działalności gospodarczej, art. 6 ust. 1 nieobowiązującej już ustawy o swobodzie działalności gospodarczej, i właśnie art. 8 Prawa przedsiębiorców.

Źródło: Federacja Przedsiębiorców

Zobacz: Konstytucja Biznesu