Kategorie

Czy pracodawca może zmusić pracownika do zaszczepienia się przeciwko COVID-19?

Marta Olkowicz
Młodszy Prawnik w Dziale Prawo dla Biznesu w Kancelarii Kopeć Zaborowski
Pracodawca nie może w żadnej sytuacji i pod żadnym pozorem nałożyć na pracownika obowiązku poddania się szczepieniu na COVID-19.
W Polsce, jak i na całym świecie, są obecnie przeprowadzane szczepienia przeciwko COVID-19. Budzą one wiele wątpliwości, przede wszystkim po stronie pracowników i pracodawców. Czy jako pracodawca możesz nałożyć na swoich pracowników obowiązek zaszczepienia się przeciw COVID-19 oraz czy jako pracownik musisz się takiemu szczepieniu poddać.

Pracodawca może czy nie może?

Reklama

Rozważania w tym zakresie należy zacząć od tego, iż szczepienie przeciw COVID-19 jest dobrowolne. W związku z tym żaden pracodawca nie posiada uprawnienia do nałożenia na któregokolwiek ze swoich pracowników obowiązku zaszczepienia się. Tym samym, pracodawca nie może również rozwiązać stosunku pracy z pracownikiem, który odmawia zaszczepienia się, zarówno za wypowiedzeniem jak i bez wypowiedzenia. Również wszelkie polecenia służbowe do poddania się szczepieniu na koronawirusa są całkowicie bezprawne.  

Możliwość nałożenia przez pracodawcę na pracownika obowiązku poddania się szczepieniu można by było rozważać tylko wtedy, gdyby taki obowiązek został nałożony ustawą. Wynika to z art. 31 Konstytucji Rzeczpospolitej Polskiej, który dotyczy zasad wolności oraz ograniczania konstytucyjnych praw i wolności. Albowiem zgodnie z tym przepisem, wolność człowieka podlega ochronie prawnej i każdy jest obowiązany szanować wolności oraz prawa innych. Zgodnie z art. 31 ust. 2 Konstytucji, która jest najwyższym aktem prawnym w państwie, nikogo nie wolno zmuszać do czynienia tego, czego prawo mu nie nakazuje.

Ograniczenia w zakresie korzystania z konstytucyjnych wolności i praw mogą być ustanawiane tylko w ustawie i tylko wtedy, gdy są konieczne w demokratycznym państwie dla jego bezpieczeństwa lub porządku publicznego, bądź dla ochrony środowiska, zdrowia i moralności publicznej, albo wolności i praw innych osób. Należy pamiętać, iż ograniczenia te nie mogą naruszać istoty wolności i praw.

Pod dużym znakiem zapytania, w mojej ocenie, stoi czy ustawowe nałożenie obowiązku szczepienia się byłoby zgodne z Konstytucją.

Grupy zawodowe narażone na kontakt z COVID-19 a obowiązek szczepienia

Nawet pracownicy, którzy przy wykonywaniu swoich czynności służbowych są szczególnie narażeni na kontakt z wirusem COVID-19, jak m. in. medycy, nie mają obowiązku poddania się szczepieniu na COVID-19. Mogą to zrobić tylko i wyłącznie dobrowolnie i również nie mogą zostać zwolnieni z powodu odmowy poddania się szczepieniu. 

Obowiązek pracodawcy

Reklama

Nie należy utożsamiać obowiązku pracodawcy, wynikającego z art. 15 Kodeksu pracy, do zapewnienia pracownikom bezpiecznych i higienicznych warunków pracy, z możliwością wymagania przez pracodawcę, by jego pracownicy poddali się szczepieniu przeciw COVID-19.

Również art. 222 [1] § 1 Kodeksu pracy, który stanowi: W razie zatrudniania pracownika w warunkach narażenia na działanie szkodliwych czynników biologicznych pracodawca stosuje wszelkie dostępne środki eliminujące narażenie, a jeżeli jest to niemożliwe - ograniczające stopień tego narażenia, przy odpowiednim wykorzystaniu osiągnięć nauki i techniki, nie przyznaje pracodawcom prawa do nałożenia na pracowników obowiązku poddania się szczepieniu na koronawirusa.

Zapisanie pracownika na szczepienie bez jego zgody

Pracodawca nie może zgłosić swojego pracownika na szczepienie bez jego zgody. Albowiem może być to poczytywane za naruszenie przez pracodawcę danych osobowych tego pracownika. Pracodawca dopuszcza się wtedy nieuprawnionego przetwarzania oraz udostępniania danych osobowych pracownika. W takiej sytuacji pracownikowi przysługuje prawo do zgłoszenia takowego naruszenia do Urzędu Ochrony Danych Osobowych.

Warto też nadmienić, iż historia szczepień pracownika nie należy do danych osobowych, które na gruncie Kodeksu pracy oraz RODO[1], pracodawca może przetwarzać.

Wymóg szczepienia jako przejaw dyskryminacji

Zarówno niedopuszczenie przez pracodawcę pracownika do pracy z powodu braku posiadania szczepienia na COVID-19, jak i stawianie takiego wymogu dla kandydatów do pracy, będzie stanowiło dyskryminację. Takie postępowanie pracodawcy może go narazić na zapłatę odszkodowania.

Podsumowanie

Wokół szczepionki na COVID-19 powstało wiele kontrowersji. Istnieją jej zwolennicy i przeciwnicy. Jednak pewne jest to, że pracodawca nie może w żadnej sytuacji i pod żadnym pozorem nałożyć na pracownika obowiązku poddania się szczepieniu na COVID-19. Niezależnie od tego w jakim miejscu, na jakim stanowisku i jakie obowiązki służbowe dany pracownik wykonuje. Warto też pamiętać o tym, że nie można nikogo dyskryminować ani nagradzać z powodu posiadania lub nieposiadania szczepionki, czy to na COVID-19 czy innej. Pracownik ma pełne prawo do odmowy poddania się szczepieniu na COVID-19 i nie mogą go z tego tytułu spotkać żadne negatywne konsekwencje.  

Marta Olkowicz, Młodszy Prawnik, Kancelaria Kopeć Zaborowski Adwokaci i Radcowie Prawni Sp. p.

Więcej informacji znajdziesz w serwisie MOJA FIRMA

 

[1] Rozporządzenie Parlamentu Europejskiego i Rady (UE) 2016/679 z dnia 27 kwietnia 2016 r. w sprawie ochrony osób fizycznych w związku z przetwarzaniem danych osobowych i w sprawie swobodnego przepływu takich danych oraz uchylenia dyrektywy 95/46/WE (ogólne rozporządzenie o ochronie danych) (Dz. U. UE. L. 2016.119.1)

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma

    Jak ustawić bezpieczne hasło na komputerze firmowym?

    Bezpieczne hasło i ochrona danych to podstawa każdej firmy. Tymczasem oszuści wykorzystują zaawansowane narzędzia IT do masowego łamania haseł dostępów do usług internetowych i w ten sposób pozyskują ogromne wolumeny danych do dokonywania przestępstw.

    MRiRW: blisko 2,2 mld euro z KPO na sektor rolno-spożywczy

    Sektor rolno-spożywczy ma w Krajowym Planie Odbudowy wyodrębnioną pulę na rozwój i wzmocnienie odporności na kryzysy. Jakie inwestycje będą jeszcze wspierane z KPO?

    Codzienie tracimy około 600 milionów zł z polskiego PKB

    Trzecia fala pandemii łagodniejsza dla gospodarki, ale niektóre sektory wciąż dużo tracą. Kto traci, a kto zyskuje na pandemii?

    Pakiet akcyzowy - zmiany dla firm

    Nowelizacja ustawy o podatku akcyzowym weszła w życie. Szereg zmian już obowiązuje m.in. uzyskiwanie lub cofanie zezwoleń akcyzowych. Co jeszcze się zmieniło?

    Jak powinna wyglądać umowa na dostawy produktów rolniczych?

    Umowa dla rolnika: jak powinny być uregulowane kwestie ceny, terminów płatności, siły wyższej, kontroli jakości czy wypowiedzenia kontraktu?

    Dziedziczenie jednoosobowej działalności gospodarczej – co dalej po śmierci przedsiębiorcy

    Prawnik wyjaśnia, co dzieje się po śmierci przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą w formie jednoosobowej działalności gospodarczej, wpisanej do CEIDG

    Hotele znów otwarte. Te miejskie na razie są omijane są przez gości

    Od 8 maja hotele znów mogą przyjmować gości. Jednak w przeciwieństwie do hoteli resortowych w tych miejskich nie widać bardzo dużego zainteresowania.

    Ceny mieszkań wzrosły od 7 do 13 proc.

    Ceny mieszkań. W ciągu roku ceny transakcyjne mieszkań na rynku wtórnym wzrosły od 7 do 13 proc., najwyższe wzrosty odnotowano w Gdańsku, Łodzi i Wrocławiu, najniższe w Warszawie - wynika z Barometru Metrohouse i Gold Finance. W dalszym ciągu duży jest udział zakupów w celach inwestycyjnych.

    Instalacja fotowoltaiczna - co warto wiedzieć?

    Fotowoltaika. Jak dobrać moc instalacji fotowoltaicznej? Gdzie montować panele? Jak sprawdza się instalacja w zależności od pogody? Jakie formalności trzeba spełnić, z jakimi kosztami się liczyć?

    Jak uzyskać wyrok w sprawach budowlanych w mniej niż dwa miesiące?

    Brak płatności nawet jednej faktury może zagrozić wypłacalności wykonawcy. W poszukiwaniu wyjścia z tej pułapki, coraz więcej firm budowlanych zwraca się w kierunku e-arbitrażu.

    Ponad 20% przedsiębiorców z branży beauty zapowiada zwolnienia

    Firmy z branży beauty zamierzają zwolnić część swoich pracowników. Planowane redukcje najczęściej mają obejmować ponad 60% kadr. Branża przeżywa stagnację i zapowiada falę upadłości.

    Pieniądze z KPO na termomodernizację budynków na wsi

    Termomodernizacja budynków na wsi. Z budżetu Krajowego Planu Odbudowy (KPO) będą wspierane inwestycje mieszkańców wsi m.in. w zakresie termomodernizacji budynków mieszkalnych, modernizację infrastruktury wodno-kanalizacyjnej, termomodernizację budynków szkół, bibliotek i domów kultury.

    Jak założyć wyząbkowane opony? Czy się da?

    Jak założyć wyząbkowane opony? To o tyle zasadnicze pytanie, że ząbkowanie oznacza uszkodzenie bieżnika w ogumieniu.

    Dotacje dla firm w maju - lista konkursów

    Dotacje z Funduszy Europejskich czekają na przedsiębiorców. Przedstawiamy listę majowych konkursów i dotacji.

    Tarcza branżowa - zasady wsparcia, nowe kody PKD

    Tarcza branżowa to wsparcie dla firm poszkodowanych przez pandemię COVID-19. Od kiedy i na jakie wsparcie mogą liczyć przedsiębiorcy po zmianach?

    Jak rozwód Gatesów wpłynie na rynek start-upów?

    Rozwód Gatesów. Rozwody najbogatszych obywateli USA to nierzadko wyjątkowo bolesny cios wymierzony m.in. w majątek osobisty oraz portfele inwestycyjne. Czy jest się czego obawiać?

    Europejski Fundusz Gwarancyjny już wkrótce na polskim rynku

    Europejski Fundusz Gwarancyjny został utworzony dobrowolnie i solidarnościowo przez państwa członkowskie Unii Europejskiej, jako narzędzie walki z ekonomicznymi skutkami pandemii COVID-19.

    Kto płaci za parking policyjny po wypadku?

    Kto płaci za parking policyjny po wypadku? To postanowiliśmy sprawdzić dziś. Odpowiedź na pytanie jest o tyle ważna, że koszty mogą być wysokie!

    Karina Hertel: Jak wybrać adwokata marki, który wie o czym mówi? [PODCAST]

    Czy każde konto na IG, FB może być kontem sukcesu? Jak odnieść sukces w mediach społecznościowych? Czy każdy influencer musi sprzedawać? Zapraszamy do posłuchania podcastu.

    Wyrok TSUE w sprawie frankowiczów – co zmienia?

    Kredyty frankowe - kolejne orzeczenia TSUE. Z wielkiej chmury mały deszcz”, „rozczarowanie”, „remis bez zwycięzcy” – to wybrane nagłówki z komunikatów medialnych. Zaskoczenie? Bynajmniej.

    Ile i jak streamerzy zarabiają na transmisjach?

    Podobnie jak na całym świecie, w Polsce rynek live streamingu rozkwitał w ostatnich latach. Szczególne wzrosty mogliśmy zauważyć w zeszłym roku, gdy zamknięci w domach, szukaliśmy kontaktu z otoczeniem. Jak bardzo rynek ewoluował?

    Producenci zacierają ręce. Boom na środki do dezynfekcji trwa

    Blisko 70% konsumentów kupuje obecnie środki do dezynfekcji. Osoby, które stawiają na taką ochronę, głównie wybierają żele oraz płyny. Zdecydowanie najmniej popularną formą pozostają spreje.

    Co to jest phishing? Jak nie dać się okraść?

    Phishing. Oszuści łapią się różnych sposobów, by wyłudzić nasze dane i pieniądze. Podszywają się pod firmy kurierskie, energetyczne, portale ogłoszeniowe, a nawet Policję. Wysyłają maile i SMSy.

    Wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym: czym tak jest?

    Wspólne oświadczenie o zdarzeniu drogowym: czym jest, do czego może być potrzebne i czemu ułatwia załatwienie sprawy kierowcy? Sprawdziliśmy to.

    Pierwszy całkowicie wydrukowany dom

    Wydrukowany domu. Holenderskie małżeństwo zamieszkało w pierwszym domu, który został w pełni wydrukowany na drukarce 3D. Jego twórcy wierzą, że może wyznaczyć trend w budownictwie mieszkalnym - poinformował "The Guardian".