REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Monitoring należności handlowych

Jacek Folga
Dymnicki Marcin
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Jednym z podstawowych aktywów wpływających na płynność finansową są należności.

Monitorowanie ich spływu jest kluczem do uzyskania prawidłowych przepływów pieniężnych.

REKLAMA

Monitorując należności, przedsiębiorstwo uzyska odpowiedzi na pytania: po ilu dniach płacą klienci, którzy mają największe zadłużenie, gdzie pojawiły się kłopoty z należnościami przeterminowanymi i z czego one wynikają, jakie są cele w zakresie należności i jaki jest ich bieżący status realizacji? Za pomocą jakich narzędzi można to robić?

Pomiar rotacji należności?

Żeby dowiedzieć się, po ilu dniach od wystawienia faktury odbiorcy płacą, zaleca się stosowanie wskaźnika rotacji należności. W literaturze określa się go skrótem DSO. Znajomość rotacji należności umożliwia: planowanie poziomu należności, kształtowanie płynności finansowej, uzyskanie informacji o czasie, po jakim statystycznie płacą odbiorcy. Słowo „statystycznie” jest w tym przypadku bardzo ważne. Jeśli rotacja wyjdzie na poziomie na przykład 36 dni, nie oznacza to, że wszyscy odbiorcy płacą po 36 dniach. Niektórzy mogą płacić wcześniej, niektórzy później. Jednak średnio wszyscy odbiorcy robią to po 36 dniach. W celu interpretacji wyników zaleca się analizę wskaźnika w czasie. Jeśli wskaźnik rośnie, oznacza to, że odbiorcy płacą gorzej niż w okresach poprzednich.

DSO może być liczony na kilka sposobów, jednak najczęściej bazuje on na średniej dziennej sprzedaży. W takim przypadku wykorzystuje się wzór:

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

Średnią dzienną sprzedaż można uzyskać, dzieląc sprzedaż dla wybranego okresu przez liczbę dni tego okresu. Na przykład dla kwartału liczba dni wyniesie 90. Bardzo ważne jest, aby we wskaźniku uwzględniać tylko sprzedaż z tych miesięcy, z których pochodzą należności na koniec okresu. Obok dziennej sprzedaży konieczne jest również ustalenie średniego poziomu należności. Można je oszacować jako średnią stanu należności na początek i koniec okresu (np. początek i koniec roku kalendarzowego). Alternatywą może być stan należności na koniec okresu. Ważne jest w tym przypadku konsekwentne trzymanie się wybranej metody pomiaru (stan średni lub stan końcowy należności). W przeciwnym wypadku wyniki nie będą porównywalne.

Liczona w ten sposób rotacja ma jednak swoje ograniczenia. Jednym z nich są korekty bilansowe. Na przykład utworzenie wysokiego odpisu aktualizującego należności może znacznie obniżyć poziom należności w bilansie. W konsekwencji poprawi się rotacja należności, ale nie będzie to oznaczać, że odbiorcy zaczęli płacić szybciej. Przeciwnie, firma, tworząc odpis aktualizujący, spodziewa się, że część należności w ogóle nie będzie odzyskana. Poza tym DSO mierzy stan tylko na dzień pomiaru. Nie analizuje, jak odbiorcy płacili wcześniej, nie bierze pod uwagę okresu ciągłego, lecz tylko punktowy.

Z tego powodu powinno się te czynniki uwzględnić w interpretacji wyników. Ponadto wynik należy porównywać w czasie oraz na tle branży. Jeśli wynik drastycznie się zmienia, trzeba dokładnie zbadać przyczynę zmiany.

Firma może też zastosować rotację liczoną na podstawie danych wewnętrznych z systemu FK. Jako materiał do obliczeń należy wykorzystać poszczególne faktury. W tym przypadku trzeba policzyć różnicę między datą zapłaty a datą wystawienia faktury. Pokazuje ona, po jakim czasie została zapłacona pojedyncza faktura. Następnie w celu uzyskania informacji o wzorcu płatności odbiorcy należy pomnożyć otrzymany wynik dla każdej faktury przez jej wartość. W efekcie otrzymamy wartość ważoną. Sumę wartości ważonych dla wszystkich faktur odbiorcy należy podzielić przez jego przychody ze sprzedaży do odbiorcy. Przychody te powinny pochodzić z okresu, z którego pochodzi też suma analizowanych faktur. Otrzymany wynik będzie informował o tym, po jakim czasie płacą odbiorcy. Będzie to wynik bardziej zbliżony do rzeczywistości niż rotacja liczona miarą DSO. Wartość ważona z jednej strony wygładza duże opóźnienia nieistotnych wartości, z drugiej - uwzględnia wagę faktury. Dla firmy ważniejsze jest, aby szybciej otrzymać zapłatę za faktury o największej wartości. Ten problem został uwzględniony w tak liczonej rotacji należności.

Struktura wiekowa należności

REKLAMA

Kolejnym narzędziem, które warto wykorzystać w monitoringu należności, jest struktura wiekowa należności. Dostarcza ona informacji umożliwiających w prosty sposób zidentyfikowanie odbiorców zwlekających z zapłatą. Klasyfikuje należności handlowe odbiorców w przekroju dni, za jakie nie zostały jeszcze zapłacone. Struktura wiekowa należności prezentowana jest w postaci tabeli. Nagłówki kolumn określają przedziały czasowe. Wiersze opisują natomiast nazwy klientów. Wyszczególnianie wszystkich klientów w strukturze wiekowej należności nie jest konieczne, ale pomaga lepiej podejmować decyzje. Należności w terminie to całkowita wartość należności dla poszczególnych odbiorców, których termin płatności jeszcze nie upłynął. Są to wpłaty, których firma powinna oczekiwać w przyszłości. Należności po terminie to zestawienie sumy faktur przeterminowanych, czyli takich, których termin płatności już upłynął. W zależności od tego, ile dni od terminu płatności już minęło, do takiego przedziału zostanie zaklasyfikowana faktura.

Sporządzając strukturę wiekową należności, trzeba bazować na wewnętrznych zapisach księgowych z systemu FK. W przypadku struktury wiekowej należności bardzo ważne jest, aby sporządzać ją systematycznie w określonych wcześniej dniach tygodnia. Pozwoli to na bieżącą kontrolę należności i pracę na aktualnych danych.

Przykładowa struktura wiekowa należności wygląda następująco:

Informacje, jakie firma uzyskuje w wyniku zastosowania struktury wiekowej należności, to przede wszystkim dane na temat ryzyka utraty wpływów. Łatwo odczyta się z niej, jacy klienci mają największy dług i gdzie występują najstarsze przeterminowania w zakresie należności. Dzięki niej komórki odpowiedzialne za windykację uzyskują precyzyjną informację, w przypadku których odbiorców należy zintensyfikować działania.

Analiza prawidłowości spłat

Analiza prawidłowości spłat to bardzo dobre narzędzie uzupełniające informacje uzyskiwane w wyniku zastosowania struktury wiekowej należności. Inna nazwa tego narzędzia, którą można spotkać w literaturze, to bilansowe zestawienie należności. Analiza prawidłowości spłat obok funkcji wykorzystywanych w monitoringu należności może być wykorzystywana również we wspomaganiu planowania spływu gotówki.

Podstawowym atutem tego narzędzia jest to, że umożliwia ono obserwację zmian w zakresie wzorca płatniczego odbiorców. Analiza prawidłowości spłat może być sporządzona jako bezwzględna wartość dotycząca zadłużenia lub jako wartość procentowa. Podobnie jak w przypadku struktury wiekowej należności sporządza się ją w postaci tabeli (tabela 1).

Tabela zawiera informacje na temat miesięcy uwzględnianych w analizie. Znajdują się one w nagłówkach wierszy i kolumn. Wiersze informują o miesiącach, z których pochodzą niespłacone należności na dzień przeprowadzania analizy. Kolumny oznaczają miesiąc, w którym przeprowadzana jest analiza.

Obok nich znajduje się dodatkowa kolumna zawierająca informacje o wartości wykonanej sprzedaży na kredyt. Kolumna ta umożliwia oszacowanie, jaki był procent sprzedaży z wykorzystaniem kredytu kupieckiego w danym miesiącu oraz jaka część przychodów ze sprzedaży nie została jeszcze odzyskana przez firmę.

Wyniki analizy prawidłowości spłat można interpretować, odczytując dane w pionie i poziomie. Interpretacja danych w pionie dostarcza wiedzy na temat tego, jakie były należności całkowite na koniec dowolnego miesiąca. Dodatkowo można uzyskać informację, jaka wartość tych należności pochodzi ze sprzedaży bieżącej, a jaka dotyczy sprzedaży z miesięcy poprzednich. Natomiast interpretacja w poziomie umożliwia monitoring zmian należności w badanym okresie dla sprzedaży dotyczącej dowolnego miesiąca.

Przykład analizy pionowej dla kwietnia (dane z tabeli 1).

Suma należności w kwietniu wynosiła 320 000 zł. Należności te składały się z:

1) 30 000 zł należności niespłaconych wynikających ze sprzedaży wykonanej w styczniu,

2) 40 000 zł należności niespłaconych wynikających ze sprzedaży wykonanej w lutym,

3) 50 000 zł należności niespłaconych wynikających ze sprzedaży wykonanej w marcu,

4) 200 000 zł należności niespłaconych dotyczących sprzedaży bieżącej.

Przykład analizy poziomej dla stycznia.

W styczniu 100% sprzedaży o wartości 250 000 zł zostało objęte kredytem kupieckim. W lutym kwota niezapłaconych należności ze styczna wynosiła jeszcze 100 000 zł. Należności te malały w kolejnych miesiącach, jednak w kwietniu nadal było niezapłaconych jeszcze 30 000 zł za sprzedaż zrealizowaną w styczniu.

Jak wspomnieliśmy, analiza prawidłowości spłat jest powiązana ze strukturą wiekową należności. W jaki sposób? Zauważmy, że w przypadku analizy prawidłowości spłaty posiadamy informację o tym, jaka sprzedaż z miesiąca X nie została spłacona w kolejnych okresach roku. Jednak nie mamy informacji, czy są to już należności po terminie. Takie informacje uzyskamy dzięki zastosowaniu struktury wiekowej należności.

Planowanie należności

Bardzo ważną rolę w monitoringu należności odgrywa dobry plan zadłużenia odbiorców. Wiele przedsiębiorstw popełnia błąd, rezygnując ze sporządzania planów finansowych. Plan w przypadku należności określa cel, jaki powinno osiągnąć przedsiębiorstwo. Poza tym plan jest pewną mapą działań umożliwiającą opracowywanie działań kluczowych, które trzeba podjąć w celu jego osiągnięcia. Odbywa się to poprzez porównanie wartości rzeczywiście osiągniętych z wartościami planowanymi. Różnica informuje o szansach i zagrożeniach, jakie pojawiają się w przypadku należności. Na przykład w czerwcu nadmiernie wzrosły należności przeterminowane od kluczowych klientów. Jest to sygnał, że natychmiast trzeba podjąć działania naprawcze. Dobry plan należności umożliwia także sporządzenie prognozy spływu gotówki i lepsze dopasowanie źródeł kapitałów finansujących płynność.

Kolejny błąd, jaki popełniają przedsiębiorstwa, polega na sporządzaniu planu metodą stałej stopy wzrostu. W tym przypadku zmiana przychodów ze sprzedaży pociąga za sobą proporcjonalną zmianę należności. Niestety, w rzeczywistości tak nie jest. Zmienność otoczenia jest na tyle duża, że nawet samo ułożenie kalendarza i dni wolnych od pracy może decydować o tym, jaki będzie poziom należności w bilansie przedsiębiorstwa. W związku z tym konieczne jest bardziej szczegółowe planowanie należności. Plan minimum w takiej formie powinien uwzględniać podział na jednolite grupy klientów, a w ich ramach na należności w terminie i po terminie. Należności w terminie najłatwiej można zaplanować, mnożąc planowane przychody ze sprzedaży w okresie przez średnioważony termin płatności udzielany klientom. W przypadku należności po terminie stosujemy identyczną formułę, tylko zamiast średnioważonego terminu płatności stosujemy średnioważone opóźnienie w zapłacie. Dodatkowo bieżące przychody ze sprzedaży trzeba zastąpić przychodami z okresów poprzedzających, ponieważ to one będą tworzyć należności po terminie. Jeśli jest to zbyt skomplikowane, wówczas należności po terminie można zaplanować jako wartość celu do osiągnięcia przez osoby odpowiedzialne za windykację.

Marcin Dymnicki

Jacek Folga

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Twój Biznes
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Prawo do odłączenia, czyli czas na europejskie Porozumienie o cyfryzacji

    Prawo do odłączenia jest jednym z elementów europejskiego Porozumienia o cyfryzacji. Wypracowanie katalogu dobrych praktyk w zakresie transformacji cyfrowej w miejscu pracy oraz przygotowanie do wdrożenia Porozumienia Ramowego Europejskich Partnerów Społecznych w sprawie cyfryzacji na poziomie krajowym to główne cele projektu EFAD przygotowującego do procesu transformacji cyfrowej rynku pracy.

    KONFERENCJA O DOTACJACH - DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY. Katowice 29 lutego 2024 r. [wydarzenie bezpłatne, liczba miejsc ograniczona]

    LPW Grupa na czele z ekspertami z LPW Consulting zaprasza na kolejną edycję wydarzenia pt. KONFERENCJA O DOTACJACH - DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY. W tym roku to wydarzenie odbędzie się w czwartek 29 lutego 2024 r. w godz.: 10:00-14:00 w Parku Technologicznym Ekoenergia w Katowicach, ul. Żeliwna 38. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny po uprzednim zapisie online. Przy czym liczba miejsc jest ograniczona. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Czekolada w 2024 roku będzie droższa i nie tylko ona. Ceny kakao biją rekordy – może być nawet 7 tys. USD za tonę. Co to jest shrinkflacja?

    Nie ma dobrych wiadomości dla miłośników czekolady i kakao. Rekordowo wysokie ceny kakao na światowych giełdach nadal będą rosły i mogą nawet przekroczyć wartość 7 tys. dolarów za tonę. Tak prognozują autorzy raportu pt. „INDEKS CEN W SKLEPACH DETALICZNYCH”. Problemy z podażą i przewidywane znaczne spadki zbiorów oznaczają trzeci rok z rzędu globalnego deficytu surowca. Kluczowy okres zbierania ziaren skończy się w marcu, a następny zacznie się dopiero we wrześniu. Natomiast już w styczniu br. słodycze i desery zdrożały najbardziej ze wszystkich analizowanych kategorii produktów. Eksperci zapowiadają, że podwyżki w następnej kolejności obejmą kosmetyki, leki i suplementy bazujące na kakao. I dodają, że skok cen odczują producenci art. spożywczych, zakłady przetwórcze, cukiernie i restauracje. W następnej kolejności straty te zostaną przerzucone na konsumentów. Taki scenariusz może się wydarzyć już przed Wielkanocą. A jeśli sytuacja dalej będzie się pogarszała, to może nasilić się również zjawisko shrinkflacji. 

    Firmy widzą potencjał w sztucznej inteligencji, ale są pewne bariery

    Firmy, które zainwestowały w sztuczną inteligencję i widzą jej potencjał, chętniej rozważają dalsze innowacje. Ale są tez pewne przeszkody, z którymi muszą się mierzyć. 

    REKLAMA

    Ferie 2024. Wyjazdy nad morze coraz popularniejsze. Największą atrakcją morsowanie

    Czy Polacy coraz chętniej będą spędzać ferie nad morzem? Eksperci zauważają, że to był najlepszy początek roku w turystyce od 2019 roku. Czy przedsiębiorcom opłaca się teraz zamykać na zimę? 

    Jak założyć e-Doręczenia? Wniosek przedsiębiorcy

    Przedsiębiorcy mogą składać wnioski o utworzenie adresu do e-Doręczeń przez Biznes.gov. Po aktywacji adresu, firma korzysta ze skrzynki do e-Doręczeń w Koncie Przedsiębiorcy. Jak zrobić e-Doręczenia?

    Kompetencje kobiet w branży IT. Większy udział kobiet jest istotny z powodu deficytu wykwalifikowanych kadr

    W październiku 2024 r. zaczną obowiązywać unijne przepisy mające na celu zbudowanie większej odporności biznesu na cyberataki. W związku z tym należy podjąć działania podnoszące kompetencje z dziedziny cyberbezpieczeństwa. Tymczasem inicjatywy podnoszące kompetencje cyfrowe kobiet podejmowane są w zaledwie 20,4% miejsc pracy.

    Komisja Europejska proponuje zmniejszenie i uproszczenie obciążeń rolników. Czy to wystarczy by przerwać protesty?

    Komisja Europejska przesłała w czwartek prezydencji belgijskiej w Radzie UE dokument, zawierający listę działań mających na celu "zmniejszenie obciążeń administracyjnych, spoczywających na barkach rolników". Propozycje zostaną omówione z państwami członkowskimi 26 lutego na posiedzeniu Rady ds. Rolnictwa.

    REKLAMA

    Używasz smartfona? Twoje wrażliwe dane są jak na dłoni. Technologia pozbawia nas prywatności

    Użytkownicy różnych urządzeń, aplikacji czy systemów często nie są świadomi, przez kogo i do jakich celów są gromadzone i wykorzystywane dane na ich temat. Rozwój technologii rzadko idzie w parze ze świadomością użytkowników i regulacjami prawnymi. To stanowi zagrożenie dla ochrony danych osobowych.

    Wzrasta ryzyko prowadzenia biznesu. "Liczba wzmianek o geopolityce i ryzyku politycznym w dokumentach spółek wzrosła o 600%"

    Ryzyko prowadzenia biznesu w 2024 roku zwiększa rosnąca polaryzacja na światowej scenie politycznej. Istotna dla przedsiębiorców będzie minimalizacja potencjalnych niebezpieczeństw, m.in. poprzez zwiększenie odporności łańcuchów dostaw, odpowiednią politykę dostępu do zasobów i zaadresowanie kwestii ESG – wynika z raportu EY-Parthenon 2024 Geostrategic Outlook.

    REKLAMA