Kategorie

Na co przedsiębiorca powinien zwrócić uwagę, zawierając umowę z kontrahentem

Teresa Siudem
inforCMS
Kto jest uprawniony do podpisania umowy, gdy stroną kontraktu jest spółka kapitałowa? Z czego takie uprawnienie wynika?

Zasady reprezentacji powinien każdorazowo określać dokument statutowy (umowa lub statut) spółki kapitałowej, a ich indywidualizację wskazującą imiennie osoby uprawnione zawsze możemy znaleźć w rejestrze przedsiębiorców KRS, także w ujęciu historycznym, tj. z uwzględnieniem wszelkich zmian w tym zakresie. Podstawowym aktem staranności jest uzyskanie odpisu z rejestru przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego.

Czy są jakieś ograniczenia w zaciąganiu zobowiązań przez osobę reprezentującą spółkę?

Rozstrzygające znaczenie ma dokument statutowy oraz aktualny stan wpisów w rejestrze przedsiębiorców. Choć pewne ograniczenia mogą wynikać także z innych źródeł (regulaminy wewnętrzne), to ewentualne naruszenie tych ograniczeń wywołuje jedynie skutki wewnętrzne, tj. w relacji reprezentant - reprezentowana spółka. Kontrahent spółki co do zasady nie ponosi tu żadnych konsekwencji naruszenia tego typu ograniczenia.

Czy podobne zasady obowiązują, gdy stroną umowy będzie spółka osobowa lub spółdzielnia?

W przypadku spółek osobowych rozstrzygające znaczenie mają umowa spółki (statut w spółce komandytowo-akcyjnej) i aktualny odpis z rejestru przedsiębiorców, które określają zasady reprezentacji tych podmiotów i ewentualne jej ograniczenia. Co do zasady każdy ze wspólników spółki osobowej jest uprawniony do reprezentowania spółki. Podstawa wyłączeń różni się nieznacznie w poszczególnych spółkach osobowych. Dokonując uogólnienia, można powiedzieć, że pozbawienie któregokolwiek wspólnika prawa do reprezentowania spółki może wynikać obok ustawy (pozbawieni prawa reprezentacji są np. komandytariusz w spółce komandytowej i akcjonariusz w spółce komandytowo-akcyjnej) także z umowy spółki lub prawomocnego orzeczenia sądu.

Zasady reprezentacji w spółdzielni przypominają bardziej spółkę kapitałową niż osobową z wieloosobowym zarządem na czele. Zasady reprezentacji określa statut spółdzielni, podobnie jak w spółce kapitałowej - umowa spółki (statut). Gdy statut spółdzielni nie stanowi inaczej, podobnie jak w spółce kapitałowej reprezentacja jest łączna - dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu do pary z pełnomocnikiem. W przypadku spółki kapitałowej - w braku szczególnych postanowień spółkę reprezentują dwaj członkowie zarządu lub jeden członek zarządu do pary z prokurentem. Różnica pomiędzy spółkami kapitałowymi a spółdzielnią w odniesieniu do reprezentacji materializuje się więc w tym, że spółdzielnie reprezentować mogą również pełnomocnicy działający z członkiem zarządu. Ponadto w spółdzielniach o zarządzie jednoosobowym oświadczenia woli mogą składać dwaj pełnomocnicy.

W jakich przypadkach powinniśmy zbadać kondycję finansową naszego kontrahenta i gdzie możemy znaleźć takie informacje?

Należy kierować się w tej mierze zdrowym rozsądkiem. W transakcjach ze stałymi partnerami biznesowymi nie ma potrzeby każdorazowego dopominania się o przedstawienie dowodów dobrej kondycji finansowej kontrahenta. Z drugiej strony nie ma nic zdrożnego czy niestosownego w pytaniu o sytuację finansową partnera, z którym pierwszy raz zasiadamy do stołu rokowań. Należy także przestrzec przed utożsamianiem kapitału zakładowego podmiotu z jego sytuacją finansową. Jedno ma z drugim niewiele wspólnego. Większe znaczenie ma rzeczywisty majątek spółki, wysokość należności do ściągnięcia czy nieuregulowanych zobowiązań. To są mierniki finansowej pozycji uczestników obrotu. W dużych transakcjach handlowych normalną praktyką jest audyt finansowy kontrahenta, który pokazuje jego sytuację finansową. Przy mniejszych transakcjach warto zapoznać się z aktualnym bilansem kontrahenta, jak również, w szczególnych wypadkach, poprosić o sprawdzenie kontrahenta przez biura analityczne.

Czy mamy prawo żądać z ZUS lub urzędu skarbowego zaświadczenia o terminowym płaceniu podatków/składek przez kontrahenta?

Zawsze można zapytać kontrahenta o ogólną informacje o niezaleganiu w podatkach lub składkach na ubezpieczenie społeczne. Inicjatywa uzyskania takiego zaświadczenia leży jednak wyłącznie w rękach podmiotu, którego ewentualne zaległości dotyczą. Urząd skarbowy i ZUS nie wydadzą takich zaświadczeń każdemu zainteresowanemu. Można jednak na podstawie pełnomocnictwa od kontrahenta wystąpić do powyższych organów o wydanie stosownych zaświadczeń w trybie przepisów ordynacji podatkowej. Zaświadczenia te będą miały dodatkowy walor uwalniający kontrahenta od odpowiedzialności za zobowiązania publicznoprawne, np.: w przypadku nabycia zorganizowanych składników mienia kontrahenta, takich jak np. nieruchomość komercyjna czy przedsiębiorstwo.

Na jakie klauzule należy zwrócić szczególną uwagę, zawierając umowę?

Możemy tu mówić o pięciu głównych grupach. Pierwsza dotyczy szeroko rozumianego przejścia własności, jego chwili i skutków, co wiąże się ściśle z zasadami wykonywania poszczególnych uprawnień, np. korzystania i używania przedmiotu umowy. Druga dotyka kwestii ryzyka i kosztów jego minimalizacji, np. ubezpieczenia od ryzyka utraty lub pogorszenia rzeczy w transporcie. Niezwykle istotną część umowy stanowią płatności, w tym głównie terminy ich dokonywania, kwestie zaliczek, opłat pobocznych czy płatności w okresie gwarancyjnym. Ważny jest także ich charakter, czy płatności dokonuje bezpośrednio nasz kontrahent, czy korzysta z pośrednictwa instytucji bankowych, a jeżeli tak, to czy i jakie zabezpieczenia zostały ustanowione. Czwartą grupę postanowień umownych tworzą reguły odpowiedzialności kontraktowej w dwóch głównych płaszczyznach: nieterminowości, z czym wiążą się najczęściej odsetki, kary umowne lub odszkodowania i gwarancyjnej dotyczącej jakości przedmiotu umowy, reguł odpowiedzialności za wady towaru i naprawę rzeczy w razie jej uszkodzenia. Piąta obejmuje język umowy, arbitraż, wybór prawa właściwego, a także postanowienia o zachowaniu poufności.

W trakcie trwania umowy może dojść do pogorszenia sytuacji finansowej naszego kontrahenta, a w konsekwencji do jego niewypłacalności. Jak należy zabezpieczyć się w umowie, by móc w przyszłości skutecznie przeprowadzić windykację?

Nie ulega wątpliwości, że zawsze możemy mieć do czynienia z pogorszeniem sytuacji finansowej czy wręcz niewypłacalnością kontrahenta. Z pomocą przychodzą tu jednak liczne sposoby zabezpieczenia wierzytelności. Szczególnie korzystnie jawią się tu zabezpieczenia rzeczowe obciążające ruchomości i nieruchomości. Należy mieć na uwadze ewentualną konkurencję roszczeń z innymi podmiotami, które dokonały zabezpieczenia swoich roszczeń na poszczególnych składnikach majątku przed nami i którym w efekcie przysługuje pierwszeństwo zaspokojenia, w tym również roszczenia publicznoprawne. Warto również uzyskać od kontrahenta oświadczenie o dobrowolnym poddaniu się egzekucji, co przyspieszy przyszłą egzekucję, z wyłączeniem konieczności prowadzenia procesu sądowego.

Jakie są najskuteczniejsze sposoby zabezpieczeń wierzytelności? Czy forma zabezpieczeń zależy od przedmiotu umowy?

Przedmiot umowy po części determinuje sposób zabezpieczenia roszczeń. W stosunkach kredytowych zdecydowanie najbardziej skuteczne są zabezpieczenia rzeczowe, obciążające nieruchomości i rzeczy ruchome, w tym w szczególności zastaw rejestrowy na rzeczach ruchomych, który stosunkowo łatwo utworzyć i który określa sposób zaspokojenia. Ostatnia nowelizacja ustawy o zastawie rejestrowym poszerzyła katalog podmiotów, które mogą ustanowić zastaw rejestrowy. W transakcjach handlowych częściej spotyka się zabezpieczenia osobowe, które dodatkowo są tanie w ustanowieniu (np. weksle, poręczenia).

Jaka odpowiedzialność cywilnoprawna grozi za nienależyte wykonanie umowy?

Wszystko zależy od tego, z jakim nienależytym wykonaniem mamy do czynienia. Nieterminowe płatności rodzą obowiązek zapłaty odsetek, w przypadku zobowiązań niepieniężnych, wynikających z umowy, będziemy mieli często do czynienia z karami umownymi lub innymi formami umownego odszkodowania. Ogólną zasadą jest istnienie odpowiedzialności cywilnej za niewykonanie lub nienależyte wykonanie zobowiązań. Oprócz tego oczywiście ważną kwestią jest reputacja partnerów handlowych, którą w prosty sposób można stracić, nie wywiązując się z zawartych umów.

Czym różni się wypowiedzenie umowy od odstąpienia od umowy i jakie łączą się z tym konsekwencje?

Różnicy należy upatrywać w konstrukcji i konsekwencjach prawnych. Generalizując, odstąpienie od umowy pociąga za sobą znacznie dalej idące skutki. Wypowiedzenie kończy jedynie między stronami stosunek prawny - od chwili wypowiedzenia strony nie są już nim związane. Odstąpienie natomiast niweczy cały stosunek prawny już od chwili jego powstania. Z chwilą odstąpienia umowę uważa się bowiem za niezawartą. W razie odstąpienia od umowy przyjmuje się, że strony nigdy nie były nią związane, w konsekwencji to, co sobie świadczyły, podlega zwrotowi, a w przypadku niemożności zwrotu następują między stronami odpowiednie rozliczenia. Natomiast w przypadku wypowiedzenia umowy wszelkie dokonane między stronami czynności w ramach jej realizacji uważa się za skuteczne, zaś umowa w chwili upływu okresu wypowiedzenia przestaje obowiązywać.

Krzysztof Wiater, radca prawny, doktor nauk ekonomicznych, specjalizuje się w prawie korporacyjnym, międzynarodowej wymianie handlowej, transakcjach fuzji i przejęć oraz projektach typu greenfield/brownfield

Rozmawiała TERESA SIUDEM

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

• Ustawa z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 ze zm.).

• Ustawa z 16 września 1982 r. - Prawo spółdzielcze (t.j. Dz.U. z 2003, nr 188, poz. 1848 ze zm.).

Chcesz dowiedzieć się więcej, sięgnij po naszą publikację
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
VAT w e-commerce od 1 lipca 2021 r.
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    17 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Opel Vectra B: gdzie się podziały tamte pryw… auta?

    Opel Vactra B: w zeszłym roku minęło 25 lat od premiery tego modelu, w przyszłym minie 20 lat od zakończenia jego produkcji. Co warto wiedzieć o nim?

    Pozytywne tendencje w eksporcie artykułów rolno-spożywczych

    Eksport artykułów rolno-spożywczych. Od stycznia do lipca 2021 r. wartość eksportu ogółem polskich towarów rolno-spożywczych wzrosła o 5,2%, do 20,5 mld EUR, w porównaniu z tym samym okresem roku 2020 - poinformowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Dotacje na wymianę pieców w budynkach wielorodzinnych i Mój Prąd 4.0. - w 2022 roku

    Dotacje na wymianę pieców i Mój Prąd 4.0. Trzecia edycja programu Mój Prąd, z budżetem przekraczającym 530 mln zł, wciąż cieszy się rekordową popularnością. Do tej pory do NFOŚiGW wpłynęło już ok. 150 tys. wniosków o dofinansowanie przydomowej fotowoltaiki. Fundusz szacuje, że budżet programu wystarczy w sumie na sfinansowanie ok. 178 tys. wniosków i przy obecnym tempie za chwilę się wyczerpie. NFOŚiGW pracuje już jednak nad uruchomieniem kolejnej, czwartej edycji, która ma zachęcić prosumentów do autokonsumpcji energii wytwarzanej w gospodarstwach domowych. Trwają też prace nad poszerzeniem kolejnego, popularnego programu Czyste Powietrze o dotacje na wymianę kopciuchów w budynkach wielolokalowych.

    Duży popyt na mieszkania. Problemem deficyt gruntów

    Popyt na rynku mieszkaniowym nie słabnie, gdyż Polacy chcą kupować nowe mieszkania, a rynek jest chłonny. Powodem jest wysoki deficyt mieszkań, jeden z najniższych, na tle krajów UE, wskaźników liczby mieszkań na tysiąc mieszkańców, a także sprzyjająca sytuacja makro – ocenia członek zarządu Grupy Murapol Iwona Sroka.

    Gaz dla gospodarstw domowych droższy o 7,4% od 1 października

    Cena gazu dla gospodarstw domowych. Od 1 października 2021 r. gospodarstwa domowe korzystające z taryfy PGNiG Obrót Detaliczny zapłacą za gaz więcej o 7,4 proc. PGNiG poinformowało w czwartek 16 września 2021 r., że Prezes URE zaakceptował wniosek o podwyżkę cen w taryfie. Zmiana będzie obowiązywać od października do końca 2021 roku. Stawki opłat abonamentowych oraz stawki za dystrybucję paliw gazowych pozostały bez zmian.

    Continental SportContact 7: sportowa nowość na rynku

    Continental SportContact 7 to opona przeznaczona do sportowych kompaktów, aut sportowych, supersportowych i tuningowanych.

    Branża transportowa... przeżywa renesans

    Branża transportowa jak i mechanicy przeżywają renesans. Usługi w tych dwóch sektorach są obecnie trudniej dostępne i przede wszystkim poszukiwane.

    Roczny koszt utrzymania samochodu? Policz go z... Yanosikiem

    Roczny koszt utrzymania samochodu – ile może wynosić? Yanosik postanowił odpowiedzieć na to pytanie i udostępnił właśnie nową funkcję w aplikacji.

    Ford Mondeo Mk4: Budżetowe auto Bonda

    Ford Mondeo MK4: jeździł nim James Bond, a Top Gear okrzyknął go samochodem roku 2007. W skrócie jest lepszy niż... Ferrari.

    Nieważność decyzji administracyjnych - co się zmienia od 16 września 2021 r.

    Nieważność decyzji administracyjnych. Jeśli od decyzji administracyjnej minęło 30 lat nie wszczyna się postępowania w sprawie jej zakwestionowania - stanowią przepisy, które weszły w życie w czwartek 16 września 2021 r. Niezakończone postępowania ws. nieważności decyzji, wszczęte po 30 latach od ich ogłoszenia, zostają umorzone.

    Katowice. Kolejna edycja programu „Mieszkanie za remont”

    Program „Mieszkanie za remont”. 50 lokali w różnych częściach Katowic znalazło się w tegorocznej edycji miejskiego programu "Mieszkanie za remont", umożliwiającego wynajęcie od miasta mieszkania na preferencyjnych warunkach w zamian za jego odnowienie.

    Zakup uszkodzonego samochodu: 1/3 używek po szkodzie

    Zakup uszkodzonego samochodu? W 2019 roku 1/3 aut na rynku wtórnym miała odnotowaną szkodę. Obecnie odsetek ten zbliża się do połowy.

    Ford Kuga I 2.0 TDCI: Super Użytkowy Vóz

    Dobry SUV musi ładnie wyglądać, być przestronny i oferować poprawne osiągi połączone z niskim spalaniem. To wszystko oferuje Ford Kuga I.

    Toyota RAV4 Adventure: czarne akcenty i napęd 4x4 w standardzie

    Toyota RAV4 Adventure - japoński SUV doczekał się nowej wersji specjalnej. Auto wyróżniają czarne akcenty, srebrny dach i napęd AWD-i w standardzie.

    Większość studentów mieszka u rodziny lub znajomych

    Studenci na rynku nieruchomości. Rynek wynajmu nieruchomości zmienił się istotnie w czasie pandemii. Wzrosła liczba studentów mieszkających u rodziny lub znajomych i nieponoszących opłaty za najem – z poziomu 27% w 2020 r. do 52% w 2021 r. Jednocześnie, spadł odsetek wynajmujących nieruchomości (z 51% do 33%). Centrum AMRON, we współpracy z Warszawskim Instytutem Bankowości i koordynatorami Programu Edukacyjnego „Nowoczesne Zarządzanie Biznesem”, opublikowało raport „Studenci na rynku nieruchomości 2021”. Jednocześnie zapowiedziano, że już w drugiej połowie września 2021 r. zostanie opublikowana kolejna edycja raportu „Portfel studenta” nt. sytuacji finansowej polskich studentów.

    UOKiK zaleca rozwagę przy kupnie nieruchomości na kredyt

    Kupno mieszkania na kredyt. Przy braniu długoletniego kredytu na kupno nieruchomości trzeba liczyć się z ryzykiem, że w tym czasie istotnie wyrosną raty, spadnie cena i wartość nieruchomości, a także nastąpią zmiany na rynku pracy powodujące obniżkę dochodów - przestrzega UOKiK.

    Nabywanie gruntu przez wspólnotę mieszkaniową - zmiany od 9 września

    Nabywanie gruntu przez wspólnotę mieszkaniową. W dniu 9 września 2021 r. weszła w życie nowelizacja ustawy o gospodarce nieruchomościami, dzięki której wspólnoty mieszkaniowe będą mogły łatwiej nabywać grunty na poprawę warunków zagospodarowania nieruchomości budynkowych.

    W sektorze hotelowym nadal duża niepewność

    Działalność obiektów hotelowych. Mimo, iż sytuację branży nieco poprawiły wakacje, w sektorze hotelowym nadal widoczna jest duża niepewność. Branża, która jest jednym z segmentów najbardziej dotkniętych skutkami lockdownów, obawia się ponownego zamknięcia.

    Niedobór gruntów i drogie materiały budowlane zwiększają ceny mieszkań

    Wzrost cen materiałów budowlanych i kurcząca się podaż gruntów inwestycyjnych to obecnie dwie największe bolączki deweloperów mieszkaniowych. – Dziś widzimy na rynku takie sytuacje, że na niektórych inwestycjach generalny wykonawca schodzi z budowy, bo wie, że nie jest w stanie jej udźwignąć w cenie, na którą podpisał kontrakt. To oczywiście przekłada się później na inwestorów i na kupujących nieruchomości – mówi Przemysław Andrzejak, prezes Royal Sail Investment Group. Jak szacuje, średnia cena 1 mkw. mieszkania w Polsce jest dziś o około 1–1,5 tys. zł netto wyższa w stosunku do ubiegłego roku, a w przyszłym trzeba się spodziewać kolejnej, około 15-proc. podwyżki.

    GUS: w Polsce na koniec 2020 r. było ponad 15 mln mieszkań

    Zasoby mieszkaniowe. W Polsce według stanu na koniec 2020 r. odnotowano ponad 15 mln mieszkań (wzrost o 1,4 proc. w porównaniu do stanu na koniec 2019 r.), o łącznej powierzchni użytkowej 1 118,8 mln mkw., w których znajdowało się 57,4 mln izb – poinformował GUS.

    Wywołany pandemią boom mieszkaniowy trwa

    Ceny nieruchomości mieszkaniowych biją rekordy na całym świecie. W czerwcu 2021 roku został zanotowany wzrost cen nieruchomości średnio o 9,2 proc. w 55 krajach i regionach w ujęciu rok do roku – wynika z raportu kwartalnego Global House Price Index Q2 2021.

    Ubezpieczenie kredytu hipotecznego - co warto wiedzieć?

    Ubezpieczenie kredytu hipotecznego. Właśnie postanowiłeś, że złożysz wniosek o kredyt hipoteczny i zrealizujesz swoje marzenie o posiadaniu „czterech kątów” na własność. Jednak zanim bank przyzna Ci środki, powinieneś uzbroić się w wiedzę, która jest potrzebna przyszłemu kredytobiorcy. Wiesz już wszystko na temat parametrów oferty, która Cię zainteresowała, wiesz jakie czynnik wpływają na całkowity koszt kredytu, itp.? A co z ubezpieczeniem? Na jego temat istnieje wiele mitów.

    Zakaz wyprzedzania się dla ciężarówek. Czy to dobry pomysł?

    Zakaz wyprzedzania się dla ciężarówek - to nowy postulat kierowców. Tylko czy odebranie tej możliwości kierowcom TIR-ów to dobry pomysł?

    Toyota Avensis II: japoński dziadkowóz

    Stereotypowy emeryt wybiera Mercedesa. Właśnie. Stereotypowy. Starsi ludzie wbrew stereotypom równie chętnie sięgają po Toyotę.

    Strategia marketingowa przedsiębiorstwa rodzinnego - jak to zrobić?

    Strategia marketingowa przedsiębiorstwa rodzinnego. Jak wskazuje GUS - w Polsce mamy ponad 2 miliony firm rodzinnych. Generują ok. 8 milionów miejsc pracy, a ok. 60% z nich wysyła swoje produkty za granicę. Na rynku postrzegane mogą być przez pryzmat tradycji, stabilności, czy rzetelności. Czy na te aspekty warto jednak kłaść nacisk? W jaki sposób powinna być zbudowana strategia marketingowa przedsiębiorstwa rodzinnego?