Zasada ochrony uczciwej konkurencji w zamówieniach publicznych - porada

W odniesieniu do wspólnotowego systemu zamówień publicznych zasada ta została wyrażona w art. 2 Dyrektywy 2004/18/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień publicznych na roboty budowlane, dostawy i usługi oraz w art. 10 dyrektywy 2004/17/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 31 marca 2004 r. w sprawie koordynacji procedur udzielania zamówień przez podmioty działające w sektorach gospodarki wodnej, energetyki, transportu i usług pocztowych.

Powyższe zasady znalazły swoje odzwierciedlenie także w ustawie z dnia 29 stycznia 2004 r. Prawo zamówień publicznych w Rozdziale 2 zatytułowanym „Zasady udzielania zamówień”, który statuuje w art. 7 ust. 1 jedną z naczelnych zasad polskiego systemu zamówień publicznych.

Niewątpliwie stanowi ona odzwierciedlenie polskiego i wspólnotowego porządku prawnego regulujących krajowy oraz wspólnotowy rynek oraz rządzące nimi zasady, choćby wynikające z ochrony praw konsumentów i zasady swobodnego przepływu towarów.

Poprzednio obowiązująca ustawa z dnia 10 czerwca 1994 r. o zamówieniach publicznych (tekst jedn. Dz. U. z 2002 r. Nr 72 poz. 664 z późn. zm.) regulowała tę kwestię w art. 16, który stanowił, że zamawiający obowiązany jest do traktowania na równych prawach wszystkich podmiotów ubiegających się o zamówienie publiczne i do prowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób gwarantujący zachowanie uczciwej konkurencji. W odniesieniu do przedmiotu zamówienia tę kwestię regulował art. 17 ust. 2, który stanowił, że przedmiotu i warunków zamówienia nie wolno określać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję.

Wyrażona w art. 7 ust. 1 ustawy zasada, która nakłada na zamawiającego obowiązek przygotowania i przeprowadzenia postępowania o udzielenie zamówienia w sposób zapewniający zachowanie uczciwej konkurencji oraz równe traktowanie wykonawców, została sformułowana przez ustawodawcę w odniesieniu do wszystkich etapów postępowania o udzielenie zamówienia.

Polecamy: Jakie są zasady udzielania zamówień publicznych?

Oznacza to, iż wskazane w art. 7 ust. 1 ustawy wytyczne odnoszą się zarówno do etapu poprzedzającego wszczęcie samego postępowania (dokonywanie opisu przedmiotu zamówienia, ustalanie warunków udziału w postępowaniu oraz kryteriów oceny ofert), jak również do całego procesu związanego z prowadzeniem procedury obejmującego etap od wszczęcia postępowania, wyjaśniania postanowień SIWZ, rozpatrywania środków ochrony prawnej, badania i oceny ofert aż do zawarcia umowy w sprawie zamówienia publicznego.

Rozwinięcie zasady uczciwej konkurencji napotykamy w art. 22 ust. 2, art. 29 ust. 2, art. 89 ust. 1 pkt 3 i 4 oraz art. 90 ustawy. Należy zwrócić uwagę na fakt, iż ustawodawca w odniesieniu do opisu przedmiotu zamówienia w sposób szczegółowy sprecyzował powyższą zasadę w art. 29 ust. 2, który stanowi, że przedmiotu zamówienia nie można opisywać w sposób, który mógłby utrudniać uczciwą konkurencję. Powyższe wynika zapewne z faktu, iż sporządzenie opisu przedmiotu zamówienia jest jednym z najbardziej newralgicznych etapów mogących mieć wpływ na naruszenie zasady wyrażonej w art. 7 ust. 1 ustawy.

Ten element związany z przygotowaniem postępowania, realizowany na etapie sporządzania dokumentacji (treści ogłoszenia, specyfikacji istotnych warunków zamówienia oraz załączników do niej) może i zazwyczaj ma istotny wpływ na przebieg postępowania i wybór wykonawcy, któremu zostanie udzielone zamówienie publiczne.

Polecamy: Czy zamawiający może zmienić ogłoszenie o zamówieniu? 

Artykuł jest fragmentem publikacji: „Kontrola zamówień publicznych”. Publikacja została wydana przez Polską Agencję Rozwoju Przedsiębiorczości.