Jak funkcjonuje system zamówień publicznych?

Współczesne państwo na wielką skalę dokonuje zamówień różnych dóbr i usług. Stworzenie systemu zamówień publicznych służy efektywnemu wydatkowaniu środków publicznych.

Administracja publiczna jest w Europie głównym konsumentem, wydającym 16% produktu globalnego całej Unii Europejskiej. Wartość rynku zamówień publicznych w UE wynosi ok. 1 500 mld euro rocznie. W Polsce, wielkość rynku zamówień publicznych w 2006 r. wyniosła 80 mld PLN, w porównaniu do 68 mln PLN w roku 2005 oraz 48 mld PLN w 2004 r.

Polecamy: Jak założyć własną firmę?

Organy administracji publicznej dysponują środkami, które nie są ich własnością. Aby zapobiec wydatkowaniu środków publicznych w sposób pochopny, nieprzemyślany lub wręcz nieuczciwy, stworzono system regulujący sposób udzielania zamówień, przez państwo. Jego celem jest po pierwsze zapewnienie, aby zakupy dóbr i usług odbywały się w sposób optymalny z ekonomicznego punktu widzenia, zapewniając jak najlepsze wykorzystanie środków, którymi dysponuje państwo. Po drugie, chodzi o zagwarantowanie wykonawcom, że oferty wybierane będą w oparciu o kryteria merytoryczne, a nie na podstawie niesprawdzalnych, czy wręcz niejasnych preferencji przedstawicieli administracji publicznej. Chodzi więc o zapobieżenie uprzywilejowywaniu, albo dyskryminowaniu niektórych przedsiębiorców przez przedstawicieli aparatu administracyjnego.

Do stosowania przepisów o zamówieniach publicznych zobowiązane są jednak nie tylko organy administracji publicznej, lecz również inne jednostki bardziej, czy mniej zależne od państwa, a także podmioty prywatne, o ile w jakiś sposób uczestniczą w wydatkowaniu środków publicznych, czy też korzystają ze szczególnych praw przyznanych przez państwo.

Nowoczesny system zamówień publicznych może zostać wykorzystany dla zwiększania popytu na rozwiązania innowacyjne i ekologiczne, bez tworzenia nadmiernych obciążeń regulacyjnych. Może to następować, m.in. poprzez taką specyfikację wymagań funkcjonalnych, która pozostawia przedsiębiorstwom możliwie dużo swobody w przedstawianiu innowacyjnych rozwiązań.

W rzeczywistości aktualnie jednym z głównych, jeśli nie jedynym kryterium wyboru wykonawców jest cena zakupu, a nie łączny koszt zakupu i eksploatacji, który może sprzyjać wyborowi innowacyjnych i nowoczesnych oferowanych przez przedsiębiorców produktów lub usług.

Polecamy: Jak uzyskać informację o postępowaniach o udzielenie zamówienia publicznego? - poradnik

Artykuł jest fragmentem publikacji „Nowe podejście do zamówień publicznych. Zamówienia publiczne a małe i średnie przedsiębiorstwa, innowacje i zrównoważony rozwój" autorstwa Ministerstwa Gospodarki we współpracy z Urzędem zamówień Publicznych.