Kategorie

Jak zatrudnić nianię, czyli umowa uaktywniająca

umowa dla niani
Z uwagi na wysokie koszty pracy, głównie koszty ubezpieczenia społecznego, wiele rodzin nie może pozwolić sobie na zatrudnienie opiekunki do dziecka. W najlepszym razie „zatrudnienie” takiej opiekunki odbywa się w ramach tzw. „szarej strefy” czyli bez zawierania pisemnej umowy lub zgłoszenia zatrudnionej niani do ubezpieczenia społecznego.

Wychodząc naprzeciw licznym postulatom społecznym, Sejm uchwalił 4 lutego 2011 roku Ustawę o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3.

Celem powyższej ustawy (potocznie zwanej ustawą żłobkową) jest m.in. tworzenie warunków dla rozwoju zróżnicowanych form opieki nad małymi dziećmi, wspieranie rodziców w planach prokreacyjnych jak i w procesie wychowywania dzieci a także umożliwienie rodzicom i opiekunom dzieci podjęcia aktywności zawodowej.

W rozdziale 6 przywołanej ustawy żłobkowej, zatytułowanym „Niania”, który wszedł w życie 1 października 2011 r. wprowadzone zostały regulacje pozwalające na zatrudnienie na preferencyjnych warunkach opiekunki do dziecka (zwanej przez ustawę: nianią).

Zobacz: Jak zatrudnić nianię, czyli umowa uaktywniająca

Umowa uaktywniająca

Podstawą zatrudnienia niani na preferencyjnych warunkach jest nowy rodzaj umowy, nazwanej przez ustawodawcę - umową uaktywniającą.

Niania sama płaci PIT od dochodu z umowy uaktywniającej

Zobacz: Jak znaleźć dobrą nianię?

Reklama

Umowę uaktywniającą zawiera niania z rodzicami lub rodzicem samotnie wychowującym dziecko. Nianią może być wyłącznie osoba fizyczna (zarówno kobieta jak i mężczyzna), która osobiście sprawuje opiekę nad dzieckiem realizując funkcje opiekuńcze, wychowawcze i edukacyjne. Nianią może być również osoba spokrewniona z rodzicami dziecka np. matka, siostra, ciotka.

Przez rodzica samotnie wychowującego dziecko rozumie się rodzica będącego panną, kawalerem, wdową, wdowcem, rozwódką, rozwodnikiem albo rodzica, w stosunku do którego orzeczono separację, a także rodzica pozostającego w związku małżeńskim, jeżeli jego małżonek został pozbawiony praw rodzicielskich lub odbywa karę pozbawienia wolności.

Ilekroć w ustawie mowa jest o rodzicach, należy przez to rozumieć także opiekunów prawnych oraz ewentualne inne osoby, którym sąd powierzył sprawowanie opieki nad dzieckiem.

Zatrudnienie w ramach umowy uaktywniającej może dotyczyć opieki sprawowanej nad dzieckiem w wieku od ukończenia 20 tygodnia życia do zakończenia roku szkolnego, w którym dziecko kończy trzeci rok życia. W wyjątkowych wypadkach, gdy niemożliwe lub utrudnione jest objęcie dziecka wychowaniem przedszkolnym, okres ten przedłuża się o jeden rok. 

Zobacz: W jaki sposób rozliczyć dochody niani?

Treść umowy uaktywniającej

Umowę uaktywniającą należy zawrzeć z zachowaniem formy pisemnej. W treści umowy uaktywniającej powinny zostać określone następujące elementy:

1) strony umowy,

2) cel i przedmiot umowy,

3) czas i miejsce sprawowania opieki,

4) liczbę dzieci powierzonych opiece,

5) obowiązki niani,

6) wysokość wynagrodzenia oraz sposób i termin jego wypłaty,

7) czas, na jaki umowa została zawarta,

8) warunki, sposób zmiany i rozwiązania umowy.

Umowa uaktywniająca - wzór

Celem i przedmiotem umowy uaktywniającej jest zlecenie niani sprawowania opieki nad dzieckiem lub dziećmi, które należy wyraźnie wymienić w umowie. Umowa powinna wskazywać czas (tj. dni i godziny) oraz miejsce sprawowania opieki.

Reklama

Z umowy winno jasno wynikać czy opieka będzie sprawowana w miejscu zamieszkania dziecka, w miejscu zamieszkania niani czy też w innym jeszcze miejscu. Dookreślić należy ponadto zakres obowiązków niani, który prócz sprawowania opieki obejmować może także prowadzenie odpowiednich do wieku dziecka zajęć edukacyjnych wspierających prawidłowy rozwój psychomotoryczny dziecka.

Do niezbędnych elementów umowy uaktywniającej należy zaliczyć również określenie czasu na jaki umowa została zawarta z uwzględnieniem, że opieka nad dzieckiem na podstawie umowy uaktywniającej w rozumieniu ustawy, może być sprawowana zasadniczo do zakończenia roku szkolnego, w którym dziecko kończy 3 rok życia, a w wyjątkowych przypadkach – 4 rok życia.

Umowa może być jednak zawierana na okresy krótsze (np. 6 lub 10 miesięcy) i następnie przedłużana na kolejny okres.

W postanowieniach końcowych umowy uaktywniającej zawiera się zwykle warunki zmiany i rozwiązania umowy takie jak wymóg zachowania formy pisemnej, długość okresu wypowiedzenia czy sytuacje, w których strony mogą rozwiązać umowę bez zachowania okresu wypowiedzenia.

Umowa uaktywniająca jest rodzajem umowy o świadczenie usług, do której w razie potrzeby należy stosować odpowiednio, zawarte w Kodeksie cywilnym przepisy o umowie zlecenia.

Przykładowo, w razie braku określenia w umowie okresu wypowiedzenia umowy uaktywniającej, zastosowanie może znaleźć art. 746 §3 Kodeksu cywilnego, który mówi, że nie można z góry zrzec się uprawnienia do wypowiedzenia zlecenia z ważnych powodów. Podobnie §1 i §2 powołanego przepisu, w świetle których dający zlecenie (w tym przypadku rodzic, lub rodzice) może je wypowiedzieć w każdym czasie, ale powinien wówczas zwrócić przyjmującemu zlecenie (niania) wydatki, jeśli ten poczynił takowe w celu należytego wykonania zlecenia.

W razie odpłatnego zlecenia zleceniodawca obowiązany jest nadto uiścić przyjmującemu zlecenie część wynagrodzenia odpowiadającą jego dotychczasowym czynnościom, a jeżeli wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, powinien także naprawić ewentualnie poniesioną przez przyjmującego zlecenie szkodę.

Przyjmujący zlecenie również może je wypowiedzieć w każdym czasie, jednakże gdy zlecenie jest odpłatne, a wypowiedzenie nastąpiło bez ważnego powodu, ponosi on odpowiedzialność za ewentualną szkodę wyrządzoną zleceniodawcy.   

Korzyści z umowy uaktywniającej

Niewątpliwą zaletą ustawy żłobkowej wprowadzającej umowę uaktywniającą jest stworzenie rodzinom możliwości formalnego zatrudnienia opiekunki do dziecka bez ponoszenia dodatkowych kosztów ubezpieczenia społecznego takiej osoby.

Ubezpieczenie chorobowe niani

Rozwiązanie to daje szansę wielu osobom, które zajmują się na co dzień sprawowaniem opieki nad dziećmi, na podjęcie legalnego zatrudnienia w oparciu o umowę uaktywniającą i zwiększenie ich ochrony socjalnej.

Dzięki wprowadzonej regulacji, składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne, od podstawy stanowiącej kwotę nie wyższą niż wysokość minimalnego wynagrodzenia za pracę (w roku 2012 minimalne wynagrodzenie za pracę wynosi 1.500 zł) opłaca za nianię Zakład Ubezpieczeń Społecznych.

Zakład Ubezpieczeń Społecznych opłaca powyższe składki, tylko w przypadku gdy spełnione są łącznie następujące warunki:

1) niania została zgłoszona przez rodzica do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego,

2) rodzice albo rodzic samotnie wychowujący dziecko są zatrudnieni, świadczą usługi na podstawie umowy cywilnoprawnej stanowiącej tytuł do ubezpieczeń społecznych lub prowadzą pozarolniczą działalność,

3) dziecko nie jest umieszczone w żłobku, klubie dziecięcym oraz nie zostało objęte opieką sprawowaną przez dziennego opiekuna.

W razie utraty przez rodziców albo rodzica samotnie wychowującego dziecko zatrudnienia, zaprzestania świadczenia usług lub prowadzenia pozarolniczej działalności, składki opłacane są jeszcze przez okres 3 miesięcy od dnia zaistnienia tych przyczyn.

Jeżeli zgodnie z umową uaktywniającą niania otrzymywać ma wynagrodzenie wyższe niż minimalne wynagrodzenie za pracę, wówczas składki na ubezpieczenia emerytalne, rentowe i wypadkowe oraz na ubezpieczenie zdrowotne od kwoty stanowiącej różnicę pomiędzy wynagrodzeniem przewidzianym w tej umowie a minimalnym wynagrodzeniem za pracę opłaca rodzic zatrudniający nianię.

Niania może również, na swój wniosek, przystąpić do dobrowolnego ubezpieczenia chorobowego. Składki na dobrowolne ubezpieczenie chorobowe niani finansowane są w całości ze środków własnych niani i to niezależnie od tego czy wynagrodzenie zagwarantowane w umowie uaktywniającej jest wyższe od minimalnego wynagrodzenia za pracę czy nie. Składki te odprowadzane są jednak do ZUS-u przez rodzica jako płatnika składek.

Niania objęta zostaje dobrowolnym ubezpieczeniem chorobowym od dnia wskazanego we wniosku o objęcie ubezpieczeniem, pod warunkiem, że zgłoszenie do obowiązkowych ubezpieczeń emerytalnego i rentowych zostanie złożone w ciągu siedmiu dni od powstania obowiązku ubezpieczeń. W innym przypadku objęcie ubezpieczeniem chorobowym nastąpi od dnia wskazanego we wniosku przy czym nie wcześniej niż od dnia złożenia tego wniosku.

Za nianię nie opłaca się składek na Fundusz Pracy, Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych ani na Fundusz Emerytur Pomostowych.

Zgłoszenie do ubezpieczeń

Rodzice mają obowiązek zgłoszenia niani do ubezpieczeń w ciągu 7 dni od dnia powstania obowiązku ubezpieczeń, czyli od dnia rozpoczęcia wykonywania opieki nad dzieckiem.

Zgłoszenia do ubezpieczeń społecznych i ubezpieczenia zdrowotnego dokonuje się na druku ZUS ZUA, a jeśli niania podlega tylko ubezpieczeniu zdrowotnemu – na druku ZUS ZZA.

Przy zgłaszaniu niani do ubezpieczeń, również jeden z rodziców powinien zgłosić się na druku ZUS ZFA jako płatnik składek, aby możliwe było prawidłowe ewidencjonowanie przez ZUS danych służących do rozliczania opłacanych za nianię składek.

Zgłoszenia rodzica jako płatnika składek nie należy dokonywać jeśli rodzic jest już zarejestrowany jako płatnik składnik, np. opłaca już składki na własne ubezpieczenie lub za innych ubezpieczonych. 

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    18 maja 2021
    Zakres dat:

    Kto najbardziej potrzebuje dodatkowych pieniędzy w czasach pandemii? [VIDEO]

    Jedynie co szósty Polak starał się w ostatnich 12 miesiącach o pożyczkę lub kredyt. Najczęściej takie decyzje podejmowały osoby w wieku 34-44 lata (25 proc.) oraz 24-33 lata (22 proc.), a najrzadziej najmłodsi, poniżej 24 roku życia.

    Test: Mazda CX-3 SkyJoy SkyActiv-G - Mazda dla Kowalskiego?

    Mazda CX-3 jest lepiej wykonana od Forda Pumy, mniej azjatycka od Kii Stonic i bardziej finezyjna od T-Crossa. Czy to Mazda dla Kowalskiego?

    Gastronomia wróciła do pracy i musi odrobić straty

    Zaległości branży gastronomicznej wobec dostawców i banków sięgają już prawie 728 mln zł. Tylko w marcu nieopłacone na czas rachunki i raty kredytów podwyższyły się o 13 mln zł, dwa razy bardziej niż w poprzednich miesiącach.

    7 kryteriów wyboru dostawcy weryfikacji tożsamości cyfrowej

    Weryfikacja cyfrowa. Przechodząc transformację cyfrową firmy stają często przed koniecznością decyzji, w jaki sposób i jakimi narzędziami weryfikować tożsamość swoich nowych klientów. Dlaczego jest to potrzebne?

    Pożyczki dla rolników z KOWR

    Mamy środki na pożyczki dla rolników - informuje KOWR. Pieniądze można przeznaczyć na produkcję roślinną, zwierzęcą, hodowlę oraz przetwórstwo rolno-spożywcze.

    Kod zawodu do ZUS - co się zmieniło?

    Od 16 maja w dokumentach zgłoszeniowych ZUS ZUA i ZUS ZZA należy wykazywać kod wykonywanego zawodu. "Pozwoli to oszacować, w których zawodach występuje największa zachorowalność i w jakich okresach" - wskazuje prof. Gertruda Uścińska, prezes ZUS.

    Marta Olkowicz: Zaszczep się, a dostaniesz urlop. Czy to dopuszczalne? [PODCAST]

    Konkursy z nagrodami, wolne dni i pytania o szczepienia – co może, a czego nie może robić pracodawca? Mec. Marta Olkowicz wyjaśnia czy szczepionka jest dobrowolna i czy pracodawca może wywierać jakikolwiek wpływ na pracownika, aby ten jednak się zaszczepił. Zapraszamy do wysłuchania podcastu

    ZPP: Polski Ład nie wprowadza ważniejszych zmian dla firm

    Z punktu widzenia przedsiębiorców Polski Ład nie zawiera przełomowych wartości - ocenia ZPP. Jakie rozwiązania zasługują na uwagę? Czy Polski Ład zwiększy obciążenia dla przedsiębiorców?

    Polski Ład - ucierpią samozatrudnieni oraz mały biznes

    “Polski Ład” to pomysł PiS na wyjście z kryzysu po pandemii. Składa się z pięciu filarów, a głównym założeniem są zmiany podatkowe. Najbardziej ucierpią samozatrudnieni oraz prowadzący mały biznes. Eksperci ostrzegają, że to oni najbardziej ucierpieli na pandemii, a to w połączeniu z nowymi obciążeniami podatkowymi, może spowodować nagły wzrost ogłaszanych bankructw.

    Rejestracja pojazdu zabytkowego

    Rejestracja pojazdu zabytkowego jest w Polsce trudna? Nie do końca. Pod warunkiem, że kierowca przygotuje pakiet wszystkich dokumentów.

    Polski Ład dla firm. Niższe podatki, ulga na IPO

    Jakie zmiany dla przedsiębiorstw zakłada Polski Ład? Czy firmy zaoszczędzą, czy może stracą? Przedstawiamy najważniejsze założenia

    Obowiązkowa wymiana prawa jazdy

    Obowiązkowa wymiana prawa jazdy: w jakich przypadkach występuje i na czym polega? To opiszemy w dzisiejszym materiale.

    Nowe obowiązki w zakresie zgłaszania informacji do CRBR

    Zmiany w zakresie zgłaszania informacji do CRBR wprowadziła nowelizacja ustawy o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy. Co to oznacza?

    Odbiór lokalu od dewelopera - zapowiadane zmiany

    Odbiór lokalu od dewelopera ma zostać uregulowany w nowej ustawie deweloperskiej. Jakie ważne zmiany zawiera projekt?

    Jak sprawdzić czy prawo jazdy jest do odbioru?

    Jak sprawdzić czy prawo jazdy jest do odbioru? Osoba, która uzyskała uprawnienia, może to skontrolować bezpłatnie w internecie. Co należy zrobić?

    Jak sprawdzić czy dowód rejestracyjny jest do odbioru?

    Jak sprawdzić czy dowód rejestracyjny jest do odbioru? To w zasadzie niezwykle proste. Wystarczą podstawowe informacje i telefon z dostępem do sieci.

    Witold Michałek: Polski Ład – wiele obietnic i koszty dla finansów państwa

    Przedstawiony tzw. Polski Ład to wiele obietnic, z których każda będzie niosła koszty dla finansów publicznych. Niestety, ani słowa o tym, ile to wszystko będzie kosztowało i jakie będą źródła ewentualnych dochodów publicznych, pokrywających te koszty.

    Polski Ład. Jakie zmiany w budownictwie mieszkaniowym?

    Polski Ład dla budownictwa mieszkaniowego. Zmiany w prawie spółdzielczym, społeczne inicjatywy mieszkaniowe, nowe standardy planowania przestrzennego i urbanizacji, promocja mieszkań na wynajem czy wsparcie dla gmin - to m.in. propozycje Polskiego Ładu, które mają wspomóc budownictwo mieszkaniowe.

    Gwarancja kredytowa dla młodych na kupno mieszkania

    Gwarancja kredytowa. Łatwiejszy dostęp do kredytów mieszkaniowych to rozwiązanie lepsze niż trenowane przed laty rządowe dopłaty. Dzięki niemu Polacy, którzy mają odpowiednie dochody będą mogli kupić swoje własne mieszkanie znacznie wcześniej niż dotychczas. Zgodnie z oczekiwaniami, w ramach Nowego Ładu, pojawiła się propozycja skierowana do Polaków którzy nie mają własnego mieszkania. Jest to bardzo liczna grupa rodaków. Bazując na danych Eurostatu można oszacować, że tylko w grupie wiekowej od 25 do 34 lat około 2,5 mln osób mieszka z rodzicami. Większość z nich ma pracę, a mimo to często nie stać ich na wyprowadzkę.

    Mandaty za prędkość: GITD się zbroi i szykuje na kierowców

    Mandaty za prędkość? Już niedługo może być ich więcej, szczególnie że GITD wybrało się na zakupy. Powstanie m.in. 26 nowych fotoradarów.

    Polski Ład. Bon mieszkaniowy - nawet 100 tys. zł dla rodziny z trojgiem dzieci

    Polski Ład. Bon mieszkaniowy i rządowy program poręczeniowo-gwarancyjny dla spłaty kredytów hipotecznych to nowe formy pomocy w zakupie lub najmie mieszkania – zarówno dla małżeństw, jak i singli. W Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii trwają prace nad mechanizmami służącymi zaspokajaniu potrzeb mieszkaniowych Polaków. Instrumenty te są częścią Polskiego Ładu, ogłoszonego dziś przez premiera Mateusza Morawieckiego i wicepremiera Jarosława Gowina.

    Czy turystyka odrobi straty? Urlopy głównie w kraju

    Urlop planuje w tym roku więcej osób niż w 2020 r. Czy firmy związane z turystyką w końcu zaczynają odrabiać straty i spłacać zaległości, które małe nie są?

    Panele fotowoltaiczne - finansowanie, formalności, rozliczenia

    Panele fotowoltaiczne. Potrzeba bycia "eko", a także rosnące ceny energii elektrycznej powodują, że coraz więcej osób myśli o instalacji paneli fotowoltaicznych. Jak sfinansować taką instalację? Jakich formalności trzeba dopełnić? Jak będzie wyglądało rozliczenie z zakładem energetycznym?

    Państwo pomoże wziąć kredyt mieszkaniowy

    Państwo pomoże wziąć kredyt mieszkaniowy. W odpowiedzi na interpelację poselską w sprawie projektu „Mieszkanie bez wkładu własnego”, Anna Kornecka, Podsekretarz Stanu w Ministerstwie Rozwoju, Pracy i Technologii, poinformowała, że jej resort pracuje aktualnie nad nad wdrożeniem nowych rozwiązań polegających na finansowym wsparciu w zaspokojeniu potrzeb mieszkaniowych dla osób mniej zamożnych.

    Jak firmy oceniają swoją kondycję w trakcie trzeciej fali pandemii? [BADANIE]

    Jak w czasie trzeciej fali pandemii zmieniła się sytuacja przedsiębiorców? Czy zastosowane instrumenty w ramach tarcz antykryzysowych i finansowych okazały się wystarczającym wsparciem?