Jak założyć firmę w jednym okienku?

W dniu 31 marca 2009 r. weszły w życie przepisy ustawy z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o swobodzie działalności gospodarczej oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z dnia 4 lutego 2009 r.) nowelizujące przepisy ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie działalności gospodarczej (Dz. U. z 2007 r. Nr 155, poz. 1095, z późn. zm.) oraz ustawy z dnia 19 listopada 1999 r. - Prawo działalności gospodarczej (Dz. U. Nr 101, poz. 1178, z późn. zm.).

Zmiany mają na celu między innymi uproszczenie procedury zakładania jednoosobowej działalności gospodarczej przez osoby fizyczne, co ma doprowadzić do urzeczywistnienia koncepcji tzw. „jednego okienka

Do tej pory osoba fizyczna chcąca założyć jednoosobową działalność gospodarczą zmuszona była do przebycia bardzo czasochłonnej i uciążliwej ścieżki rejestracyjnej. Wiązało się to w szczególności z koniecznością złożenia stosownych wniosków m.in. we właściwym urzędzie gminy, urzędzie skarbowym, urzędzie statystycznym oraz Zakładzie Ubezpieczeń Społecznych.

Zgodnie ze znowelizowanymi przepisami ww. ustaw dotychczasowa skomplikowana procedura rejestracyjna ma ulec znacznemu uproszczeniu i skróceniu.

Zobacz: Jesteś niepełnosprawny? Załóż własną firmę

W pierwszej kolejności należy podkreślić, że osoba fizyczna chcąca rozpocząć jednoosobową działalność gospodarczą jest od 31 marca 2009 r. zobowiązana do wypełnienia tylko jednego wniosku i złożenia go w urzędzie gminy właściwym dla jej miejsca zamieszkania.

Wniosek ten jest jednocześnie wnioskiem o wpis do krajowego rejestru urzędowego podmiotów gospodarki narodowej (REGON), zgłoszeniem identyfikacyjnym lub aktualizacją NIP oraz zgłoszeniem płatnika składek do systemu ubezpieczeń społecznych.

Tym samym nie jest już konieczne składanie wielu wniosków w kilku urzędach. Nie dotyczy to jednak sytuacji, w których wniosek będzie miał na celu zmianę danych nieobjętych wpisem do ewidencji działalności gospodarczej.

Przykładowo, jeśli przedsiębiorca chce dokonać zmiany informacji, które znajdują się w bazie danych urzędu skarbowego, a nie było potrzeby zamieszczania ich w ewidencji działalności gospodarczej, to nie ma on możliwości złożenia stosownego wniosku za pośrednictwem urzędu gminy i w związku z tym musi kontaktować się bezpośrednio z urzędem skarbowym.

Zgodnie z przepisami wniosek powinien zawierać:

1. oznaczenie przedsiębiorcy (tzn. firma przedsiębiorcy, a więc jego imię i nazwisko oraz ewentualnie inne dowolnie wybrane określenie, np. Przedsiębiorstwo Handlowe Stokrotka, Jan Kowalski);

2. numer ewidencyjny PESEL oraz NIP przedsiębiorcy (o ile takowe posiada);

3. oznaczenie miejsca zamieszkania i adresu przedsiębiorcy, a jeżeli stale wykonuje działalność poza miejscem zamieszkania również wskazanie tego miejsca i adresu zakładu głównego, oddziału;

4. określenie przedmiotu wykonywanej działalności gospodarczej zgodnie z Polską Klasyfikacją Działalności (PKD);

5. wskazanie daty rozpoczęcia działalności gospodarczej (co do zasady dzień złożenia wniosku lub późniejszy);

6. numer telefonu kontaktowego i adres poczty elektronicznej przedsiębiorcy (o ile takowe posiada).

Stosowny wzór wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej ma zostać do końca marca tego roku określony przez Radę Ministrów.

Wzór wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej (EDG-1) został określony przez Radę Ministrów w rozporządzeniu z 24 marca 2009 r. (Dz. U. Nr 50, poz. 399).

Instrukcja wypełniania wniosku EDG-1.

Wniosek można złożyć w formie pisemnej we właściwym urzędzie lub przesłać listem poleconym. W przypadku wysłania wniosku za pośrednictwem poczty podpis osoby składającej będzie musiał być poświadczony przez notariusza.

Nowe przepisy wprowadzają również możliwość złożenia wniosku w wersji elektronicznej za pośrednictwem formularza dostępnego na stronie internetowej urzędu gminy. Jednakże w takim wypadku, jeśli wniosek nie zostanie opatrzony podpisem elektronicznym, przedsiębiorca i tak będzie musiał udać się do urzędu gminy celem złożenia stosownego podpisu.

W takim przypadku organ gminy zawiadomi osobę zainteresowaną o terminie i miejscu podpisania wniosku, nie później jednak niż w terminie trzech dni roboczych od dnia złożenia wniosku lub wskazanej w nim daty rozpoczęcia działalności gospodarczej.

Organ gminy będzie zobowiązany do dokonania stosownego wpisu do ewidencji działalności gospodarczej niezwłocznie po otrzymaniu podpisanego wniosku oraz do doręczenia zainteresowanej osobie zaświadczenia o wpisie bez konieczności składania dodatkowego wniosku.

Ponadto, organ gminy do trzech dni od dnia dokonania wpisu zobowiązany jest do przesłania danych z wniosku o wpis do wskazanego przez przedsiębiorcę naczelnika urzędu skarbowego, właściwego urzędu statystycznego oraz właściwej jednostki terenowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo Centrali Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego wraz z kopią zaświadczenia o wpisie w ewidencji działalności gospodarczej.

Zauważyć jednak należy, że w sytuacji, gdy przedsiębiorca w momencie złożenia wniosku o wpis nie będzie miał nadanego numeru NIP, organ gminy zobowiązany jest do przesłania stosownych danych do właściwej jednostki terenowej Zakładu Ubezpieczeń Społecznych albo Centrali Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego dopiero po otrzymaniu od właściwego naczelnika urzędu skarbowego nadanego numeru NIP.

Kolejną ważną zmianą jest zniesienie opłat za złożenie wniosku zarówno o wpis, jak i o zmianę danych w ewidencji działalności gospodarczej. Co więcej, przedsiębiorca może podjąć działalność gospodarczą w dniu złożenia wniosku o wpis do ewidencji działalności gospodarczej.

W świetle założeń znowelizowanej ustawy o swobodzie działalności gospodarczej taki sposób rejestrowania jednoosobowej działalności gospodarczej przez osoby fizyczne ma jednak mieć charakter przejściowy.

Od lipca 2011 roku ma bowiem zacząć działać Centralna Ewidencja i Informacja o Działalności Gospodarczej (CEIDG), mająca urzeczywistnić tzw. koncepcję „zero okienka”. System ten ma umożliwić spełnienie wszelkich wymogów formalnych związanych z rejestracją działalności gospodarczej za pośrednictwem formularzy elektronicznych zamieszczonych na stronie internetowej CEIDG, a więc bez konieczności udania się do właściwego urzędu.
Co więcej, CEIDG będzie pełniła również funkcję ogólnopolskiej bazy danych, z której bezpłatnie będzie można uzyskać podstawowe informacje o przedsiębiorcach.

Czas pokaże, czy wprowadzone zmiany spełnią pokładane w nich nadzieje i czy w praktyce przyczynią się do znacznego ułatwienia, a przede wszystkim przyspieszenia procedury rejestracyjnej. Już dziś można ocenić, że podstawowym problemem będzie obieg dokumentów między poszczególnymi urzędami, bowiem proces rejestracji danych w każdym z nich nie będzie mógł przebiegać jednocześnie.

Dla przykładu można tylko wskazać, że aby uzyskać numer NIP potrzebny jest numer REGON, a więc zanim stosowne dokumenty zostaną przesłane do właściwego urzędu skarbowego, najpierw konieczne stanie się uzyskanie numeru REGON. Biorąc chociażby pod uwagę fakt, że dokumenty między poszczególnymi urzędami, co do zasady, wysyłane są za pośrednictwem przesyłek poleconych, procedury te mogą w skrajnych wypadkach trwać przez stosunkowo długi okres czasu.

Ponadto, mogą się pojawić problemy związane z założeniem rachunku bankowego, do czego w większości banków konieczne jest posiadanie przynajmniej numeru REGON oraz zaświadczenie o wpisie do ewidencji. Tak więc osoba chcąca bardzo szybko rozpocząć działalność gospodarczą nie będzie mogła w praktyce uczynić tego w momencie złożenia wniosku o wpis do ewidencji.

Zobacz: Pomysł na biznes

Z całą pewnością jednak, poczynione zmiany w przepisach dotyczących rejestracji działalności gospodarczej należy ocenić jako idące w dobrym kierunku.

"Jedno okienko" Poradnik Ministerstwa Gospodarki dla gmin
Dodatkowe wyjaśnienia Ministerstwa Gospodarki

Wyjaśnienia GUS w zakresie "jednego okienka"
Wyjaśnienia ZUS w zakresie "jednego okienka"
Wyjaśnienia KRUS w zakresie "jednego okienka"

Marek Pasiński
Radca Prawny

Marek Kaczyński
Prawnik

Kancelaria Radcy Prawnego w Krakowie www.pasinski.pl