Egzekucja z majątku wspólnika spółki cywilnej

Coraz częściej zdarzają się sytuacje, iż jedynym majątkiem dłużnika jest jego majątek znajdujący się właśnie w spółce cywilnej. Co w takiej sytuacji powinien zrobić wierzyciel?

Cechą charakterystyczną dla spółki cywilnej jest, iż majątek spółki nie dzieli się na udziały między wspólników, a stanowi wspólność bezudziałową. Tak więc wierzyciel, a na jego wniosek komornik nie może skierować egzekucji do całego majątku spółki. Podobnie jest w przypadku udziału takiego wspólnika, gdyż udziału takiego nie ma.

Zobacz również serwis: Spółki

Ucieczka dłużnika z majątkiem do spółki

Jeżeli dłużnik w celu udaremnienia egzekucji prowadzonej przeciwko niemu, wnosi swój majątek do spółki cywilnej, wówczas wierzycielowi przysługuje możliwość wytoczenia powództwa z tzw. skargi pauliańskiej.

Zgodnie bowiem z obowiązującymi przepisami, jeśli w skutek czynności prawnej dłużnika dokonanej z pokrzywdzeniem wierzycieli osoba trzecia uzyskała korzyść majątkową, każdy z wierzycieli może żądać uznania tej czynności za bezskuteczną w stosunku do niego, jeżeli dłużnik działał ze świadomością pokrzywdzenia wierzycieli, a osoba trzecia o tym wiedziała lub przy zachowaniu należytej staranności mogła się dowiedzieć.

Czynność prawna dłużnika jest zaś dokonana z pokrzywdzeniem wierzycieli, jeżeli wskutek tej czynności dłużnik stał się niewypłacalny albo stał się niewypłacalny w wyższym stopniu, niż był przed dokonaniem czynności.

Wypowiedzenie udziału dłużnika w spółce

Jeżeli jednak wierzyciel nie zdecyduje się na prowadzenia powództwa paulińskiego, albo jeżeli dłużnik nie „uciekał” ze swoim majątkiem, a po prostu w trakcie prowadzenia spółki popadł w długi, wówczas koniecznym będzie wypowiedzenie przez wierzyciela udziału dłużnika w spółce.

Wypowiedzenie przez wierzyciela udziału dłużnika w spółce jest dopuszczalne, jeżeli w ciągu ostatnich sześciu miesięcy została przeprowadzona bezskuteczna egzekucja z ruchomości wspólnika – dłużnika, a wierzyciel uzyskał zajęcie praw przysługujących wspólnikowi - dłużnikowi na wypadek wystąpienia ze spółki lub jej rozwiązania. Wówczas wierzyciel może wypowiedzieć udział dłużnika w spółce na trzy miesiące naprzód, chociażby spółka była zawarta na czas oznaczony. Jeżeli umowa spółki przewiduje krótszy termin wypowiedzenia, wierzyciel może z tego terminu skorzystać.

Zobacz również serwis: Windykacja

Wspólnikowi – dłużnikowi, któremu w powyższy sposób wypowiedziany został przez wierzyciela udział w spółce cywilnej, zwraca się w naturze rzeczy, które wniósł do spółki do używania oraz wypłaca się w pieniądzu wartość jego wkładu oznaczoną w umowie spółki, a w braku takiego oznaczenia - wartość, którą wkład ten miał w chwili wniesienia. Ponadto wypłaca się występującemu wspólnikowi w pieniądzu taką część wartości wspólnego majątku pozostałego po odliczeniu wartości wkładów wszystkich wspólników, jaka odpowiada stosunkowi, w którym występujący wspólnik uczestniczył w zyskach spółki.

Taki zwrot majątku umożliwi już wierzycielowi zaspokojenie się ze zwróconego dłużnikowi przez spółkę majątku, który nie będzie już majątkiem spółki.