Zapłata w walucie obcej będzie możliwa

ZMIANA PRAWA

Wczoraj rząd przyjął nowelizację kodeksu cywilnego oraz ustawy Prawo dewizowe. Zmienione przepisy kodeksu cywilnego zrywają z zasadą walutowości, która teraz obowiązuje przy regulowaniu zobowiązań pieniężnych w kraju. Naruszenie jej powoduje, że czynność prawna staje się nieważna. Zamiast tej zasady wprowadzają możliwość spełnienia w Polsce świadczenia w walucie obcej. Wartość złotego zostałaby określona według kursu średniego ogłaszanego przez NBP w dniu wymagalności roszczenia. Natomiast w razie zwłoki dłużnika wierzyciel miałby prawo domagać się zapłaty w walucie polskiej według jej wartości z dnia, w którym zapłata jest uiszczana.

- W przypadku dużych wahań kursu waluty, w której zostało określone świadczenie, może bowiem dojść do takiej sytuacji, że dłużnik będzie specjalnie opóźniał termin płatności - tłumaczy przedsiębiorca Artur Niziołek z Zakładów Fotograficznych. Gdyby zaś kurs wzrastał, to wówczas dłużnik zyskałby na zwłoce, natomiast wierzyciel stracił, bo za uzyskaną kwotę w złotych nie nabędzie już tej samej ilości waluty obcej wskazanej w umowie. Przy znacznej zmianie kursu straty nie zrekompensują mu nawet odsetki ustawowe za zwłokę - dodaje Artur Niziołek.

Nowelizacja przewiduje również usunięcie z ustawy Prawo dewizowe przepisu, który przewidywał ograniczenia przy zawieraniu umów oraz dokonywaniu innych czynności prawnych powodujących realizowanie w kraju rozliczeń w walucie obcej. Przepis ten ogranicza również dokonywanie w kraju takich rozliczeń.

Teraz odstępowanie od ograniczeń w obrocie walutami obcymi w kraju jest możliwe w przypadkach wskazanych w rozporządzeniu ministra finansów z 4 września 2007 r. w sprawie ogólnych zezwoleń dewizowych (Dz.U. nr 168, poz. 1178). Obowiązujące przepisy nie przewidują odstępstwa od zasady walutowości przy transakcjach zawieranych przez rezydentów w związku z prowadzoną przez nich działalnością gospodarczą. Dlatego na takie transakcje, przy których dochodzi do rozliczeń między rezydentami w kraju w walutach obcych, potrzebne jest indywidualne zezwolenie dewizowe udzielone przez prezesa NBP w drodze decyzji administracyjnej. Takie zezwolenie wydawane jest osobno w przypadku poszczególnych transakcji i stanowi istotne utrudnienie dla prowadzących działalność gospodarczą.

W dodatku inne uprawnienia mają rezydenci będący osobami fizycznymi, którzy nie prowadzą działalności gospodarczej, a inne rezydenci, którzy tę działalność prowadzą i w związku z nią rozliczają się w walutach obcych.

Nowelizację pozytywnie oceniają prawnicy prowadzący sprawy gospodarcze.

- Prowadzi ona do uporządkowania przepisów i stworzenia zrębów nowoczesnego prawa cywilnego - mówi radca prawny Jacek Siński z kancelarii Sołtysiński, Kawecki & Szlęzak. Potwierdza w zasadzie istniejący już stan prawny, bo pozwala na wyrażanie zobowiązań w walucie obcej, natomiast prawo dewizowe tylko w niewielkim stopniu wprowadzało obostrzenia w tej swobodzie.

- Zerwanie z zasadą walutowości usuwa pewną fikcję istniejącą obecnie na przykład przy udzielaniu i wypłacie kredytów walutowych - ocenia Jerzy Bańka ze Związku Banku Polskich. Jego zdaniem taką zmianę przepisów wymogły potrzeby rynku oraz obowiązująca zasada swobody zawierania umów.

Nowelizacja Kodeksu cywilnego i prawa dewizowego

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

MAŁGORZATA PIASECKA-SOBKIEWICZ

malgorzata.piasecka@infor.pl

OPINIE

ANDRZEJ ARENDARSKI

prezes Krajowej Izby Gospodarczej

Ryzyko walutowe przedsiębiorcy uważają za jedną z istotnych barier swojego rozwoju i funkcjonowania na rynku europejskim. Projekt resortu sprawiedliwości znoszący restrykcyjną zasadę walutowości i wprowadzający do kodeksu cywilnego rozwiązanie umożliwiające spełnienie świadczenia w Polsce w walucie obcej bez obowiązku uzyskania indywidualnego zezwolenia dewizowego będzie stanowił ułatwienie dla wielu firm. Liczymy na to, że zmiana zostanie bez zbędnej zwłoki uchwalona przez parlament. W opinii Krajowej Izby Gospodarczej najlepszym rozwiązaniem dla przedsiębiorstw eksportujących za granicę, jak również pozostałych, jest jednak jak najszybsze podjęcie decyzji o przystąpieniu do strefy euro.

JEREMI MORDASEWICZ

ekspert z Polskiej Konfederacji Pracodawców Prywatnych Lewiatan

Przepisy projektu znowelizowanego kodeksu cywilnego odstępują od zasady walutowości, która do tej pory obowiązuje przy rozliczeniach zobowiązań pieniężnych. W ten sposób zostaną zmienione przestarzałe przepisy, które ograniczały swobodę zawierania umów przez przedsiębiorców. W dodatku przedsiębiorcy musieli ponosić koszty związane z przewalutowaniem oraz formalnościami, których musieli dopełniać. Zmiany przepisów domagali się przede wszystkim przedsiębiorcy, którzy dokonywali często obrotu z zagranicą w różnych walutach. Odejście od zasady walutowości uprości ich funkcjonowanie w obrocie gospodarczym.