Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Od 2009 roku renty mogą być niższe

Bożena Wiktorowska
Bożena Wiktorowska
Wysokość przyzwanych od nowego roku rent ma bardziej zależeć od wysokości kapitału emerytalnego w ZUS. To konieczne, bo inaczej renty mogłyby być wyższe niż emerytury.

• Rząd chce, aby wysokość przyznawanych od stycznia 2009 r. rent zależała od kapitału zgromadzonego na koncie emerytalnym. Jak wpłynie to na ich wysokość?

- Wysokość renty z tytułu całkowitej niezdolności do pracy ma być równa kwocie uzyskanej przez podzielenie kapitału na indywidualnym koncie emerytalnym ubezpieczonego przez dalsze trwanie życia osoby w wieku 60 lat. Renta z tytułu częściowej niezdolności ma wynieść 75 proc. tej kwoty. Takie rozwiązanie wynika z chęci indywidualizacji uprawnień w systemie rentowym. Formuła wyliczania renty będzie bardziej odzwierciedlać indywidualny przebieg pracy, czyli wkład ubezpieczonego do systemu emerytalnego. W obecnej formule renta składa się m.in. z części stałej (tzw. socjalna część świadczenia wynosząca 24 proc. kwoty bazowej), a oprócz tego zależy od indywidualnej długości stażu ubezpieczonego. Zmiana zasad ustalania wymiaru renty może doprowadzić, że w wielu przypadkach będą musiały być wypłacone na minimalnym gwarantowanym poziomie. Kapitał zgromadzony na koncie ubezpieczonego nie będzie bowiem wystarczający do ustalenia świadczenia na wyższym poziomie.

• Czyli renty będą niższe?

- Reforma emerytalna wprowadziła zasadę, że wysokość nowej emerytury będzie zależeć od wieku przejścia na emeryturę i składek wpłaconych do funduszu emerytalnego. Nie dokonano jednak równolegle zmian w systemie rentowym. Gdyby pozostawiono obecną metodę wyliczania renty, mogłoby się okazać, że byłyby one wyższe od emerytur. Obecnie przeciętna miesięczna wysokość renty wynosi mniej niż połowę przeciętnego wynagrodzenia, pomniejszonego o składkę na ubezpieczenia społeczne opłacaną przez ubezpieczonego. Najniższe są renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy.

• A kto obecnie otrzymuje rentę?

- W 2007 roku renty z ZUS otrzymywało przeciętnie 1,47 mln osób. W porównaniu z 1997 rokiem, tj. rokiem wejścia w życie nowych przepisów w zakresie orzecznictwa lekarskiego, ich liczba zmniejszyła się o ponad 1,2 mln osób. Główną przyczyną był spadek liczby wydawanych po raz pierwszy orzeczeń dla celów rentowych. Wśród osób otrzymujących renty najliczniejszą grupą są osoby z orzeczoną częściową niezdolnością do pracy. W 2007 roku stanowili ponad 64 proc. świadczeniobiorców. Około 30 proc. to osoby z orzeczoną całkowitą niezdolnością do pracy, pozostali to renciści posiadający orzeczenie o całkowitej niezdolności do pracy i samodzielnej egzystencji. Jeśli natomiast spojrzy się na okres ważności orzeczeń rencistów, to trzeba zauważyć, że około 55 proc. rencistów posiada orzeczenie o trwałej niezdolności do pracy. Ponadto przeciętny wiek osób pobierających renty wynosił w 2006 roku 55,3 lat, a ponad 63 proc. rencistów stanowili mężczyźni.

• Czyli ponad połowa osób ma przyznane renty na stałe, a ich stan zdrowia nie podlega prawie żadnej kontroli?

- Osoby te mogą być poddane kontroli.

• Rząd proponuje, aby renciści mogli pracować bez żadnych ograniczeń. Jak jest w innych krajach?

- Konwencja nr 102 MOP o normach minimalnych w dziedzinie zabezpieczenia społecznego nie przewiduje zawieszalności rent w związku z zatrudnieniem lub z uzyskiwaniem innych przychodów z tytułu aktywności zawodowej. Takie same rozwiązanie zawiera Europejski Kodeks Zabezpieczenia Społecznego Rady Europy z 1964 roku. Jeżeli chodzi o Konwencję nr 128 MOP z 1967 roku, reguluje ona ogólne zasady zawieszalności świadczeń, w tym świadczeń z tytułu inwalidztwa. Zawiera też zasady szczególne. Zgodnie z nimi świadczenia z tytułu inwalidztwa mogą zostać zawieszone na określonych warunkach, jeżeli świadczeniobiorca podejmuje działalność dochodową.

• Ustawodawstwo nie jest więc jednolite.

- Tak. Między rozwiązaniami Konwencji nr 102 i Kodeksu a Konwencji nr 128 istnieje duża różnica. Te pierwsze są rygorystyczne i nie przewidują zawieszalności świadczeń przyznanych z tytułu inwalidztwa. Drugie na to pozwalają. Jeśli spojrzy się na prawo obowiązujące w 27 krajach UE, to w większości z nich łączenie dochodów z pracy z rentą jest możliwe, ale najczęściej dotyczy to inwalidztwa częściowego. Ustalony jest jednak pułap dochodów, które można osiągać. Jego przekroczenie powoduje zmniejszenie świadczenia lub zawieszenie. Dorabianie, bez groźby utraty świadczenia, jest całkowicie niemożliwe na przykład w Wielkiej Brytanii, Szwecji i na Węgrzech.

• W jakim kierunku powinny pójść krajowe rozwiązania?

- Koncepcja łączenia świadczeń inwalidzkich z dochodami z pracy powinna wynikać z przyjętego w danym systemie przedmiotu ochrony. Jeśli chcemy chronić całkowitą utratę zdolności do pracy, to świadczenie powinno rekompensować utracony zarobek, być na poziomie umożliwiającym leczenie, rehabilitację i inne potrzeby osób chronionych. Z kolei, jeśli chronimy częściową niezdolność do pracy, to trzeba też określić zasady łączenia świadczeń z aktywnością zawodową.

• A czy uprawnienia do renty powinny zależeć od stopnia niepełnosprawności?

- Wiele państw ma ustalony minimalny stopień niezdolności do pracy uprawniający do renty. Na przykład w Belgii i Francji wynosi on 66,66 proc., we Włoszech 66 proc. (zasiłek z tytułu inwalidztwa) i 100 proc. (renta inwalidzka), a na Węgrzech - 67 proc. W Austrii, Norwegii, Irlandii i Grecji wynosi on 50 proc. Jeszcze mniej w Hiszpanii i w Czechach (33 proc.). Najmniej wynosi w Holandii (od 15 do 25 proc.). W Polsce nie ustala się procentowo tego stopnia, występuje tylko pojęcie osoby, która całkowicie lub częściowo utraciła zdolność do pracy.

• GERTRUDA UŚCIŃSKA

dr hab., pracownik Instytutu Polityki Społecznej na UW i Instytutu Pracy i Spraw Socjalnych, zajmuje się m.in. zabezpieczeniem społecznym, prawem ubezpieczeń społecznych

 

Rozmawiała BOŻENA WIKTOROWSKA

Chcesz dowiedzieć się więcej, sprawdź »
Polski Ład - Wynagrodzenia 2022. Rozliczanie płac w praktyce + ebook w PREZENCIE
Polski Ład - Wynagrodzenia 2022. Rozliczanie płac w praktyce + ebook w PREZENCIE
Tylko teraz
Źródło: GP
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Ceny drewna w Polsce w 2022 roku. Tanio już było
    Czasy taniego drewna skończyły się bezpowrotnie - powiedział 26 maja 2022 r. w Sejmie wiceminister klimatu i środowiska Edward Siarka. Zapowiedział też, że firmy, które kupują drewno po niższych cenach w kraju i sprzedają je drożej za granicą, stracą preferencje.
    GUS: Eksport i import w górę
    GUS zaprezentował dane o obrotach towarowych handlu zagranicznego ogółem i według krajów w okresie styczeń - marzec 2022.
    Z życia dewelopera. Uwaga! Wejście w życie nowej ustawy deweloperskiej
    Wygląda na to, że nie dojdzie do uchwalenia ustawy o zmianie terminu wejścia w życie nowej ustawy deweloperskiej.
    Nowy Peugeot 308. Test wersji PureTech 130 Allure Pack
    Nowy Peugeot 308. Test kolejnej odsłony nowego kompaktu z Francji. Po hybrydzie dostaliśmy model napędzany 130-konnym benzyniakiem.
    Gaz-System: na początku czerwca ruszy próbny przesył gazu przez interkonektor Polska–Słowacja
    Prace budowlane mające na celu połączenie systemów przesyłowych Polski i Słowacji są zakończone. Gazociąg jest obecnie nagazowany i prowadzone są testy jego funkcjonalności - poinformował w czwartek Gaz-System. Pierwszy próbny przesył gazu w kierunku do Polski i na Słowację ruszy na początku czerwca
    Czy warto wziąć kredyt na samochód? Tak, ale nie gotówkowy
    Czy warto wziąć kredyt na samochód? Tak, bo często inaczej nie da się kupić własnego auta. Trzeba jednak też wiedzieć jaki wziąć kredyt na samochód.
    Jak sprawdzić zużycie opon? Stan opon sprawdzi się sam. Zdalnie!
    Jak sprawdzić zużycie opon? Powstał właśnie system, który zdalnie wykrywa stan zużycia opony zamontowanej w samochodzie osobowym.
    Czy możemy się obawiać braku węgla w sezonie jesienno-zimowym?
    Rząd czyni starania, by nie doszło do sytuacji deficytu węgla w sezonie jesienno-zimowym; w 2022 r. spółki Skarbu Państwa planują zwiększyć wydobycie o ok. 1,5 mln ton węgla energetycznego - mówił w Sejmie wiceszef MAP Piotr Pyzik. Dodał, że trwają rozmowy ws. zwiększenia importu węgla np. z USA
    Kredyt hipoteczny bez wkładu własnego od 27 maja 2022 r. Skorzystają nieliczni
    27 maja 2022 r. startuje rządowy program "Mieszkanie bez wkładu własnego", dzięki któremu klienci otrzymają wsparcie na pokrycie wkładu własnego przy zaciąganiu kredytu hipotecznego (mieszkaniowego). Jednak eksperci Credipass i Metrohouse nie mają złudzeń. Spadająca zdolność kredytowa Polaków, rosnące stopy procentowe oraz limity na m2 nieruchomości znacznie ograniczają możliwości skorzystania z programu. Kto może wziąć kredyt mieszkaniowy z dopłatą do wkładu własnego?
    Co płacić w pierwszej kolejności, gdy pieniędzy w firmie jest za mało?
    Zarządzanie kryzysowe przedsiębiorstwem nie raz łączy się z problemem potocznie zwanym „krótką kołdrą”. Jest to sytuacja, w której przedsiębiorca bądź menedżer nie jest w stanie opłacić w terminie (bądź chwilowo w ogóle) wszystkich zobowiązań firmy. Problem taki występuje najczęściej na przedpolu upadłości bądź sądowej restrukturyzacji przedsiębiorstwa, ale może być również zażegnany bez użycia narzędzi prawa upadłościowego lub restrukturyzacyjnego (choć mocno zaleca się rozważenie takich kroków!).
    Program mieszkanie bez wkładu własnego. Jakie warunki
    W czwartek rusza program Mieszkanie bez wkładu własnego, który umożliwi zaciągnięcie kredytu hipotecznego z gwarancją BGK zastępującą wkład własny. Zgodnie z zapowiedziami resortu rozwoju program będzie modyfikowany. Zmiany wejdą w życie najpóźniej w styczniu 2023 r.
    VW ID.Buzz. Cena startuje od 248 091 zł. Czy to drogo?
    VW ID.Buzz. Cena w Polsce startuje od 248 091 zł. Za dokładnie tą sumę pierwsi klienci znad Wisły mogą złożyć zamówienie na 5-miejscowego e-busa.
    Michel: mamy nadzieję uzgodnić sankcje na ropę z Rosji przed szczytem UE
    Unia Europejska ma nadzieję, że uda się uzgodnić sankcje na rosyjską ropę przed kolejnym posiedzeniem Rady Europejskiej, zaplanowanym na poniedziałek i wtorek - powiedział w środę przewodniczący Rady Europejskiej Charles Michel
    Co dalej z rynkiem mieszkań?
    Z jakimi największymi wyzwaniami będą musieli mierzyć się deweloperzy w 2022 roku? Co będzie sprzyjało rozwojowi rynku mieszkaniowego?
    Nieruchomości premium odporne na wahania rynku
    Polacy zaczęli masowo lokować kapitał w domach, mieszkaniach i działkach. Hossa nie ominęła również sektora nieruchomości luksusowych, który potrafi kumulować pieniądze inwestorów jak żaden inny.
    Zaległości firm usługowych rosną [BADANIE]
    Zaległości branży usługowej wobec banków i dostawców wzrosły w I kwartale o niemal 1,9 mld zł. Tak wynika z danych Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor i BIK.
    Nieoficjalnie: Węgry, Czechy i Słowacja blokują embargo na rosyjską ropę
    Podejście Węgier, Czech i Słowacji wyhamowało prace w UE nad przyjęciem szóstego pakietu sankcji na Rosję, czyli embarga na rosyjską ropę. Do tego nie widać zabiegów po stronie Niemiec i Francji, żeby jak najszybciej przyjąć ten pakiet. To osłabia unijną jedność i solidarność - przekazało PAP źródło dyplomatyczne w Brukseli
    Zadłużenie firm deweloperskich
    Zadłużenie firm deweloperskich - liczba firm deweloperskich wpisanych na koniec marca br. do Krajowego Rejestru Długów spadła o 0,6% rdr. Równocześnie w Rejestrze Dłużników BIG InfoMonitor i w bazie informacji kredytowych BIK przybyło dłużników wykonujących roboty budowlane związane ze wznoszeniem budynków.
    Von der Leyen w Davos: Rosja wstrzymuje dostawy żywności, wykorzystując to jako broń, co ma globalne reperkusje
    Rosja wstrzymuje dostawy żywności, wykorzystując to jako broń, co ma globalne reperkusje. Przypomina to rosyjską strategię dotyczącą wykorzystywania przez Rosję w ten sam sposób surowców energetycznych - powiedziała przewodnicząca Komisji Europejskiej Ursula von der Leyen w swoim wtorkowym przemówieniu na Międzynarodowym Forum Ekonomicznym w szwajcarskim Davos.
    Czy w kamperze można spać podczas jazdy? Sprawdźmy.
    Czy w kamperze można spać podczas jazdy? To pytanie, które często pojawia się z ust osób, zaczynających dopiero przygodę z kamperingiem. A więc?
    Wzrośnie płaca minimalna, a za nią preferencyjny ZUS dla przedsiębiorców
    W 2023 roku czeka nas dwustopniowa podwyżka płacy minimalnej: pierwszy raz w styczniu do wartości 3350 zł brutto, drugi raz w lipcu do 3500 zł brutto. Obecnie minimalne wynagrodzenie to 3010 zł, a więc docelowy wzrost wyniesie ponad 16%.
    Jaką szerokość mają drogi w Polsce? Odpowiedzi jest wiele...
    Jaką szerokość mają drogi w Polsce? Ciężko udzielić jednej odpowiedzi. Bo wszystko zależy od tego, o drodze jakiej kategorii mówimy.
    Stacje ładowania w Łodzi. 100 nowych punktów dla elektryków
    Stacje ładowania w Łodzi, czyli właśnie rozpoczyna się nowa inwestycja. W jej ramach powstanie 100 stacji ładowania pojazdów elektrycznych.
    Niemiecki minister gospodarki: embargo na rosyjską ropę "w zasięgu ręki"
    Niemiecki minister gospodarki Robert Habeck w wywiadzie udzielonym w poniedziałek wieczorem dla niemieckiej telewizji publicznej stwierdził , że embargo na rosyjską ropę naftową jest "w zasięgu ręki"
    Premier o sankcjach na Rosję: mam nadzieję, że w ciągu najbliższych kilku-kilkunastu dni osiągniemy porozumienie
    Mam nadzieję, że w ciągu najbliższych kilku-kilkunastu dni dojdziemy do porozumienia, choć bardzo ważną wartością jest też zachowanie jedności - powiedział premier Mateusz Morawiecki, pytany o postępy w dyskusji między państwami UE nad wprowadzeniem szóstego pakietu sankcji wobec Rosji