Dla kogo finansowe wsparcie

Mimo prowadzonej od lat prywatyzacji Skarb Państwa jest wciąż właścicielem różnej wielkości pakietów akcji i udziałów w ponad 1400 spółkach. Wiele z nich znajduje się w stanie upadłości. Kondycja finansowa innych zagraża możliwości kontynuowania przez nie działalności. Minister skarbu państwa zobowiązany jest nie tylko dbać o wartość posiadanego majątku. Musi również postępować zgodnie z polityką społeczno-gospodarczą rządu, która w sposób szczególny pozostaje wrażliwa na kwestie zatrudnienia. Dlatego też dnia 20 marca 2006 r. na podstawie rozporządzenia ministra skarbu państwa z dnia 30 stycznia 2006 r. w sprawie pomocy na ratowanie i restrukturyzację przedsiębiorstw (Dz.U. nr 34, poz. 239, zwane dalej rozporządzeniem) opublikowane zostało ogłoszenie o naborze wniosków o udzielenie wsparcia finansowego dla podmiotów znajdujących się w złej sytuacji ekonomicznej. Zgodnie z rozporządzeniem pomoc może być udzielona w dwóch wariantach, jako pomoc na ratowanie oraz restrukturyzację.

Podmioty uprawnione do pomocy

Pomoc na ratowanie i restrukturyzację ze środków Skarbu Pastwa skierowana jest do małych i średnich przedsiębiorstw, które dodatkowo spełniają następujące kryteria:
• Są spółkami z udziałem Skarbu Państwa lub zostały oddane do odpłatnego korzystania na mocy ustawy z dnia 30 sierpnia 1996 r. o komercjalizacji i prywatyzacji (Dz. U. nr 106, poz. 493 z późn. zm.);
• Prowadzą działalność co najmniej od 3 lat;
• Nie wchodzą w skład grupy kapitałowej, chyba że trudna sytuacja ekonomiczna jest efektem wewnętrznych problemów spółki i nie może być przez grupę przezwyciężona;
• Nie podlegają sektorowym wyłączeniom, określonym w par. 3 pkt 3 rozporządzenia;
• Od ostatniej pomocy na realizację procesu restrukturyzacji upłynęło co najmniej 10 lat.

MIEJSCE I TERMINY SKŁADANIA WNIOSKÓW
• Biuro do Spraw Pomocy Publicznej Ministerstwa Skarbu Państwa. Wnioski należy składać od 22 maja do 5 czerwca.
• Departament Projektów Restrukturyzacyjnych Agencji Rozwoju Przemysłu. Nabór wniosków w trybie ciągłym.

Obecnie obowiązująca definicja małego i średniego przedsiębiorcy, zaczerpnięta z prawa Unii Europejskiej, operuje kryteriami dwojakiego rodzaju: skalą działalności oraz strukturą własności. Aby przedsiębiorstwo zostało uznane za małe lub średnie, musi spełniać określone wymogi dotyczące wielkości zatrudnienia, przychodów i sumy bilansowej. Jednocześnie udział w kapitale lub liczba głosów posiadanych przez któregokolwiek z jego współwłaścicieli, uznawanego za dużego przedsiębiorcę lub będącego podmiotem publicznym, nie może przekroczyć 25 proc. W praktyce oznacza to, że każda ze spółek, w której Skarb Państwa posiada co najmniej 25 proc. udziału, jest wyłączona z pomocy oferowanej w ramach rozporządzenia. Ograniczenie to uniemożliwia uzyskanie wsparcia wielu przedsiębiorstwom, dlatego trwają prace legislacyjne mające na celu zmianę obowiązującego w tym zakresie prawa.

Wnioski o udzielenie pomocy, w przewidzianej przez rozporządzenie formie, wraz z wymaganymi załącznikami, należy składać w Ministerstwie Skarbu Państwa w terminie od 22 maja do 5 czerwca 2006 r.

Pomoc na ratowanie i restrukturyzację

Pomoc na ratowanie ma charakter doraźny i udzielana jest w formie zwrotnej pożyczki. Ma ona na celu dostarczenie źródeł finansowania na czas niezbędny do przygotowania skutecznego procesu likwidacji lub restrukturyzacji przedsiębiorstwa. Okres, na jaki może zostać udzielona, nie powinien przekroczyć 6 miesięcy. Po 4 miesiącach od podpisania umowy o udzielnie pożyczki powinno nastąpić przedłożenie planu likwidacji przedsiębiorstwa lub jego restrukturyzacji. W innym przypadku należy dokonać zwrotu przyznanych środków finansowych.

Pomoc na restrukturyzację ma natomiast na celu przywrócenie przedsiębiorstwu zdolności do długoterminowego konkurowania na rynku. Może zostać udzielona w formie pożyczki, dotacji, dokapitalizowania lub przyznania preferencji w spłacie pożyczki na ratowanie. Przedsiębiorca ubiegający się o taką formę pomocy powinien wykazać w planie restrukturyzacji własne środki, które zamierza zaangażować w realizację planu naprawczego. Skala wdrażanych w wyniku restrukturyzacji zmian nie może ograniczać się jedynie do zamiany jednych źródeł finansowania na inne. Aby cały proces mógł zostać uznany za gwarantujący osiągnięcie ekonomicznej samowystarczalności, musi on w sposób istotny ingerować w prowadzoną przez przedsiębiorstwo działalność operacyjną.

Pomoc dla dużych przedsiębiorstw

Przedsiębiorcy niespełniający definicji małych lub średnich mogą ubiegać się o pomoc na ratowanie lub restrukturyzację od Agencji Rozwoju Przemysłu S.A. Nabór wniosków odbywa się w trybie ciągłym. Pomoc od ARP ma charakter zwrotny, choć istnieją odstępstwa od tej reguły. Przypadkiem takim jest udzielenie wsparcia w postaci objęcia nowych udziałów lub akcji, jednak decyzja Agencji jest wtedy uzależniona od oceny perspektyw wzrostu wartości zaangażowanego kapitału oraz możliwości późniejszego wyjścia z inwestycji.

Istotne jest również, na jakim terenie przedsiębiorca funkcjonuje i ilu zatrudnia pracowników. Ważne jest, aby zaoferowane wsparcie nie prowadziło do istotnego zaburzenia konkurencji oraz nie przyczyniało się do funkcjonowania permanentnie nierentownych podmiotów.

Dawid Stolarek