REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy franczyza aptek to już grupa kapitałowa?

Mateusz Omelan
Mateusz Omelan
Adwokat
Kancelaria Kopeć & Zaborowski
Kopeć & Zaborowski (KKZ) to jedna z wiodących firm na polskim rynku prawniczym, specjalizująca się w sprawach z zakresu prawa karnego, gospodarczego, prasowego, ochrony dóbr osobistych a także z zakresu prawa pracy. Innym aspektem działalności KKZ jest przeprowadzanie na zlecenie podmiotów gospodarczych profesjonalnych audytów śledczych związanych z wykrywaniem nadużyć wewnątrz firm, a także mającymi na celu racjonalizację wydatków.
Czy franczyza aptek to już grupa kapitałowa?
Czy franczyza aptek to już grupa kapitałowa?
Shutterstock

REKLAMA

REKLAMA

Otwarty katalog przesłanek świadczących o przejęciu kontroli nad innym przedsiębiorcą skutkuje możnością uznania, że należy do nich również umowa franczyzy. Wynikłe z tego skutki mają istotne znaczenie dla wielu przedsiębiorców zamierzających otworzyć aptekę, których działalność została postawiona pod znakiem zapytania.

Franczyza – jak to działa?

REKLAMA

Pod pojęciem franczyzy należy rozumieć umowę łączącą dwóch niezależnych od siebie przedsiębiorców (franczyzodawcę i franczyzobiorcę), która rodzi prawa i obowiązki dla każdej ze stron. Do podstawowych obowiązków franczyzodawcy należy udzielanie franczyzobiorcy niezbędnego wsparcia w prowadzeniu działalności gospodarczej (w tym dzielenie się posiadanym przez siebie know how) oraz zezwolenie franczyzobiorcy na korzystanie ze znaków towarowych, do których prawa przysługują franczyzodawcy. W zamian za powyższe świadczenia, franczyzobiorca zobowiązany jest do zapłaty na rzecz franczyzodawcy uzgodnionego wynagrodzenia, które często jest uzależnione od wysokości dochodów generowanych przez franczyzobiorcę. Nie istnieje przy tym jeden funkcjonujący na rynku szablon umowy franczyzy, ponieważ jest to umowa nienazwana (nieuregulowana w prawie w przeciwieństwie do np. umowy najmu czy umowy sprzedaży) i oparta na zasadzie swobody umów. Nie można jednak wykluczyć, że w przyszłości umowa ta zostanie uregulowana na poziomie ustawowym, o czym świadczy powołanie w kwietniu 2022 roku przez Ministra Sprawiedliwości zespołu do spraw franczyzy, którego zadaniem jest m.in. wypracowanie propozycji legislacyjnych w tym zakresie.

REKLAMA

Z istoty umowy franczyzy wynika, że franczyzodawca jest przedsiębiorcą o wypracowanej i uznanej już na rynku marce, a franczyzobiorca podmiotem (przeważnie indywidualnym przedsiębiorcą) zamierzającym dopiero rozpocząć działalność w danej branży przy skorzystaniu z rozwiązań stosowanych dotychczas z sukcesem przez franczyzodawcę. Działania franczyzobiorcy oddziałują na postrzeganie danej marki przez konsumentów, skoro franczyzobiorca działa pod rozpoznawalnym często w skali całego kraju szyldem. Z usług franczyzobiorców korzystają bowiem codziennie miliony Polaków w trakcie m.in. tankowania samochodu, codziennych zakupów spożywczych czy też nabywania leków. Z tego względu franczyzodawcy zapewniają sobie w umowach franczyzy uprawnienie do kontrolowania, czy franczyzobiorca wykonuje swoją działalność w sposób przyjęty w ramach danej sieci franczyzowej.

W praktyce umowie franczyzy często towarzyszą również inne umowy łączące franczyzobiorcę i franczyzodawcę. Rozpoczęcie działalności przez franczyzobiorcę w ramach sieci franczyzowej często wiąże się bowiem z koniecznością odpowiedniego wyposażenia lokalu usługowego i nabycia asortymentu. Z tego względu franczyzobiorcom zdarza się korzystać z zaciągniętych na ten cel pożyczek udzielanych przez franczyzodawców. W drodze odrębnych umów franczyzobiorcy mogą korzystać również z dodatkowych usług franczyzodawców, które dotyczą wsparcia w zakresie prowadzenia księgowości czy też szeroko pojętych kwestiach prawnych.

Grupa kapitałowa w prawie polskim

REKLAMA

W przeciwieństwie do franczyzy, pojęcie grupy kapitałowej znajduje swoją definicję w prawie polskim. Zgodnie z ustawą o ochronie konkurencji i konsumentów grupa kapitałowa to wszyscy przedsiębiorcy, którzy są kontrolowani w sposób bezpośredni lub pośredni przez jednego przedsiębiorcę. Kluczowe w powyższym kontekście pojęcie kontroli również zostało zdefiniowane w tej samej ustawie jako wszelkie formy bezpośredniego lub pośredniego uzyskania przez przedsiębiorcę uprawnień, które osobno albo łącznie, przy uwzględnieniu wszystkich okoliczności prawnych lub faktycznych, umożliwiają wywieranie decydującego wpływu na innego przedsiębiorcę lub przedsiębiorców.

Ustawa o ochronie konkurencji i konsumentów zawiera również przykładowy katalog sytuacji, które mają świadczyć o przejęciu kontroli przez jednego przedsiębiorcę nad drugim (np. uprawnienie do powoływanie większości członków jego zarządu czy też istnienie prawa do całego albo do części mienia innego przedsiębiorcy). Wymienione w nim sytuacje dotyczą w przeważającej większości (z jednym wyjątkiem dotyczącym umów o zarządzanie innym przedsiębiorcą lub przekazywanie zysku) powiązań o charakterze kapitałowym/osobowym istniejących między obydwoma przedsiębiorcami. Wynika z tego, że sam ustawodawca za wyjątkowy uznał przypadek, w którym umowa miałaby prowadzić do przejęcia kontroli nad innym przedsiębiorcą.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Ustawowa definicja „przejęcia kontroli” nastręcza w praktyce wiele trudności i uniemożliwia określenie „z góry” wszelkich przypadków, które skutkować będą powstaniem grupy kapitałowej. Sporne pozostaje samo określenie, czy możliwość wywierania na innego przedsiębiorcę decydującego wpływu należy rozumieć szeroko jako wpływ na wszelkie istotne aspekty jego funkcjonowania w wymiarze wewnętrznym i zewnętrznym czy też wąsko jako wpływ na wyłącznie decyzje strategiczne.

W katalogu przesłanek mogących kreować grupę kapitałową próżno szukać zawarcia pomiędzy dwoma przedsiębiorcami umowy franczyzy. Jego otwarty charakter otworzył jednak „furtkę” do możliwości uznanie, że franczyzobiorca i franczyzodawca są członkami jednej grupy kapitałowej. Najdobitniej jest to dostrzegalne na gruncie Prawa farmaceutycznego, gdzie prowadzi to do dalekosiężnych skutków dla wielu przedsiębiorców.

Wpływ na Prawo farmaceutyczne

Żaden przepis Prawa farmaceutycznego nie odnosi się wprost do umowy franczyzy jak i nie definiuje samodzielnie pojęcia grupy kapitałowej. Szereg przepisów Prawa farmaceutycznego, które są kluczowe z perspektywy możliwości prowadzenia apteki, posługuje się jednak pojęciem grupy kapitałowej, które należy rozumieć w sposób tożsamy jak na gruncie ustawy o ochronie konkurencji i konsumentów. Przykładowo zakazane jest udzielenie zezwolenia na prowadzenie apteki podmiotowi będącemu członkiem grupy kapitałowej, której członkowie prowadzą co najmniej 4 apteki lub prowadzą na terenie danego województwa więcej niż 1 % zlokalizowanych tam aptek. Powyższe ograniczenia dotyczą zarówno procedury uzyskania nowego zezwolenia jak i procedury przeniesienia istniejącego zezwolenia z jednego podmiotu na drugi.

Na gruncie powyższych przepisów, część organów inspekcji farmaceutycznej odmawia wydania bądź przeniesienia zezwolenia na prowadzenie apteki na rzecz franczyzobiorcy. Organy inspekcji farmaceutycznej argumentują takie decyzje przekonaniem, że wskutek zawartej umowy franczyzy jak i często umów jej towarzyszących (np. umowy pożyczki) franczyzodawca przejął kontrolę nad franczyzobiorcą, a w konsekwencji oba podmioty są członkami jednej grupy kapitałowej. Za kreujące rzekomo stosunek zależności uznane zostały przez organy inspekcji farmaceutycznej przykładowo nawet standardowe postanowienia umów tego typu tj. dotyczące obowiązku raportowania franczyzodawcy danych sprzedażowych franczyzobiorcy czy też wspierania przez franczyzobiorcy przez franczyzodawcę w prowadzeniu jego księgowości bądź świadczenia obsługi prawnej.

W efekcie działalność apteczna wielu przedsiębiorców stanęła pod znakiem zapytania, skoro nie mogą jej rozpocząć bez uzyskania zezwolenia, którego udzielenia odmawiają im organy inspekcji farmaceutycznej. Szansy na szybkie zakończenie tego impasu upatrywano w opublikowanym przez Głównego Inspektora Farmaceutycznego komunikacie w sprawie umów franczyzy na rynku detalicznego obrotu produktami leczniczymi (wrzesień 2021 roku). Wskazano w nim bowiem, że samo funkcjonowanie franczyzy na rynku aptecznym nie jest zabronione. Jednocześnie podkreślono jednak, że w określonych przypadkach (np. gdy umowa franczyzy skutkuje brakiem możliwości kontynuowania działalności aptecznej przez franczyzobiorcę po jej rozwiązaniu) istnieje możliwość uznania, że franczyzobiorca jest podmiotem zależnym od franczyzodawcy. Co korzystne dla franczyzobiorców zauważono również, że ogólne obowiązki poddania się przez franczyzobiorcę kontroli ze strony franczyzodawcy (np. w zakresie dokumentacji handlowej i księgowej) wpisane są w istotę umowy franczyzy i nie stanowią samoistnie naruszenia przepisów Prawa farmaceutycznego.

Po prawie roku od dnia opublikowania powyższego komunikatu, praktyka pokazuje, że kwestia franczyzy na rynku aptecznym dalej pozostaje kwestią sporną, a część organów inspekcji farmaceutycznej wciąż odmawia z tego powodu udzielania zezwoleń na prowadzenie aptek. Niektórzy wojewódzcy inspektorzy farmaceutyczni wręcz apriorycznie klasyfikują dany podmiot jako członka grupy kapitałowej z uwagi na istniejącą umowę franczyzy, przy czym w uzasadnieniach ich decyzji próżno szukać argumentacji nawiązującej do komunikatu Głównego Inspektora Farmaceutycznego. Z perspektywy franczyzobiorcy na rynku aptecznym kluczowe staje się rozważanie zmodyfikowania zawartych z franczyzodawcą umów, aby maksymalnie zwiększyć swoje szanse na uzyskanie zezwolenia na prowadzenie apteki.

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(1)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
  • Praak
    2022-09-14 15:41:28
    *****
    0
QR Code

© Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Używasz smartfona? Twoje wrażliwe dane są jak na dłoni. Technologia pozbawia nas prywatności

Użytkownicy różnych urządzeń, aplikacji czy systemów często nie są świadomi, przez kogo i do jakich celów są gromadzone i wykorzystywane dane na ich temat. Rozwój technologii rzadko idzie w parze ze świadomością użytkowników i regulacjami prawnymi. To stanowi zagrożenie dla ochrony danych osobowych.

Wzrasta ryzyko prowadzenia biznesu. "Liczba wzmianek o geopolityce i ryzyku politycznym w dokumentach spółek wzrosła o 600%"

Ryzyko prowadzenia biznesu w 2024 roku zwiększa rosnąca polaryzacja na światowej scenie politycznej. Istotna dla przedsiębiorców będzie minimalizacja potencjalnych niebezpieczeństw, m.in. poprzez zwiększenie odporności łańcuchów dostaw, odpowiednią politykę dostępu do zasobów i zaadresowanie kwestii ESG – wynika z raportu EY-Parthenon 2024 Geostrategic Outlook.

Handel internetowy idzie w górę, stanowi 8,8% ogółu sprzedaży detalicznej

Sprzedaż internetowa w ujęciu rocznym w styczniu wzrosła ogółem o 11%, co stanowił 8,8% ogółu sprzedaży detalicznej. Największy udział e-sprzedaży w całości sprzedaży detalicznej miały takie kategorie jak tekstylia, odzież, obuwie, prasa i książki. Tak wynika z danych przekazanych przez GUS.

Nie zalegasz ze składkami ZUS? Weź udział w konkursie prewencji wypadkowej. Można dostać 300.000,00 zł dofinansowania. Rozpoczyna się nabór.

ZUS realizuje program prewencji wypadkowej, w ramach którego można uzyskać dofinansowanie na poprawę warunków pracy poprzez zakup maszyn i urządzeń. Można liczyć nawet na 300.000,00 zł dofinansowania.

REKLAMA

Szkody rolnicze - stawki pomocy i wnioski w 2024 roku. 1000 zł, 500 zł lub 250 zł na 1 ha pomocy dla rolników poszkodowanych suszą, przymrozkami, powodzią i innymi zjawiskami pogodowymi

Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi poinformowało w komunikacie, że od 29 lutego 2024 r. do 15 marca 2024 r. producenci rolni, w których gospodarstwach rolnych szkody w uprawach rolnych spowodowane wystąpieniem w 2023 r. suszy, gradu, deszczu nawalnego, ujemnych skutków przezimowania, przymrozków wiosennych, powodzi, huraganu, pioruna, obsunięcia się ziemi lub lawiny w rozumieniu przepisów o ubezpieczeniach upraw rolnych i zwierząt gospodarskich wyniosły powyżej 30 % średniej rocznej produkcji roślinnej w gospodarstwie rolnym, mogą składać wnioski o udzielenie pomocy w  formie dotacji do powierzchni upraw rolnych, na których ww. niekorzystne zjawiska spowodowały utratę co najmniej 30% plonu. 

Bezpieczeństwo w Internecie i rewolucja dla przedsiębiorców działających w sieci. Nowość: akt o usługach cyfrowych (DSA) już w mocy

Bezpieczeństwo w Internecie to w dzisiejszych czasach podstawa. W Unii Europejskiej obowiązuje nowy akt o usługach cyfrowych (Digital Services Act, DSA). Również w Polsce będą obowiązywały nowe przepisy. To bardzo ważne, ponieważ wiele osób zastanawia się: jak zachowywać się bezpiecznie w Internecie? Jak chronić swoje bezpieczeństwo w sieci? Jakie są zagrożenia w Internecie? Jak chronić się przed zagrożeniami w Internecie? Przepisy będą dotyczyły przedsiębiorców jak i osób fizycznych. Nowe przepisy mają poprawić bezpieczeństwo użytkowników w sieci, wspierać walkę z nielegalnymi treściami w Internecie, uregulować zagadnienia dot. moderowania treści. Nie będzie już tak łatwo manipulować użytkownikami, "śledzić ich" działań w sieci, profilować, wysyłać tzw. ciasteczek (pliki cookie). Będzie większa ochrona przed pedofilią. To będzie prawdziwa rewolucja dla przedsiębiorców działających w Internecie. Akt o usługach cyfrowych stosuje się od dnia 17 lutego 2024 r.

Podatnicy nie wiedzą, że mogą skorzystać z ulgi B+R, a to duże korzyści finansowe

Z ulgi badawczo-rozwojowej mogą skorzystać firmy z różnych branż. Ulga B+R może przynieść korzyści finansowe sięgające nawet kilkuset tysięcy złotych w skali roku. Kto może zastosować tę ulgę? 

Firmy wciąż bardziej obawiają się odejścia kontrahenta niż utraty płynności finansowej. Faktury z odroczoną płatnością to już standard

Zwłaszcza w branży produkcyjnej i transporcie opcja płatności odroczonej od 7 do 30 dni stała się praktyką powszechnie stosowaną. Choć dla firm czekanie na należność wiąże się z ryzykiem i niedogodnościami – same muszą się w tym czasie kredytować – to w 2024 roku nie mają w planach odchodzenia od tej praktyki.

REKLAMA

BGK będzie mógł udzielać gwarancji spłaty kredytów mikrofirmom oraz małym i średnim przedsiębiorstwom. Projektowane rozporządzenie ma wejść w życie 29 marca 2024 r.

BGK będzie mógł gwarantować kredyty dla MŚP w ramach programu InvestEU. Jaka pomoc dla MŚP?

Nie masz w tym miesiącu 1600,32 zł na składki dla ZUS? Nim zbankrutujesz czekając na rządowe wakacje od ZUS, zawieś działalność gospodarczą

Obiecane przez rząd wakacje od ZUS będą nieprędko, a życie toczy się szybko. Od 5 lutego, z oficjalnego komunikatu ZUS wiadomo, ile trzeba będzie odprowadzić na obowiązkowe ubezpieczenia społeczne za okres od stycznia do grudnia 2024 r. To już więcej niż przed waloryzacją wynosi minimalna emerytura. Co więc robić gdy kolejny miesiąc czeka się na zapłatę faktury, w kasie firmowej pusto, a ZUS upomina się o składki.
Na pewno nie czekać na obiecane wakacje od ZUS, ale po prostu zawiesić działalność gospodarczą na ten czas.

REKLAMA