Podwyższenie i obniżenie kapitału zakładowego w sp. z o.o. - krok po kroku

Podwyższenie

Podwyższenie kapitału zakładowego sp. z o.o. może nastąpić bądź poprzez zmianę umowy spółki, bądź na podstawie wcześniejszych postanowień tej umowy, które przewidują podwyższenie w określonym czasie, do określonej wysokości i w określony sposób.

Rodzaje podwyższenia:
a) przez utworzenie nowych udziałów, które są następnie obejmowane przez dotychczasowych lub nowych wspólników;
b) przez zwiększenie wartości nominalnej istniejących udziałów.

Jeśli wspólnik może mieć tylko 1 udział, to podwyższenie powoduje proporcjonalne zwiększenie jego wartości. Jednak umowa spółki może przewidywać, że zwiększana jest wartość wszystkich udziałów proporcjonalnie lub tylko niektórych z nich.

Uchylenie lub zmiana uchwały o zmianie kapitału zakładowego może nastąpić do momentu wpisania tego faktu do KRS. Jeżeli podwyższenie następuje przez zwiększenie wartości nominalnej to jest ono takie samo dla wszystkich wspólników. Umowa może zawierać zobowiązanie wszystkich lub niektórych wspólników, iż z chwilą podwyższenia są oni zobowiązani do objęcia udziałów w tym podwyższonym kapitale. Umowa musi również przewidywać ile tych udziałów powinni wspólnicy objąć, chyba że przewiduje konieczność objęcia ich proporcjonalnie do tych już posiadanych.

Zarząd po podwyższeniu kapitału zakładowego wzywa wspólników do objęcia nowych udziałów w terminie miesiąca od dnia otrzymania wezwania. Oświadczenie o objęciu nowych udziałów musi być, w przypadku dotychczasowych wspólników, dokonane w formie pisemnej (w przypadku podwyższenia na podstawie zapisów umowy), a w stosunku do nowych wspólników w formie aktu notarialnego. Oświadczenie nowych wspólników o przystąpieniu do spółki następuje także w formie aktu notarialnego.

Przeczytaj także: Jaka jest odpowiedzialność finansowa spółek kapitałowych?

Kodeks spółek handlowych wymienia udziały gratisowe. Udziały takie Podlegają objęciu wyłącznie przez dotychczasowych wspólników, przy podwyższeniu kapitału zakładowego z kapitału spółki zgromadzonego na funduszach rezerwowych lub funduszu zasobowym. Przesłanką dopuszczalności podwyższenia ze środków własnych jest posiadanie zysku w bilansie spółki za poprzedni rok obrotowy i pokrycia tego podwyższenia środkami wskazanymi w bilansie, jest to tzw. fikcyjne podwyższenie kapitału zakładowego.

Obniżenie

Obniżenie kapitału zakładowego w sp. z o.o. może nastąpić wyłącznie na podstawie uchwały podjętej na zgromadzeniu wspólników.
W wyniku obniżenia kapitału zakładowego może nastąpić:
1. zmniejszenie ilości udziałów;
2. obniżenie wartości nominalnej każdego udziału.

Uchwała o obniżeniu kapitału powinna obligatoryjnie zawierać:
1. wysokość kwoty o jaką obniża się kapitał zakładowy;
2. jeśli w spółce występują różne rodzaje udziałów, to uchwała musi wskazywać które z nich ulegają umorzeniu,;
3. określać sposób obniżenia.

Jeżeli chodzi o sam sposób obniżenia kapitału zakładowego w sp. z o.o. to następuje on poprzez:
1. odpowiednie zmniejszenie każdego udziału, a pozostałe wówczas kwoty zwraca się wspólnikom lub przekazuje do kapitału zapasowego;
2. umorzenie tylko niektórych udziałów i zwrócenie ich wartości wspólnikom;
3. obniżenie wartości nominalnej wszystkich udziałów i wypłaceniu dywidendy.

Obniżenie kapitału nie może wprowadzać zróżnicowania w traktowaniu wspólników, tzn. muszą oni wyrazić na to zgodę.

Po obniżeniu – zarząd ogłasza w Monitorze Sądowym i Gospodarczym treść uchwały wzywając wierzycieli spółki aby w terminie 3 miesięcy od daty jej ogłoszenia, zgłaszali swoje roszczenia wobec spółki. Roszczenia mogą być zarówno wymagalne jak i jeszcze niewymagalne. Zgłoszenie może być dokonane w dowolny sposób, przy czym nie uwzględnia się roszczeń bezzasadnie zgłoszonych (ocenia to zarząd lub sąd rejestrowy).

Polecamy serwis Windykacja

Zarząd po zgłoszeniu roszczeń powinien te pieniężne spłacić, a sporne i niewymagalne zabezpieczyć. Następnie zarząd składa oświadczenie do sądu rejestrowego, że wszyscy wierzyciele którzy tego zażądali zostali zaspokojeni lub należycie zabezpieczeni. Zabezpieczenie może także nastąpić na podstawie umowy z wierzycielem. Uchwała o obniżeniu jest podjęta pod warunkiem, że sąd ją zarejestruje, a zrobi to pod warunkiem złożenia oświadczenia zarządu o spłaceniu lub zabezpieczeniu wierzycieli. Obniżenie kapitału zakładowego jest również możliwe na podstawie uchwały o umorzeniu udziałów. Wyróżniamy wówczas umorzenie dobrowolne i przymusowe. 

Autorka artykułu jest prawnikiem, specjalistą w zakresie prawa prasowego, gospodarczego, autorskiego oraz własności przemysłowej - kancelaria@mbrzozowska.pl, www.mbrzozowska.pl