Specyficzny charakter spółki komandytowo-akcyjnej

• Podobieństwa i różnice spółki komandytowo-akcyjnej i spółki kapitałowej
• Opodatkowanie zysków spółki
• Problem opodatkowania dochodów akcjonariusza

Spółka ta należy do spółek osobowych, która prowadzi przedsiębiorstwo pod własną firmą. Wspólnikami są komplementariusze, czyli inwestorzy aktywni, którzy za zobowiązania spółki odpowiadają całym swoim majątkiem bez ograniczeń oraz akcjonariusze, będący inwestorami pasywnymi (nie ponoszą odpowiedzialności za zobowiązania spółki, a jedynie są obowiązani do wniesienia wkładu). Specyfika struktury spółki komandytowo-akcyjnej polega na tym, że jest to spółka osobowa z elementami charakterystycznymi dla spółek kapitałowych ze znacznym podobieństwem zarówno do spółki komandytowej jak i akcyjnej. Ponadto, w przeciwieństwie do innych spółek akcje tej spółki mogą być obejmowane przez anonimowych akcjonariuszy poprzez nabycie akcji na okaziciela.

Zobacz: Spółka komandytowo-akcyjna

Podobieństwa i różnice spółki komandytowo-akcyjnej i spółki kapitałowej

Istotną cechą tej spółki upodabniającą ją do spółek kapitałowych jest wielkość kapitału zakładowego, który powinien wynosić 50 000zł. Dodatkowo istnienie organów takich jak walne zgromadzenie i rada nadzorcza zbliża ją strukturalnie do spółki kapitałowej. W przeciwieństwie do spółek kapitałowych nie posiada ona osobowości prawnej, tylko zdolność prawną, zdolność do czynności prawnych oraz zdolność sądową. Sama struktura i specyfika spółki komandytowo-akcyjnej jest wyjątkowo atrakcyjna dla nowych inwestorów, którzy coraz częściej decydują się na taką formę prowadzenia działalności. Dodatkowo sposób opodatkowania wspólników jest zupełnie inny niż w innych spółkach osobowych bądź kapitałowych.

Spółka osobowa nie podlega opodatkowaniu jak osoba prawna, co powoduje problem związany z odprowadzaniem podatków przez akcjonariuszy, którzy mogą być zarówno osobami fizycznymi jaki i prawnymi (np. spółką z o.o.).

Opodatkowanie zysków spółki

W przeciwieństwie do spółek kapitałowych, gdzie obowiązkiem podatkowym objęte są dochody spółki oraz dywidenda wspólników, w spółce komandytowo-akcyjnej obowiązek podatkowy ciąży jedynie na wspólnikach, co uniemożliwia powstanie podwójnego opodatkowania. Momentem, który jest istotny podatkowo dla spółki jest uzyskanie przez podatnika dywidendy. W przypadku komplementariusza są to zyski przyznane mu z mocy prawa, natomiast akcjonariusze, którymi są inne spółki rozliczani są na zasadach przychodów z prowadzenia działalności gospodarczej, ponieważ nie można jednoznacznie ustalić przychodów i kosztów poniesionych przez akcjonariusza. Jego dochody obliczane są na podstawie przyznawanej mu dywidendy.

Zobacz: Spółka komandytowo-akcyjna opłacalna podatkowo

Problem opodatkowania dochodów akcjonariusza

W przeciwieństwie do komplementariusza, akcjonariusz jest wspólnikiem biernym i jego głównym świadczeniem na rzecz spółki jest wniesienie wkładu przez co nie może oficjalnie prowadzić interesów spółki. Na gruncie prawa podatkowego pojawiła się niejasność, czy akcjonariusz, który jest osobą prawną powinien odprowadzać podatek dochodowy z tytułu uzyskanych dochodów z otrzymywanej dywidendy? Może bowiem dojść do sytuacji, kiedy przed otrzymaniem dywidendy akcjonariusz dokona zbycia akcji. Problem związany z akcjonariuszem jako podatnikiem objętym podatkiem CIT rozwiązał Naczelny Sąd Administracyjny w Uchwale z dnia 16 stycznia 2012r. (sygn. II FPS 1/11), w której sentencji uznał, iż przychód (dochód) spółki kapitałowej posiadającej status akcjonariusza spółki komandytowo-akcyjnej podlega opodatkowaniu w dniu otrzymania dywidendy wypłaconej akcjonariuszom na podstawie uchwały walnego zgromadzenia o podziale zysku. Równocześnie poprzez rozliczanie akcjonariusza na zasadach dotyczących prowadzenia działalności gospodarczej NSA uznał, że akcjonariusz, obliczając zaliczki na podatek dochodowy powinien uwzględnić przychody i koszty poniesione przez spółkę, ale nie ma obowiązku rozliczania się z nich na bieżąco.

Konstrukcja spółki komandytowo-akcyjnej umożliwia uniknięcie podwójnego opodatkowania kapitału. Akcjonariusze nie mają obowiązku wpłacać comiesięcznych zaliczek na PIT.