REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy można uniknąć wniesienia dopłat do spółki z o.o. poprzez potrącenie

Jolanta Oleńska
Tomasz Król
prawnik - prawo sektora publicznego, prawo cywilne, gospodarcze, prawo administracyjne, podatki

REKLAMA

 Czy wspólnik spółki z o.o. może potrącić swoją wierzytelność z zobowiązaniem do wniesienia dopłat?

Tak, wspólnik spółki z o.o. może potrącić swoją wierzytelność wobec spółki z wierzytelnością spółki względem wspólnika z tytułu dopłat

REKLAMA

WYJAŚNIENIE

REKLAMA

W praktyce w momencie tworzenia spółki z o.o. często jest tak, że udziałowcy chętnie zgadzają się na zapisanie w umowie spółki możliwości wnoszenia dopłat. W późniejszym okresie, zwłaszcza gdy spółka z o.o. ma kłopoty, chęć wywiązania się z zobowiązania do wniesienia dopłat jest już dużo mniejsza. Dochodzi na tym tle do sporów między wspólnikami a spółką. Wspólnik, który ma wierzytelność do spółki, może wywiązać się z obowiązku wniesienia dopłat, potrącając swoją wierzytelność z zobowiązaniem do wniesienia dopłat.

Gdy dwie osoby są jednocześnie względem siebie dłużnikami i wierzycielami, każda z nich może potrącić swoją wierzytelność z wierzytelnością drugiej strony. Warunkiem jest, by przedmiotem obu wierzytelności były pieniądze lub rzeczy tej samej jakości oznaczone tylko co do gatunku. Obie wierzytelności muszą być także wymagalne i dochodzone przed sądem lub przed innym organem państwowym (potrącenie ustawowe - art. 498 k.c.). Cechą potrącenia jest to, że nie wymaga zgody dłużnika. Wystarczy jednostronne oświadczenie wierzyciela. W niektórych sytuacjach ustawodawca uznał jednak, że takie narzucenie woli przez jeden podmiot może przynieść więcej szkód niż pożytku. Przypadki te zostały wymienione w art. 505 k.c. Nie mogą być umorzone przez potrącenie:

• wierzytelności nieulegające zajęciu,

Dalszy ciąg materiału pod wideo

• wierzytelności o dostarczenie środków utrzymania,

• wierzytelności wynikające z czynów niedozwolonych,

• wierzytelności, co do których potrącenie jest wyłączone przez przepisy szczególne.

REKLAMA

Problem, jaki mają wspólnicy spółek z o.o., dotyczy tego, czy art. 14 § 4 k.s.h. jest takim przepisem szczególnym, wyłączającym możliwość potrącenia. Przepis ten wprowadza zakaz potrącenia w odniesieniu do wierzytelności spółki z tytułu należnej wpłaty na poczet udziałów. Czy dotyczy to także dopłat? Artykuł 14 § 4 k.s.h. stanowi, że wspólnik i akcjonariusz nie może potrącać swoich wierzytelności wobec spółki kapitałowej z wierzytelnością spółki względem wspólnika z tytułu należnej wpłaty na poczet udziałów albo akcji. Nie wyłącza to potrącenia umownego. Co oznacza zwrot z tego przepisu „na poczet udziałów albo akcji”? Dotyczy to takich wpłat, które trafiają na kapitał zakładowy spółki. Takiego charakteru nie mają dopłaty wnoszone przez udziałowców spółki z o.o. Dopłaty to, co do zasady, tylko czasowe źródło finansowania działalności spółki z o.o. Dopłaty mogą być zwracane wspólnikom, jeżeli nie są wymagane na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym (art. 179 § 1 k.s.h.). Zasadniczo więc - poza sytuacją kłopotów finansowych spółki - dopłaty nie są stałym elementem jej kapitałów.

12 stycznia 2010 r. Sąd Najwyższy podjął uchwałę (sygn. akt III CZP 117/09, Biul. SN 2010/1/9) w sprawie potrącenia tego typu. SN potwierdził, że jest ono w pełni dopuszczalne. Wspólnik spółki z o.o. może zatem potrącić swoją wierzytelność wobec spółki z wierzytelnością spółki względem wspólnika z tytułu dopłat. SN wykluczył możliwość objęcia zakazem takich potrąceń w drodze interpretacji przepisów z art. 14 § 4 k.s.h. Sąd Najwyższy zastanawiał się, czy możliwy jest taki sposób interpretacji w drodze tzw. analogii, aby przepis był stosowany do dopłat. Skoro bowiem art. 14 § 4 k.s.h. chroni wierzycieli spółki przed fikcyjnym opłaceniem kapitału zakładowego, to można go też zastosować do ochrony wierzycieli przed fikcyjnym wniesieniem dopłat. Sąd Najwyższy zdecydowanie jednak nie zgodził się ze zrównaniem wpłaty na kapitał zakładowy z wpłatą dopłat. Dopłaty nie pełnią dla wierzycieli tego typu funkcji gwarancyjnej jak kapitał zakładowy spółki z o.o. W odróżnieniu od wysokości kapitału zakładowego umowa spółki z o.o. nie musi zawierać żadnych zapisów o dopłatach. Umowa spółki w ogóle nie musi zobowiązywać wspólników do dopłat, a jeżeli nawet zawiera odnośne zobowiązanie, to wierzyciel spółki nie ma wpływu na podjęcie uchwały o obowiązku ich wniesienia. Dopłaty zatem w nieznacznym tylko stopniu stanowią zabezpieczenie interesów wierzycieli spółki i zwiększenie możliwości ich zaspokojenia się z jej majątku. Powołanie się na funkcję gwarancyjną nie może więc stanowić istotnego argumentu przemawiającego za stosowaniem do wierzytelności spółki z tytułu dopłat per analogiam art. 14 § 4 k.s.h.

Artykuł 177 k.s.h. stanowi, że umowa spółki może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Przepis ten wprowadza zasadę „ograniczonego obowiązku wnoszenia dopłat”. Mogą być one nakładane jedynie do wyczerpania limitu ustalonego w umowie spółki. Warunkiem wprowadzenia do ustroju danej spółki dopłat jest określenie górnego limitu potencjalnych zobowiązań wspólników. Wspólnik, który potrącił swoje wierzytelności z zobowiązaniem do wniesienia dopłat, może w ten sposób wyczerpać ten limit.

PRZYKŁAD 1

W umowie spółki przewidziano możliwość zobowiązania wspólników do dopłat w granicach do pięciokrotnej wartości nominalnej posiadanych udziałów. Wspólnik ma 30 udziałów w spółce o łącznej wartości nominalnej 15 000 zł. Górny limit dopłat dla wspólnika wynosi więc 75 000 zł. W 2008 r. wspólnik został zobowiązany do wniesienia dopłat w kwocie 75 000 zł. Miał jednak wierzytelności przysługujące mu wobec spółki i złożył oświadczenie o ich potrąceniu. W 2009 i 2010 r. spółka z o.o. po raz kolejny zażądała od wspólnika wniesienia dopłat w kwocie 75 000 zł za lata 2009-2010. W 2009 i 2010 r. wspólnik nie ma obowiązku wpłacenia do spółki żądanych dopłat. Potrącając swoją wierzytelność w 2008 r. z zobowiązaniem do wniesienia dopłat, wyczerpał bowiem górny limit wnoszenia dopłat.

PRZYKŁAD 2

W październiku 2009 r. wspólnicy spółki z o.o. udzielili jej pożyczki w wysokości 20 000 zł. Za 2009 r. spółka poniosła stratę bilansową w wysokości 22 000 zł. Wspólnicy postanowili pokryć stratę przez wniesienie dopłat. W marcu 2010 r. podjęli uchwałę o wniesieniu dopłat na pokrycie strat. Należność z tytułu dopłat w wysokości 20 000 zł została skompensowana z zobowiązaniem z tytułu pożyczki udzielonej w 2009 r. Pozostałą kwotę przekazano na rachunek bankowy spółki.

Ewidencja księgowa:

1. Uchwała o wniesieniu dopłat:

Wn „Rozrachunki z udziałowcami”

- w analityce: „Należne wpłaty na poczet kapitału” 22 000

Ma „Kapitał rezerwowy z tytułu dopłat” 22 000

2. Wniesienie dopłat:

a) kompensata

Wn „Rozrachunki z udziałowcami”

- w analityce: „Zobowiązania z tytułu pożyczek” 20 000

Ma „Rozrachunki z udziałowcami”

- w analityce: „Należne wpłaty na poczet kapitału” 20 000

b) wpływ pozostałej części dopłaty na rachunek bankowy

Wn „Rachunek bankowy” 2000

Ma „Rozrachunki z udziałowcami”

- w analityce: „Należne wpłaty na poczet kapitału” 2000

3. Pokrycie straty:

Wn „Kapitał rezerwowy z tytułu dopłat” 22 000

Ma „Rozliczenie wyniku finansowego” 22 000

Tomasz Król, Jolanta Oleńska

PODSTAWA PRAWNA

• art. 177-179 ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych (Dz.U. nr 94, poz. 1037 z późn. zm.).

 

Autopromocja

REKLAMA

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czego najbardziej boją się przedsiębiorcy prowadzący małe biznesy? [BADANIE]

Czego najbardziej boją się małe firmy? Rosnących kosztów prowadzenia działalności i nierzetelnych kontrahentów. A czego najmniej? Najnowsze badanie UCE RESEARCH przynosi odpowiedzi. 

AI nie zabierze ci pracy, zrobi to człowiek, który potrafi z niej korzystać

Jak to jest z tą sztuczną inteligencją? Zabierze pracę czy nie? Analitycy z firmy doradczej IDC twierdzą, że jednym z głównych powodów sięgania po AI przez firmy jest potrzeba zasypania deficytu na rynku pracy.

Niewypłacalność przedsiębiorstw. Od początku roku codziennie upada średnio 18 firm

W pierwszym kwartale 2023 r. niewypłacalność ogłosiło 1635 firm. To o 31% więcej niż w tym okresie w ubiegłym roku i 35% wszystkich niewypłacalności ogłoszonych w 2023 r. Tak wynika z raportu przygotowanego przez ekonomistów z firmy Coface.  

Rosnące płace i spadająca inflacja nic nie zmieniają: klienci patrzą na ceny i kupują więcej gdy widzą okazję

Trudne ostatnie miesiące i zmiany w nawykach konsumentów pozostają trudne do odwrócenia. W okresie wysokiej inflacji Polacy nauczyli się kupować wyszukując promocje i okazje cenowe. Teraz gdy inflacja spadła, a na dodatek rosną wynagrodzenia i klienci mogą sobie pozwolić na więcej, nawyk szukania niskich cen pozostał.

REKLAMA

Ustawa o kryptoaktywach już w 2024 roku. KNF nadzorcą rynku kryptowalut. 4,5 tys. EUR za zezwolenie na obrót walutami wirtualnymi

Od końca 2024 roku Polska wprowadzi w życie przepisy dotyczące rynku kryptowalut, które dadzą Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) szereg nowych praw w zakresie kontroli rynku cyfrowych aktywów. Za sprawą konieczności dostosowania polskiego prawa do przegłosowanych w 2023 europejskich przepisów, firmy kryptowalutowe będą musiały raportować teraz bezpośrednio do regulatora, a ten zyskał możliwość nakładanie na nie kar grzywny. Co więcej, KNF będzie mógł zamrozić Twoje kryptowaluty albo nawet nakazać ich sprzedaż.

KAS: Nowe funkcjonalności konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym

Spółki, fundacje i stowarzyszenia nie muszą już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji drogą elektroniczną, aby rozliczać się elektronicznie. Krajowa Administracja Skarbowa wprowadziła nowe funkcjonalności konta organizacji w e-US.

Sztuczna inteligencja będzie dyktować ceny?

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest coraz chętniej, sięgają po nią także handlowcy. Jak detaliści mogą zwiększyć zyski dzięki sztucznej inteligencji? Coraz więcej z nich wykorzystuje AI do kalkulacji cen. 

Coraz więcej firm zatrudnia freelancerów. Przedsiębiorcy opowiadają dlaczego

Czy firmy wolą teraz zatrudniać freelancerów niż pracowników na etat? Jakie są zalety takiego modelu współpracy? 

REKLAMA

Lavard - kara UOKiK na ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Firmy wprowadzały w błąd konsumentów kupujących odzież

UOKiK wymierzył kary finansowe na przedsiębiorstwa odzieżowe: Polskie Sklepy Odzieżowe (Lavard) - ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Konsumenci byli wprowadzani w błąd przez nieprawdziwe informacje o składzie ubrań. Zafałszowanie składu ubrań potwierdziły kontrole Inspekcji Handlowej i badania w laboratorium UOKiK.

Składka zdrowotna to parapodatek! Odkręcanie Polskiego Ładu powinno nastąpić jak najszybciej

Składka zdrowotna to parapodatek! Zmiany w składce zdrowotnej muszą nastąpić jak najszybciej. Odkręcanie Polskiego Ładu dopiero od stycznia 2025 r. nie satysfakcjonuje przedsiębiorców. Czy składka zdrowotna wróci do stanu sprzed Polskiego Ładu?

REKLAMA