REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Odpowiedzialność członków zarządu spółki z o.o. w przypadku upadłości likwidacyjnej

Piotr Skorupa
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Przy dokonywaniu analizy zagadnień prawnych związanych z upadłością likwidacyjną spółki z ograniczoną odpowiedzialnością zwraca się przede wszystkim uwagę na kwestie proceduralne, majątkowe czy związane z realizacją zobowiązań wobec wierzycieli upadłego przedsiębiorcy. Niestety, niejednokrotnie zostaje pominięta kwestia odpowiedzialności karnej członków zarządu upadłej spółki, uregulowana w prawie upadłościowym i naprawczym (p.u.n.).

Z tych też względów niniejsze opracowanie ma na celu dokonanie chociażby ogólnego opisu uregulowań karnych ujętych w art. 522 i 523 p.u.n. w odniesieniu do członków zarządu spółki z o.o.

REKLAMA

Przesłanki odpowiedzialności na gruncie art. 522 p.u.n.

Regulacja zawarta w art. 522 p.u.n. odnosi się do wstępnej fazy postępowania. Przepis ten stanowi, że jeżeli osoba uprawniona do reprezentowania dłużnika będącego osobą prawną (a więc w tym wypadku członek lub członkowie zarządu spółki z o.o.), podaje we wniosku o ogłoszenie upadłości nieprawdziwe dane, to podmiot taki podlega karze pozbawienia wolności od trzech miesięcy do lat pięciu.

Takie samo zagrożenie karne przewidziane jest również dla wskazanych osób, jeżeli w postępowaniu w przedmiocie ogłoszenia upadłości podają one sądowi niezgodne z prawdą informacje co do stanu majątku dłużnika.

REKLAMA

Dane, o których mowa w art. 522 p.u.n., zostały określone w art. 22 i 23 p.u.n. Z tych względów przepis ten ma bezpośrednie odniesienie wyłącznie do wskazanych uregulowań, a nie do informacji związanych z wnioskiem o ogłoszenie upadłości, ale niezwiązanych z jego treścią lub wymaganymi załącznikami oraz danymi dotyczącymi majątku dłużnika. Nie oznacza to jednak dozwolenia na przedstawianie nieprawdziwych informacji w zakresie nieobjętym wnioskiem o ogłoszenie upadłości oraz jego załącznikami.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Należy rozumieć, iż dobrami chronionymi w analizowanym przypadku są zarówno wiarygodność, jak i rzetelność dokumentów składanych sądowi upadłościowemu, a co za tym idzie, także pełna prawidłowość czynności postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości danej spółki z o.o., w którym to zarówno sąd, jak i inne podmioty, muszą mieć gwarancję pełnej wiarygodności i rzetelności uzyskiwanych informacji.

Charakter prawny przestępstwa z art. 522 p.u.n.

Opisane w omawianym przepisie przestępstwo ma charakter umyślny oraz indywidualny i może je popełnić w tej sytuacji wyłącznie osoba będąca członkiem zarządu spółki z o.o. Nie ma bowiem żadnych podstaw do uznania, że odpowiedzialność na gruncie art. 522 p.u.n. mogą ponosić inne osoby będące przykładowo pełnomocnikami spółki z o.o. sporządzającymi wniosek o ogłoszenie upadłości lub poszczególne jego załączniki (np. radca prawny, księgowy itp.), gdyż wnioskowanie przeciwne byłoby sprzeczne wykładnią celowościową tego unormowania.

REKLAMA

Znamiona przestępstwa z art. 522 ust. 1 p.u.n. zostają zrealizowane w przypadku złożenia do sądu wniosku o ogłoszenie upadłości zawierającego niezgodne z rzeczywistym stanem rzeczy dane. Przestępstwo ma więc charakter formalny i zostaje popełnione z chwilą dokonania czynu.

Z kolei dla realizacji znamion przestępstwa opisanego w ustępie drugim wskazanego artykułu wymagane jest podanie sądowi upadłościowemu, przez członka zarządu, nieprawdziwych informacji co do stanu majątku spółki w toku postępowania w przedmiocie ogłoszenia upadłości. Przy czym bez znaczenia jest, czy nieprawdziwe informacje zostaną przekazane sądowi w formie pisemnej czy też ustnie w trakcie rozprawy z udziałem danego członka zarządu spółki z o.o.

Skutki niewydania majątku, dokumentów i ksiąg rachunkowych

Analizując art. 523 p.u.n., warto najpierw zwrócić uwagę na regulacje zawarte zwłaszcza w art. 57 ust. 1 p.u.n..

Z przepisu tego wynika, że w przypadku ogłoszenia upadłości likwidacyjnej upadły (a w przypadku spółki z ograniczoną odpowiedzialnością - jej zarząd) obowiązany jest wskazać i wydać syndykowi masy upadłości cały swój majątek, a także wszystkie dokumenty dotyczące prowadzonej działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe i inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych oraz korespondencję.

Zwłoka upadłego dłużnika w tym zakresie, a zwłaszcza celowe działanie zarządu spółki z o.o. skierowane na to, aby nie wydać syndykowi masy upadłości przedmiotowej dokumentacji (lub nawet dokonać jej zniszczenia w części albo w całości) skutkuje zastosowaniem sankcji przewidzianych w art. 523 p.u.n.

Zgodnie z dyspozycją tego przepisu, jeżeli osoba uprawniona do reprezentowania dłużnika będącego osobą prawną - a więc w tym wypadku, tak samo jak w omówionym wyżej art. 522 p.u.n., jeżeli członek (lub członkowie) zarządu spółki z o.o. nie wydaje syndykowi masy upadłości całego majątku wchodzącego w skład masy upadłości, ksiąg rachunkowych lub innych dokumentów dotyczących majątku upadłego przedsiębiorcy, podlega karze pozbawienia wolności od trzech miesięcy do lat pięciu.

Ta sama kara przewidziana jest przez ustawodawcę w stosunku do wyżej wskazanych osób w sytuacji, gdy nie udzielają one syndykowi masy upadłości lub sędziemu-komisarzowi informacji dotyczących majątku upadłego przedsiębiorcy.

W wypadkach unormowanych w art. 523 p.u.n. za przedmiot ochrony należy uznać szeroko rozumiany interes ogółu wierzycieli, którzy w toku prowadzonego postępowania upadłościowego powinni zostać zaspokojeni w jak najszerszym zakresie.

Nie bez znaczenia jest też w tym wypadku interes syndyka masy upadłości, który bez uzyskania dokumentacji upadłego oraz wyjaśnień dotyczących jego majątku nie może de facto prowadzić czynności procesu upadłościowego (począwszy od sporządzenia dokumentacji bilansowej i podatkowej, po nawet brak możliwości przygotowania listy wierzytelności, gdyż bez źródłowych dokumentów finansowo-księgowych nie będzie istniała podstawa do weryfikacji dokonanych przez wierzycieli zgłoszeń wierzytelności oraz ich następczego uznania w całości lub w części).

Poza tym także inne podmioty, tak jak przykładowo organy skarbowe, mogą być w sposób bezpośredni zainteresowane dokumentacją upadłej spółki, co w wypadku jej braku będzie powodować znaczne utrudnienie ich czynności (np. w zakresie przeprowadzanych kontroli).

Moment powstania odpowiedzialności na podstawie art. 523 p.u.n.

Podobnie jak w przypadku omówionego powyżej art. 522 p.u.n., opisane w art. 523 p.u.n. przestępstwo ma charakter umyślny oraz indywidualny. Czyn zabroniony może popełnić w tej sytuacji, oprócz osoby będącej członkiem zarządu spółki z o.o., także kurator ustanowiony przez sąd do reprezentowania upadłego dłużnika w prowadzonym postępowaniu upadłościowym (zob. art. 187 p.u.n.).

Okoliczności stanowiące przesłanki przestępstwa ujętego w art. 523 ust. 1 p.u.n. ziszczą się w sytuacji niewydania syndykowi masy upadłości całego majątku (a więc wszystkich jego elementów) wchodzącego w skład powstałej masy upadłości oraz ksiąg rachunkowych i dokumentacji odnoszącej się do majątku upadłej spółki (w pełnym zakresie obejmującym nie tylko dokumenty w postaci papierowej, ale też w formie elektronicznej).

Natomiast podstawą sprawczą przestępstwa opisanego w art. 523 ust. 2 p.u.n. będzie w tej sytuacji nieudzielenie syndykowi masy upadłości lub sędziemu komisarzowi niezbędnych informacji dotyczących majątku upadłej spółki z o.o. (przy czym chodzi tu o sytuacje, w których następuje zarówno zatajenie pewnych istotnych informacji, jak i odmowa ich udzielenia na wyraźne żądanie syndyka lub sędziego-komisarza).

Przestępstwa opisane w art. 523 ust. 1 i 2 p.u.n. zostają więc dokonane przez zaniechanie ze strony członka lub członków zarządu albo też kuratora upadłej spółki z o.o.

Ściganie przestępstw uregulowanych w art. 522 i 523 p.u.n. następuje z urzędu. Stosownego zawiadomienia organów ścigania dokonuje w pierwszym przypadku sąd prowadzący postępowanie w przedmiocie ogłoszenia upadłości, natomiast w drugiej - syndyk masy upadłości lub sędzia-komisarz.

Podsumowanie

Z przeprowadzonej powyżej ogólnej analizy zagadnienia odpowiedzialności karnej reprezentantów upadłej spółki z ograniczoną odpowiedzialnością wynika, iż niewykonywanie podstawowych obowiązków związanych z rzetelnością i prawdziwością przedkładanych dokumentów oraz współpracą z organami postępowania upadłościowego, jakimi są syndyk masy upadłości i sędzia-komisarz, może skutkować bardzo dotkliwymi sankcjami karnymi.

Dlatego też w bezpośrednim interesie upadłego przedsiębiorcy (jego zarządu) jest ścisła współpraca z syndykiem oraz sędzią-komisarzem.

Warto także wspomnieć, że wymienione art. 522 i 523 p.u.n. nie stanowią wyłącznych regulacji dotyczących odpowiedzialności (także majątkowej) członków organu reprezentującego spółkę z o.o. na płaszczyźnie korelacji generowanego zadłużenia i konieczności ogłoszenia upadłości przedsiębiorcy.

Można tu przykładowo wskazać art. 299 k.s.h., formułujący w określonych sytuacjach, znacznie dalej posuniętą odpowiedzialność osobisto-majątkową członków zarządu spółki z o.o., w przypadku bezskuteczności czynności egzekucyjnych prowadzonych wobec spółki, przy jednoczesnym braku terminowego złożenia wniosku o ogłoszenie upadłości dłużnika. Ze względu jednak na odmienny charakter oraz przesłanki odpowiedzialności inne regulacje prawne nie zostały omówione w niniejszym opracowaniu.

Wzór zawiadomienia organów ścigania

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Piotr Skorupa

radca prawny w Kancelarii Radcy Prawnego LEGIS w Kędzierzynie-Koźlu, syndyk masy upadłości i tymczasowy nadzorca sądowy przy Sądzie Rejonowym w Opolu

Podstawa prawna:

ustawa z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (j.t. Dz.U. z 2009 r. Nr 175, poz. 1361).

 

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Prawo Przedsiębiorcy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie - zapraszamy do subskrybcji naszego newslettera
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

REKLAMA

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dominujący wspólnik sp. z o.o. nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako jedyny wspólnik spółki – uchwała Sądu Najwyższego

    21 lutego 2024 r. Sąd Najwyższy (SN) podjął uchwałę (III UZP 8/23), w której stwierdził, że wspólnik dwuosobowej spółki z o.o. posiadający 99% udziałów (wspólnik dominujący) nie podlega ubezpieczeniom społecznym jako osoba prowadząca pozarolniczą działalność.

    Ceny zbóż 2024 - koniec lutego. Ile kosztują pszenica, żyto, kukurydza, jęczmień, owies, pszenżyto w Polsce i na giełdach światowych?

    Ile kosztują zboża na polskim rynku i w eksporcie w ostatniej dekadzie lutego 2024 roku? Jakie są ceny na giełdach światowych? Jakie ceny osiągają: pszenica, żyto, kukurydza, jęczmień, owies, rzepak, pszenżyto? 

    Szynka ze zmodyfikowanej genetycznie świni już za kilka lat?

    Dzięki edycji genów metodą CRISPR udało się uzyskać świnie odporne na zespół rozrodczo-oddechowy, chorobę powodującą wielkie straty w hodowli – informuje „The CRISPR Journal”.

    Polska stała się liderem pod względem złóż srebra. Wartość naszych złóż to 127 miliardów USD

    Polska stała się liderem pod względem złóż srebra, tak wynika z danych United States Geological Survey. Według aktualnych cen wartość naszych złóż rud srebra wynosi około 127 miliardów USD. Złoża szacuje się na 170 tys. ton. KGHM jest jednym z liderów światowego wydobycia srebra.

    REKLAMA

    Prawo do odłączenia, czyli czas na europejskie Porozumienie o cyfryzacji

    Prawo do odłączenia jest jednym z elementów europejskiego Porozumienia o cyfryzacji. Wypracowanie katalogu dobrych praktyk w zakresie transformacji cyfrowej w miejscu pracy oraz przygotowanie do wdrożenia Porozumienia Ramowego Europejskich Partnerów Społecznych w sprawie cyfryzacji na poziomie krajowym to główne cele projektu EFAD przygotowującego do procesu transformacji cyfrowej rynku pracy.

    KONFERENCJA O DOTACJACH - DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY. Katowice 29 lutego 2024 r. [wydarzenie bezpłatne, liczba miejsc ograniczona]

    LPW Grupa na czele z ekspertami z LPW Consulting zaprasza na kolejną edycję wydarzenia pt. KONFERENCJA O DOTACJACH - DOŚWIADCZENIA I PERSPEKTYWY. W tym roku to wydarzenie odbędzie się w czwartek 29 lutego 2024 r. w godz.: 10:00-14:00 w Parku Technologicznym Ekoenergia w Katowicach, ul. Żeliwna 38. Udział w wydarzeniu jest bezpłatny po uprzednim zapisie online. Przy czym liczba miejsc jest ograniczona. Portal infor.pl jest patronem medialnym tego wydarzenia.

    Czekolada w 2024 roku będzie droższa i nie tylko ona. Ceny kakao biją rekordy – może być nawet 7 tys. USD za tonę. Co to jest shrinkflacja?

    Nie ma dobrych wiadomości dla miłośników czekolady i kakao. Rekordowo wysokie ceny kakao na światowych giełdach nadal będą rosły i mogą nawet przekroczyć wartość 7 tys. dolarów za tonę. Tak prognozują autorzy raportu pt. „INDEKS CEN W SKLEPACH DETALICZNYCH”. Problemy z podażą i przewidywane znaczne spadki zbiorów oznaczają trzeci rok z rzędu globalnego deficytu surowca. Kluczowy okres zbierania ziaren skończy się w marcu, a następny zacznie się dopiero we wrześniu. Natomiast już w styczniu br. słodycze i desery zdrożały najbardziej ze wszystkich analizowanych kategorii produktów. Eksperci zapowiadają, że podwyżki w następnej kolejności obejmą kosmetyki, leki i suplementy bazujące na kakao. I dodają, że skok cen odczują producenci art. spożywczych, zakłady przetwórcze, cukiernie i restauracje. W następnej kolejności straty te zostaną przerzucone na konsumentów. Taki scenariusz może się wydarzyć już przed Wielkanocą. A jeśli sytuacja dalej będzie się pogarszała, to może nasilić się również zjawisko shrinkflacji. 

    Firmy widzą potencjał w sztucznej inteligencji, ale są pewne bariery

    Firmy, które zainwestowały w sztuczną inteligencję i widzą jej potencjał, chętniej rozważają dalsze innowacje. Ale są tez pewne przeszkody, z którymi muszą się mierzyć. 

    REKLAMA

    Ferie 2024. Wyjazdy nad morze coraz popularniejsze. Największą atrakcją morsowanie

    Czy Polacy coraz chętniej będą spędzać ferie nad morzem? Eksperci zauważają, że to był najlepszy początek roku w turystyce od 2019 roku. Czy przedsiębiorcom opłaca się teraz zamykać na zimę? 

    Jak założyć e-Doręczenia? Wniosek przedsiębiorcy

    Przedsiębiorcy mogą składać wnioski o utworzenie adresu do e-Doręczeń przez Biznes.gov. Po aktywacji adresu, firma korzysta ze skrzynki do e-Doręczeń w Koncie Przedsiębiorcy. Jak zrobić e-Doręczenia?

    REKLAMA