Kategorie

Zmiany w wysokości opłat sądowych przy okazji noweli prawa bankowego

Góralski&Goss Legal
Góralski&Goss Legal to butikowa kancelaria prawna, specjalizująca się w doradztwie transakcyjnym i procesowym na rzecz dużych podmiotów gospodarczych, w szczególności firm z sektora ubezpieczeniowego.
Zmiany w wysokości opłat sądowych przy okazji noweli prawa bankowego /Fot. Fotolia
Fotolia
Ustawą z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy prawo bankowe i niektórych innych ustaw, która weszła w życie z dniem 27 listopada 2015 r., zmieniono m.in. ustawę prawo bankowe, uchylając m. in. artykuły 96-98 tego aktu.

Na mocy powyższych zmian uchylono możliwość wystawiania przez banki bankowych tytułów egzekucyjnych („BTE”). Były one wydawane przez banki, z pominięciem merytorycznego postępowania sądowego, w toku którego dłużnik mógłby podnieść zarzuty merytoryczne. BTE, po zaopatrzeniu przez sąd powszechny w klauzulę wykonalności, były podstawą egzekucji należności bankowych.

Zobacz: Ustawa z dnia 25 września 2015 r. o zmianie ustawy – Prawo bankowe oraz niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1854)

Powyższym zmianom w prawie bankowym towarzyszyły również zmiany ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych (Dz. U. z 2014 roku, poz. 1025). W związku z uchyleniem przepisów zezwalających bankom na wystawianie BTE, wprowadzono daleko idące preferencje w zakresie wysokości opłat sądowych dotyczących roszczeń wynikających z czynności bankowych.

Przed nowelizacją bank wystawiając BTE (w granicach wskazanych w art. 96 prawa bankowego) nie musiał ponosić opłat sądowych od pozwu – bowiem takiego nie składał. Bank ponosił zatem jedynie koszty związane z nadaniem klauzuli wykonalności BTE w kwocie 50 zł. Z chwilą jednak uchylenia wskazanej instytucji, zaktualizował się obowiązek banku do ponoszenia opłat sądowych od pozwu.

Zgodnie z podstawową regulacją ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, stosunkowa opłata sądowa od pozwu wynosi 5% wartości przedmiotu sporu, lecz nie mniej niż 30 zł ani nie więcej niż 100.000 zł.

Ranking polskich banków pod względem jakości obsługi

Tym samym po uchyleniu instytucji BTE, banki, wnosząc pozwy, obowiązane byłyby do ponoszenia takich właśnie opłat. Finalnie opłata ta obciążałaby dłużnika banku – zasadą w postępowaniu cywilnym jest bowiem to, że strona przegrywająca ponosi (zwraca) koszty postępowania sądowego, w tym m. in. opłatę sądową.

Po zmianach w ustawie o kosztach sądowych dodano całkowicie nową regulację, dotyczącą ustalenia wysokości stosunkowej opłaty sądowej od pozwu, zgodnie z którą w sprawach o roszczenia wynikające z czynności bankowych, o których mowa w art. 5 ust. 1 i 2 prawa bankowego,  górna granica opłaty stosunkowej została ograniczona do 1.000 zł.

Należy zwrócić także uwagę na to, że obniżenie opłat obejmuje nie tylko roszczenia banku, ale wszystkie roszczenia „wynikające z czynności bankowych”, a zatem będzie ono obejmować także inne podmioty wnoszące powództwa wynikające z czynności bankowych – np. beneficjenta gwarancji, dochodzącego jej wypłaty na drodze sądowej.

Powołany art. 5 ust. 1 i 2 prawa bankowego zawiera wyczerpujący katalog czynności bankowych. Należą do nich m. in. udzielanie i potwierdzanie gwarancji bankowych.

Roszczenia wynikające z ww. czynności bankowych to zatem m.in. roszczenia regresowe, z jakimi bank może wystąpić do zleceniodawcy wystawienia gwarancji, w razie jej uruchomienia przez beneficjenta i dokonania na jego rzecz wypłaty, jak również roszczenia beneficjenta o wypłatę środków z gwarancji.


Warto zwrócić uwagę, że w obrocie gospodarczym poza gwarancjami bankowymi występują także gwarancje ubezpieczeniowe. Oba produkty są do siebie konstrukcyjnie bardzo podobne. Udzielane są m. in. dla zabezpieczenia wykonania dużych kontraktów infrastrukturalnych, w tym także tych realizowanych w ramach zamówień publicznych. Ustawodawca na gruncie prawa zamówień publicznych dopuszcza bowiem zabezpieczenie zarówno w formie gwarancji ubezpieczeniowej jak i gwarancji bankowej, traktując obie formy zabezpieczenia w sposób równy.

Gwarancja ubezpieczeniowa – w odróżnieniu od gwarancji bankowej - uregulowana (a w zasadzie wzmiankowana) jest jednak jedynie w art. 3 ust. 3 pkt 1 ustawy o działalności ubezpieczeniowej (Dz. U. z 2015 roku, poz. 1206).

Aktualnie, na skutek wprowadzenia opisywanych wyżej zmian w ustawie o kosztach sądowych w sprawach cywilnych, pozycja towarzystw ubezpieczeniowych udzielających gwarancji ubezpieczeniowych uległa pogorszeniu, względem sytuacji banków. To samo dotyczy też klientów obu instytucji.

Ograniczenie maksymalnej wysokości opłaty stosunkowej od pozwu w przypadku roszczeń wynikających z czynności bankowych, nie znajdzie już bowiem zastosowania do analogicznych roszczeń towarzystwa ubezpieczeniowego lub jego klienta, wynikających z udzielenia gwarancji ubezpieczeniowej.

Warto podkreślić, iż roszczenia wynikające z udzielenia tak gwarancji bankowej jak i ubezpieczeniowej, zazwyczaj opiewają na niebagatelne kwoty – przekładające się na wysokość opłaty stosunkowej od pozwu. Wszelkie pozwy obejmujące roszczenia gwarancji ubezpieczeniowej co do kwoty 2.000.000 zł oraz wyższych, podlegają opłacie stosunkowej (maksymalnej) 100.000 zł. Tymczasem analogiczne roszczenia z gwarancji bankowych – będą podlegały jedynie opłacie stosunkowej (maksymalnej) 1.000 zł to jest 100-krotnie niższej.

Mediacja z bankiem konieczna od 2016 r.

Powyższe z kolei może mieć znaczące przełożenie na konkurencyjność gwarancji bankowej względem ubezpieczeniowej. Koszty ewentualnego postępowania regresowego niewątpliwie uwzględniane są przy estymacji ryzyka a w konsekwencji przekładają się na wysokość opłat (kosztów) związanych z udzieleniem każdej z ww. gwarancji.

Wprowadzenie niższych opłat sądowych w odniesieniu do powszechnych czynności bankowych, w tym zwłaszcza podejmowanych z udziałem konsumentów, byłoby poniekąd zrozumiałe. Nowelizacja ustawy o kosztach sądowych w sprawach cywilnych – już tylko na opisanym wyżej przykładzie gwarancji – w pozostałym zakresie nie znajduje uzasadnienia.

Podmioty występujące o udzielenie gwarancji (tak bankowych jak i ubezpieczeniowych) to w zasadzie wyłącznie przedsiębiorcy – tego rodzaju bowiem instrumenty zabezpieczeń raczej nie funkcjonują w obrocie z udziałem konsumentów.

Biorąc pod uwagę powyższe argumenty, nie ulega wątpliwości, że – jak często dzieje się w przypadku zmian prawa dokonywanych pospiesznie – wprowadzenie nowej regulacji zostało dokonane bez jakiejkolwiek pogłębionej refleksji. Dążenie do ochrony klientów banków (poprzez obniżenie obciążających ich finalnie kosztów) doprowadziło bowiem do znaczącego zróżnicowania pozycji banków i towarzystw ubezpieczeniowych, a także przedsiębiorców korzystających z udzielanych przez nich gwarancji.

Autor: mecenas Magdalena Grykowska, Head of Litigation w kancelarii Góralski & Goss Legal.

Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    16 cze 2021
    Zakres dat:

    Maksymalna opłata za śmieci uzależniona od ilości zużytej wody - zmiany w ustawie śmieciowej

    Maksymalna wysokość opłaty za odpady, obliczana na podstawie metody od ilości zużytej wody ma wynosić 7,8 proc. dochodu rozporządzalnego na 1 osobę ogółem za gospodarstwo domowe, tj. ok. 150 zł - poinformowało we wtorek 15 czerwca 2021 r. Centrum Informacyjne Rządu.

    Zawieranie umów w formie elektronicznej, zarządzanie dokumentami online. Czy prawnicy pozbędą się papierów?

    Zawieranie umów w formie elektronicznej. Tak jak biznesmeni rozpoczynający swoją karierę w latach 80-tych i 90-tych są przyzwyczajeni do noszenia znacznej ilości gotówki w kieszeni, tak prawnicy są przyzwyczajeni do wszystkiego, co jest „na piśmie”, „stwierdzone pismem”, ma „formę pisemną”, itp. Jak słusznie wskazała Rzecznik Generalna TSUE (w swojej opinii w sprawie C-258/16), teksty zapisuje się od tysięcy lat na różnych nośnikach – na glinianych tabliczkach, papirusie, marmurze czy granicie. Współcześnie coraz powszechniej używa się jednak elektronicznych środków przekazu. Odchodzi się od utożsamiania formy pisemnej wyłącznie z formą papierową (wydrukiem papierowym).

    Jak firma powinna informować o realizacji zadania publicznego?

    Od 25 czerwca br. będą obowiązywały nowe regulacje dla beneficjentów programów finansowanych z budżetu państwa lub z państwowych funduszy celowych, w tym z PFRON. Jakie obowiązki informacyjne ma firma?

    Zarządzanie firmą budowlaną - dostęp do danych w czasie rzeczywistym

    Zarządzanie firmą budowlaną. Sektor budowlany wyszedł obronną ręką z zawirowań związanych z pandemią koronawirusa. Duży wpływ miały m.in. inwestycje zakontraktowane jeszcze przed wybuchem pandemii. Jednak wydajność prac prowadzonych w zaostrzonym reżimie sanitarnym spadła o ok. 5-20 proc. (zob. Raport PZPB “Sektor budownictwa w obliczu COVID-19”). Poszukiwanie możliwości optymalizacji powinno być więc jednym z priorytetów tej branży. Szansą na znaczne poprawienie wyników oraz lepszą organizację pracy jest bieżący dostęp do danych oraz ich analiza, która pozwala podejmować słuszne decyzje biznesowe.

    Czy przedsiębiorca może sprawdzić kto jest zaszczepiony?

    Była wojna o maseczki, będzie o dowody szczepienia? Przedsiębiorcy mają wątpliwości, jak sprawdzać czy klient jest zaszczepiony. Jakie obowiązki ma pracodawca, a jakie prawa pracownik?

    Co 4 firma ma kłopoty ze spłata rat kredytu lub leasingu

    Co druga firma z sektora MŚP w ciągu ostatnich trzech miesięcy poniosła w związku z pandemią dodatkowe koszty. Pojawiły się problemy ze spłatą rat leasingu. Ale te wydatki to nie jedyne zmartwienie firm. Jakie kłopoty finansowe mają firmy?

    Rynek konsumenta. Kto kupuje zdalnie, a kto stacjonarnie?

    Zakupy przez internet zyskały przez pandemię. W wyniku kolejnych obostrzeń nakładanych na branżę i wielu tygodni niemal całkowitego zakazu handlu drogą stacjonarną dla wielu sklepów handel internetowy był jedynym kanałem dystrybucji.

    Wynajem - jedno mieszkanie, podwójny zysk

    Wynajem nieruchomości. W obliczu rosnącej inflacji, która w maju br. sięgnęła już blisko 5%, warto zastanowić się, co zrobić, aby zaoszczędzone pieniądze nie straciły na wartości. Jedną z inwestycji, po którą wciąż chętnie sięgają Polacy są nieruchomości. Mimo rosnących cen mieszkań, nadal jest to najbezpieczniejsza i najpewniejsza forma lokaty kapitału. Ponadto na rynku pojawił się nowy produkt mający przyspieszyć zwrot z takiej inwestycji – tzw. Wehikuł Inwestycyjny.

    Kiedy ruszy Krajowy Rejestr Zadłużonych?

    Krajowy Rejestr Zadłużonych miał zacząć działać w lipcu tego roku, ale poczekamy jeszcze na jego uruchomienie. Kto trafi do Krajowego Rejestru Zadłużonych?

    Mixed-use, czyli budownictwo wielofunkcyjne

    Budownictwo wielofunkcyjne - mixed-use. Nowoczesne kompleksy wielofunkcyjne, otwarte na interakcje społeczne i zapewniające lokalne potrzeby, które wygrywają dziś z tradycyjnymi biurowcami, wyznaczają kierunek rozwoju inwestycji w sektorze komercyjnym.

    Lokalny program "Mój Deszcz"

    Lokalny program "Mój Deszcz". Miejski program dotacji do łapania deszczówki, uzupełniający program centralny, rozpoczyna samorząd Gliwic. Na wykonanie zbiorników do łapania i wykorzystania wód deszczowych ma być przeznaczone do 4 tys. zł – w ramach półmilionowego budżetu.

    Zdjęcie samochodu z rejestracją nie narusza RODO

    Zdjęcie samochodu z rejestracją spokojnie można publikować. Powód? Numer rejestracyjny pojazdu nie stanowi danych osobowych.

    Cupra Ateca [TEST]: w 4,9 sek. do setki w... rodzinnym SUV-ie

    Cupra Ateca choć ma typowo rodzinne ubranie, oferuje kierowcy aż 300 koni. Czy takie połączenie sprawdza się na drodze?

    Jak sprawdzić numer PKK? Kierowcę czeka wizyta w urzędzie...

    Jak sprawdzić numer PKK? Niestety, ale ustawodawca nie przewidział możliwości sprawdzenia online. To oznacza, że kierowca musi zawitać w urzędzie.

    Co zawiera pakiet dla zagranicznych inwestorów?

    Proponowany pakiet dla zagranicznych inwestorów to m.in.: "jedno okienko", w którym firma będzie mogła ustalić wszystkie podatkowe aspekty inwestycji, czy możliwość odliczania VAT od usług finansowych.

    Rynek nieruchomości biurowych w Europie

    Rynek nieruchomości biurowych. Z powodu pandemii Covid-19 spadło zapotrzebowanie na biura w Europie i inwestycje w nowe nieruchomości. W Londynie ten trend zaczyna się odwracać. We Francji wzrasta zapotrzebowanie na zielone dachy i tarasy. W Szwecji myśli się o "biurach przyszłości". Nadal puste pozostają biura we Włoszech, Hiszpanii i Portugalii.

    Kasa fiskalna 2021 - rejestracja i zwolnienie

    Bez względu na rodzaj kasy przedsiębiorca ma obowiązek dokonania jej fiskalizacji i uzyskać numer ewidencyjny. Jak zarejestrować kasę fiskalną? Kto może to zrobić? Ile to kosztuje?

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym

    Wniosek o dokonanie adnotacji w dowodzie rejestracyjnym: jak wygląda, jakie dokumenty do niego dołączyć i ile kosztuje załatwienie sprawy?

    Dlaczego pracownicy wolą model hybrydowy?

    Aż 61 proc. pracowników chce pracować w modelu hybrydowym, pracę wyłącznie z domu chciałoby świadczyć zaledwie 15 proc. Jak ten trend wpływa na rynek nieruchomości biurowych?

    Dlaczego ciągłość IT jest numerem 1 dla firm?

    Zdolność firm do szybkiego odtworzenia środowiska pracy w wyniku awarii lub cyberataku jest dziś wystawiana na bardzo trudną próbę. Bardzo wiele biznes „zawdzięcza” tutaj pandemii i powszechnemu przejściu na pracę zdalną.

    Ile czasu jest ważny numer PKK?

    Ile czasu jest ważny numer PKK? To pytanie, które mogą zadać kandydaci na kierowców. A więc? Postaramy się odpowiedzieć na nie w naszym materiale.

    Backup w firmie - dlaczego jest taki ważny?

    Backup w firmie powinien być obowiązkowy. Przypadkowo usunięty dokument, złośliwe oprogramowanie lub uszkodzenie sprzętu – przyczyn utraty danych może być co najmniej kilka. W każdym przypadku konsekwencje są jednak takie same. Jak można ich uniknąć?

    Wakacje 2021 - jakie są trendy turystyczne?

    Gdzie wyjedziemy na tegoroczne wakacje? Wybierzemy urlop w kraju czy za granicą? Jakie kierunki są popularne? Czy biura podróży mają szansę w tym sezonie na odrobienie strat?

    Dotacja na założenie firmy - zabezpieczenie środków [VIDEO]

    Jedną z najpopularniejszych form wsparcia z urzędu pracy, dostępną dla zarejestrowanych osób bezrobotnych, jest dofinansowanie podjęcia działalności gospodarczej. Jak zabezpieczyć zwrot dofinansowania?

    Bitcon i kryptomilionerzy - gdzie zapłacą swoje podatki?

    Na świecie ujawniają się pierwsi miliarderzy, którzy dorobili się tylko na bitconie, a w Polsce jest coraz więcej krypto-milionerów. Czy odprowadzają podatki do polskiej kasy?