Kategorie

Jak prawidłowo przeprowadzić kontrolę zwolnienia lekarskiego

Bogusław Nowakowski
inforCMS
Zatrudniamy 28 osób, dlatego sami wypłacamy zasiłki z ubezpieczenia społecznego. Zauważyliśmy w firmie wzrost zwolnień lekarskich, szczególnie w okresie wakacyjnym. Są to zwolnienia, za które przysługuje wynagrodzenie chorobowe, jak również zasiłek chorobowy. Czy możemy przeprowadzać kontrole zwolnień lekarskich pracowników? Jeżeli tak, to jak powinna wyglądać kontrola i na co mamy zwrócić uwagę podczas jej przeprowadzania? Czy po kontroli jest wymagana opinia ZUS?

UZASADNIENIE

Podstawowym celem wystawienia przez lekarza zwolnienia lekarskiego jest umożliwienie choremu odzyskania zdolności do pracy. Dlatego zwolnienie nie powinno być wykorzystywane w sposób, który może niekorzystnie wpłynąć na stan zdrowia i przyczynić się do dłuższej niezdolności do pracy.

Wystawione zwolnienia są kontrolowane pod kątem prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy. Do samodzielnego przeprowadzania kontroli osób ubezpieczonych pobierających zasiłek chorobowy uprawnieni są płatnicy składek, którzy wypłacają te zasiłki, tj. w danym roku ci płatnicy, którzy na 30 listopada ubiegłego roku zgłaszali do ubezpieczenia chorobowego więcej niż 20 ubezpieczonych. Natomiast kontrolę pozostałych osób ubezpieczonych przeprowadza ZUS, który wypłaca zasiłki chorobowe tym osobom.

WAŻNE!

Każdy pracodawca może kontrolować prawidłowość wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy, za które przysługuje wynagrodzenie chorobowe.

Kontrola prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich przeprowadzana przez płatnika składek albo przez ZUS polega na ustaleniu, czy w okresie zwolnienia pracownik:

• nie wykonuje pracy zarobkowej albo

• nie wykorzystuje zwolnienia lekarskiego od pracy w sposób niezgodny z jego przeznaczeniem (§ 5 rozporządzenia o kontroli zwolnień lekarskich).

Reklama

Wynagrodzenie za czas niezdolności do pracy nie przysługuje w przypadkach, w których pracownik nie ma prawa do zasiłku chorobowego. Oznacza to, że jeśli wynik przeprowadzonej kontroli powodowałby utratę prawa do zasiłku chorobowego, to powoduje również utratę prawa do wynagrodzenia chorobowego.

Do przeprowadzenia kontroli pracodawca powinien wyznaczyć osoby nienaruszające dyscypliny pracy, niekarane za nadużywanie zwolnień lekarskich oraz cieszące się dobrą opinią wśród pracowników. Osoby wyznaczone do przeprowadzania kontroli powinny mieć imienne upoważnienia uprawniające do wykonywania kontroli, wystawione przez płatnika składek (§ 8 rozporządzenia o kontroli zwolnień lekarskich).

Wzór upoważnienia do przeprowadzenia kontroli

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kontrolą powinni być objęci przede wszystkim pracownicy, co do których jest podejrzenie, że niewłaściwie wykorzystują zwolnienia lekarskie, oraz pracownicy często korzystający z krótkotrwałych zwolnień lekarskich.

WAŻNE!

Kontrola powinna być przeprowadzana w miarę potrzeby bez ustalania z góry stałych terminów, a nasilona szczególnie w okresach, w których występuje zwiększona absencja chorobowa.

Płatnik lub ZUS przeprowadza kontrolę wykorzystywania zwolnień lekarskich w miejscu zamieszkania, w miejscu czasowego pobytu lub w miejscu zatrudnienia osoby kontrolowanej.

Przeprowadzający kontrolę powinni ustalić, czy osoba ubezpieczona w trakcie zwolnienia lekarskiego wykonuje czynności sprzeczne z celem tego zwolnienia, czynności mogące przedłużyć okres niezdolności do pracy albo naruszające wskazania lekarskie.

Jak kontrolować prawidłowe wykorzystywanie zwolnień lekarskich przez pracowników

Reklama

W czasie kontroli domowej osoby kontrolujące powinny uwzględnić warunki życiowe i rodzinne osoby korzystającej ze zwolnienia lekarskiego. Wykonywanie zwykłych czynności życia codziennego (np. pójście na zabieg, na kontrolę lekarską, wyjście do apteki czy na spacer) albo wyjazd na czas leczenia do rodziny nie oznacza, że zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem.

Zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane niezgodnie z jego celem, jeżeli pacjent nie przestrzega wskazań lekarskich lub/i nie przestrzega zakazu wykonywania różnych prac, np. domowych, w ogrodzie lub gospodarstwie rolnym, polegających na dźwiganiu, czy wykorzystuje zwolnienia do innych celów niż leczenie, np. wyjazd na wczasy wykupione w biurze podróży.

Jeżeli osoba przebywająca na zwolnieniu lekarskim nie jest obecna w domu w trakcie kontroli, kontrola musi być ponowiona, a chory musi wyjaśnić przyczynę swojej nieobecności.

 

WAŻNE!

Jeżeli osoba kontrolowana odmawia wyjaśnienia przyczyny nieobecności, należy uznać, że wykorzystywała zwolnienie lekarskie niezgodnie z celem.

Gdy po przeprowadzeniu kontroli okaże się, że pracownik wykonywał pracę zarobkową lub nieprawidłowo korzystał ze zwolnienia lekarskiego, osoby kontrolujące muszą sporządzić protokół (§ 9 rozporządzenia o kontroli zwolnień lekarskich). W protokole należy zaznaczyć, na czym polegało nieprawidłowe wykorzystywanie zwolnienia lekarskiego. Podpisany protokół należy przedłożyć pracownikowi do zapoznania się z jego treścią. Pracownik może wnieść do niego uwagi i zastrzeżenia. Prawidłowo sporządzony protokół kontroli jest dokumentem uzasadniającym pozbawienie pracownika prawa do zasiłku chorobowego/wynagrodzenia chorobowego za cały okres niezdolności objęty kontrolowanym zwolnieniem lekarskim.

WAŻNE!

Gdy ubezpieczony wykorzystuje zwolnienie lekarskie niezgodnie z przeznaczeniem, traci prawo do świadczenia za cały okres zwolnienia lekarskiego.

Płatnik składek nie przygotowuje protokołu kontroli, jeżeli kontrola ustali, że zwolnienie lekarskie jest wykorzystywane zgodnie z jego celem. Natomiast wątpliwości, czy zwolnienie lekarskie od pracy było wykorzystywane niezgodnie z przeznaczeniem, rozstrzyga ZUS, uzyskując w miarę potrzeby opinię lekarza leczącego. W przypadku sporu ZUS wydaje decyzję, od której płatnikowi i osobie kontrolowanej przysługuje prawo wniesienia odwołania do sądu.

Wzór protokołu kontroli płatnika składek

Kliknij aby zobaczyć ilustrację.

Kontrolę prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy można również przeprowadzić wykorzystując dokumenty uzyskane w inny sposób niż kontrola domowa, np. zawiadomienie policji, urzędu celnego, biura podróży o uczestnictwie w wycieczce, oświadczeń pracowników służby pracowniczej albo przełożonych pracownika. Na podstawie tych dokumentów sporządza się protokół z kontroli wykorzystywania zwolnienia lekarskiego po uzyskaniu wyjaśnień pracownika.

• art. 17, art. 61, art. 68 ustawy z 25 czerwca 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa (DzU z 2005 r. nr 31, poz. 267 ze zm.),

• § 1, § 5-12 rozporządzenia z 27 lipca 1999 r. w sprawie szczegółowych zasad i trybu kontroli prawidłowości wykorzystywania zwolnień lekarskich od pracy oraz formalnej kontroli zaświadczeń lekarskich (DzU nr 65, poz. 743),

• art. 92 Kodeksu pracy.

Bogusław Nowakowski

specjalista w zakresie ubezpieczeń społecznych

Orzecznictwo uzupełniające:

• Adnotacja na zwolnieniu lekarskim o treści „pacjent może chodzić” nie usprawiedliwia wykonywania pracy przez pracownika, którego taka adnotacja dotyczy. Taki zapis upoważnia go jedynie do wykonywania zwykłych czynności życia codziennego, np. poruszanie się po mieszkaniu, udanie się na zabieg czy kontrolę lekarską. (Wyrok Sądu Apelacyjnego z 12 listopada 2002 r., III AUa 3189/01, Pr. Pracy 2003/10/43)

• O zakwalifikowaniu wykonywania określonych czynności jako „pracy”, nie decyduje charakter stosunku prawnego, na podstawie którego są one wykonywane, ale rodzaj tych czynności. W pierwszej przesłance art. 17 ust. 1 ustawy z 1999 r. o świadczeniach pieniężnych z ubezpieczenia społecznego w razie choroby i macierzyństwa chodzi bowiem nie tylko o wykonywanie pracy na podstawie stosunku pracy lub innego stosunku zatrudnienia, ale także o wykonywanie różnych czynności na podstawie różnych stosunków prawnych o charakterze cywilnoprawnym, a także prowadzenie własnej działalności gospodarczej, samozatrudnienie. (Wyrok Sądu Najwyższego z 5 czerwca 2008 r., III UK 11/08)

Może Cię także zainteresować
Samochód w firmie
Samochód w firmie
Tylko teraz
Źródło: Monitor Prawa Pracy i Ubezpieczeń
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?