REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Kary porządkowe wobec pracowników

P. Kuźniar Aleksander
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Kwestie stosowania wobec pracowników kar porządkowych, jak również możliwości odwołania pracowników od otrzymanych kar regulują przepisy kodeksu pracy. Przepisy te nie mogą być zmieniane na niekorzyść pracownika w drodze postanowień umów o pracę bądź uregulowań wewnątrzzakładowych.

Pracodawcy mają możliwość nakładania na pracowników kar porządkowych w przypadku naruszania przez nich obowiązków pracowniczych. Zastosowanie odpowiedniej kary porządkowej przez pracodawcę jest wynikiem oceny zachowania pracownika, z którą pracownik może się nie zgodzić i odwołać się od zastosowanej kary.

REKLAMA

Kto wymierza karę

Osobą wyłącznie uprawnioną do stosowania wobec pracowników kar porządkowych jest pracodawca. To on każdorazowo musi podjąć decyzję o tym, czy określone zachowanie pracownika będzie ukarane, jak również jakiego rodzaju karę wymierzyć pracownikowi. Nie ma jednak przeszkód, aby w związku ze strukturą organizacyjną zakładu pracy pracodawca upoważnił do stosowania kar porządkowych np. kierowników wydzielonych terenowych jednostek organizacyjnych zakładu. Kwestia ta albo powinna być uregulowana w przepisach wewnątrzzakładowych, albo pracodawca może indywidualnie upoważnić określone osoby do stosowania wobec pracowników kar porządkowych na tej samej zasadzie, jak upoważnia ich np. do zawierania w jego imieniu umów o pracę.

Za co pracodawca może karać

Zastosowanie wobec pracownika kary porządkowej może nastąpić w sytuacji dopuszczenia się przez pracownika zachowania naruszającego jego obowiązki wynikające z faktu pozostawania w stosunku pracy. Pracownik może być pociągnięty do odpowiedzialności porządkowej w 2 przypadkach. Po pierwsze - naruszenia obowiązującej w danym zakładzie organizacji i porządku pracy oraz - po drugie - naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych.

Dalszy ciąg materiału pod wideo

Naruszenie obowiązującej w zakładzie organizacji i porządku pracy może przykładowo polegać na:

- niestosowaniu się pracownika do ustalonych w zakładzie godzin pracy (spóźnienia do pracy, opuszczanie stanowiska pracy przed zakończeniem ustalonego czasu pracy),

- niepowiadamianiu pracodawcy w ustalonym terminie o przyczynie nieobecności w pracy lub nieusprawiedliwianiu tej nieobecności,

- samowolnym opuszczaniu stanowiska pracy lub zakładu pracy bez informowania przełożonych o przyczynie takiego zachowania,

- załatwianiu w czasie pracy spraw prywatnych bez uprzedniego zezwolenia pracodawcy,

- szeroko rozumianym marnotrawieniu czasu pracy przeznaczonego na wykonywanie obowiązków służbowych (np. rozmowy towarzyskie w godzinach pracy, korzystanie z internetu, poczty elektronicznej, telefonu służbowego niezwiązane z pracą),

- zastraszaniu, poniżaniu lub innych przejawach stosowania mobbingu między pracownikami,

- spożywaniu alkoholu w pracy lub stawieniu się w zakładzie pracy w stanie nietrzeźwości.

Nieprzestrzeganie przez pracowników przepisów zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych zostało odrębnie wyróżnione jako podstawa stosowania wobec pracowników kar porządkowych. Wynika to z faktu szerokiej odpowiedzialności pracodawcy za stan bhp w zakładzie pracy oraz konieczności maksymalnego zabezpieczenia zdrowia i życia pracowników wykonujących pracę. Tolerowanie przez pracodawcę nieprzestrzegania przez pracowników przepisów i zasad bhp i ppoż. może w konsekwencji doprowadzić do wypadku w zakładzie, za który odpowiedzialność będzie ponosił pracodawca lub inna osoba nadzorująca pracowników. Dlatego należy uznać, że stosowanie w tych przypadkach kar porządkowych wobec pracowników jest szczególnie uzasadnione dla zapewnienia w zakładzie bezpiecznego wykonywania pracy. Zachowania pracowników uzasadniające odpowiedzialność porządkową w tym zakresie mogą polegać na:

- niestosowaniu środków ochrony indywidualnej przydzielonych im do pracy na danym stanowisku (ochronników słuchu, okularów ochronnych, szelek bezpieczeństwa itp.),

- niestosowaniu odzieży i obuwia roboczego, w które zostali wyposażeni,

- umyślnym zwiększaniu zagrożenia przy pracy na określonym stanowisku (demontowanie osłon ruchomych elementów maszyn, blokowanie wyłączników lub innych systemów bezpieczeństwa itp.).

Rodzaje kar

Pracodawca w ramach odpowiedzialności porządkowej może zastosować wobec pracownika wyłącznie jedną z kar przewidzianych w kodeksie pracy, tj. karę:

- upomnienia,

- nagany,

- pieniężną.

Karę niemajątkową (upomnienia, nagany) pracodawca może zastosować za każde naruszenie przez pracownika jego obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Kara pieniężna może być natomiast stosowana wyłącznie w przypadku naruszenia przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, opuszczenia pracy bez usprawiedliwienia, stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywania alkoholu w czasie pracy.

Niedopuszczalne jest stosowanie wobec pracowników innych niż wymienione kar porządkowych, np. kary pozbawienia premii, kary przeniesienia na inne stanowisko.

Zastosowanie wobec pracownika innej kary porządkowej niż kara upomnienia, nagany lub pieniężna stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika zagrożone grzywną w wysokości od 1000 do 30 000 zł (art. 281 pkt 4 k.p.).

REKLAMA

Wybór rodzaju kary, jaka ma być zastosowana wobec pracownika, należy do swobodnego uznania pracodawcy. To on na podstawie stopnia i rodzaju naruszenia przez pracownika obowiązków służbowych decyduje, jaką w konkretnym przypadku zastosować karę.

Nie ma konieczności, aby pierwszą z zastosowanych wobec pracownika kar było upomnienie. Pracodawca może za ciężkie przewinienie pracownika zastosować wobec niego od razu karę nagany.

Procedura stosowania kar

Stosowanie przez pracodawcę kary porządkowej musi przebiegać przy uwzględnieniu odpowiedniej procedury przewidzianej w Kodeksie pracy.

Stosowanie przez pracodawcę kar porządkowych jest ograniczone 2 terminami. Kara porządkowa nie może być bowiem zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i nie może być nałożona po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Terminy te są ostateczne i nie mogą być przedłużane i przywracane.

Upływ któregokolwiek z nich odbiera pracodawcy możliwość ukarania pracownika za określone naruszenie obowiązków służbowych.

Przykład

REKLAMA

Pracownik spożywał alkohol w pracy 5 listopada 2007 r. W tym okresie pracodawca przebywał poza granicami kraju i nie upoważnił żadnej osoby w zakładzie do działania w jego imieniu w sprawach z zakresu prawa pracy. Pracodawca wrócił do zakładu 8 lutego 2008 r. Nie może on już zatem nałożyć na pracownika kary porządkowej, mimo że dopiero w tym dniu dowiedział się o nagannym zachowaniu pracownika. Upływ 3-miesięcznego terminu od dnia dopuszczenia się przez pracownika przewinienia ostatecznie pozbawił pracodawcę prawa do nałożenia na pracownika odpowiedniej kary.

Przed zastosowaniem kary porządkowej pracodawca musi wysłuchać pracownika w zakresie okoliczności naruszenia jego obowiązków. Takie wysłuchanie może nastąpić zarówno w formie ustnej, jak i pisemnego wyjaśnienia.

Do celów dowodowych fakt wysłuchania pracownika w tym zakresie warto jednak potwierdzić na piśmie.

Zastosowanie kary polega na przedstawieniu pracownikowi w tym zakresie pisemnej informacji, w której pracodawca jest zobowiązany podać 3 obligatoryjne elementy, tj.:

- rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych,

- datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia,

- informację o prawie zgłoszenia w terminie 7 dni sprzeciwu od nałożonej kary.

Procedura odwoławcza

Pracownikowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu od zastosowanej wobec niego kary porządkowej w terminie 7 dni od zawiadomienia go o ukaraniu. Niezachowanie tego terminu przez pracownika pozbawia go możliwości wniesienia sprzeciwu i pracodawca może pozostawić taki spóźniony sprzeciw bez rozpoznania.

Jeżeli pracownik wniesie sprzeciw w odpowiednim terminie, pracodawca ma 14 dni na podjęcie decyzji o uwzględnieniu lub odrzuceniu tego sprzeciwu. Przed podjęciem tej decyzji ma obowiązek rozpatrzyć stanowisko reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, jeżeli taka działa w zakładzie i pracownik do niej należy lub zgodziła się ona reprezentować pracownika, mimo że nie jest on w niej zrzeszony.

W przypadku odrzucenia sprzeciwu pracownik ma 14 dni od dnia zawiadomienia go o tym na wystąpienie do sądu pracy z powództwem o uchylenie zastosowanej wobec niego kary porządkowej.

Odpis kary w aktach

Odpis zawiadomienia o ukaraniu wkłada się do części B akt osobowych pracownika. Taki odpis z akt osobowych pracodawca ma obowiązek usunąć po roku nienagannej pracy pracownika. Po tym okresie zastosowaną karę uznaje się za niebyłą.

Rok nienagannej pracy należy rozumieć jako rok, w którym pracownik nie został ponownie ukarany karą porządkową. Zatarcie kary może jednak nastąpić wcześniej, jeśli pracodawca z własnej inicjatywy lub na wniosek reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej uzna karę pracownika za niebyłą, a jej odpis usunie z jego akt osobowych.

Odpis zawiadomienia o ukaraniu pracownika zamieszcza się w części B jego akt osobowych.

Aleksander P. Kuźniar 

Podstawa prawna:

• art. 108-113 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn.zm.),

• § 6 ust. 2 pkt 2 lit. g rozporządzenia z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.U. Nr 62, poz. 286 z późn.zm.).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: Prawo Przedsiębiorcy

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Rosnące płace i spadająca inflacja nic nie zmieniają: klienci patrzą na ceny i kupują więcej gdy widzą okazję

Trudne ostatnie miesiące i zmiany w nawykach konsumentów pozostają trudne do odwrócenia. W okresie wysokiej inflacji Polacy nauczyli się kupować wyszukując promocje i okazje cenowe. Teraz gdy inflacja spadła, a na dodatek rosną wynagrodzenia i klienci mogą sobie pozwolić na więcej, nawyk szukania niskich cen pozostał.

Ustawa o kryptoaktywach już w 2024 roku. KNF nadzorcą rynku kryptowalut. 4,5 tys. EUR za zezwolenie na obrót walutami wirtualnymi

Od końca 2024 roku Polska wprowadzi w życie przepisy dotyczące rynku kryptowalut, które dadzą Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) szereg nowych praw w zakresie kontroli rynku cyfrowych aktywów. Za sprawą konieczności dostosowania polskiego prawa do przegłosowanych w 2023 europejskich przepisów, firmy kryptowalutowe będą musiały raportować teraz bezpośrednio do regulatora, a ten zyskał możliwość nakładanie na nie kar grzywny. Co więcej, KNF będzie mógł zamrozić Twoje kryptowaluty albo nawet nakazać ich sprzedaż.

KAS: Nowe funkcjonalności konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym

Spółki, fundacje i stowarzyszenia nie muszą już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji drogą elektroniczną, aby rozliczać się elektronicznie. Krajowa Administracja Skarbowa wprowadziła nowe funkcjonalności konta organizacji w e-US.

Sztuczna inteligencja będzie dyktować ceny?

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest coraz chętniej, sięgają po nią także handlowcy. Jak detaliści mogą zwiększyć zyski dzięki sztucznej inteligencji? Coraz więcej z nich wykorzystuje AI do kalkulacji cen. 

REKLAMA

Coraz więcej firm zatrudnia freelancerów. Przedsiębiorcy opowiadają dlaczego

Czy firmy wolą teraz zatrudniać freelancerów niż pracowników na etat? Jakie są zalety takiego modelu współpracy? 

Lavard - kara UOKiK na ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Firmy wprowadzały w błąd konsumentów kupujących odzież

UOKiK wymierzył kary finansowe na przedsiębiorstwa odzieżowe: Polskie Sklepy Odzieżowe (Lavard) - ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Konsumenci byli wprowadzani w błąd przez nieprawdziwe informacje o składzie ubrań. Zafałszowanie składu ubrań potwierdziły kontrole Inspekcji Handlowej i badania w laboratorium UOKiK.

Składka zdrowotna to parapodatek! Odkręcanie Polskiego Ładu powinno nastąpić jak najszybciej

Składka zdrowotna to parapodatek! Zmiany w składce zdrowotnej muszą nastąpić jak najszybciej. Odkręcanie Polskiego Ładu dopiero od stycznia 2025 r. nie satysfakcjonuje przedsiębiorców. Czy składka zdrowotna wróci do stanu sprzed Polskiego Ładu?

Dotacje KPO wzmocnią ofertę konkursów ABM 2024 dla przedsiębiorców

Dotacje ABM (Agencji Badań Medycznych) finansowane były dotychczas przede wszystkim z krajowych środków publicznych. W 2024 roku ulegnie to zmianie za sprawą środków z KPO. Zgodnie z zapowiedziami, już w 3 i 4 kwartale możemy spodziewać się rozszerzenia oferty dotacyjnej dla przedsiębiorstw.

REKLAMA

"DGP": Ceneo wygrywa z Google. Sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej

Warszawski sąd zakazał wyszukiwarce Google faworyzowania własnej porównywarki cenowej. Nie wolno mu też przekierowywać ruchu do Google Shopping kosztem Ceneo ani utrudniać dostępu do polskiej porównywarki przez usuwanie prowadzących do niej wyników wyszukiwania – pisze we wtorek "Dziennik Gazeta Prawna".

Drogie podróże zarządu Orlenu. Nowe "porażające" informacje

"Tylko w 2022 roku zarząd Orlenu wydał ponad pół miliona euro na loty prywatnymi samolotami" - poinformował w poniedziałek minister aktywów państwowych Borys Budka. Dodał, że w listopadzie ub.r. wdano też 400 tys. zł na wyjazd na wyścig Formuły 1 w USA.

REKLAMA