Kategorie

Kary porządkowe wobec pracowników

P. Kuźniar Aleksander
inforCMS
Kwestie stosowania wobec pracowników kar porządkowych, jak również możliwości odwołania pracowników od otrzymanych kar regulują przepisy kodeksu pracy. Przepisy te nie mogą być zmieniane na niekorzyść pracownika w drodze postanowień umów o pracę bądź uregulowań wewnątrzzakładowych.

Pracodawcy mają możliwość nakładania na pracowników kar porządkowych w przypadku naruszania przez nich obowiązków pracowniczych. Zastosowanie odpowiedniej kary porządkowej przez pracodawcę jest wynikiem oceny zachowania pracownika, z którą pracownik może się nie zgodzić i odwołać się od zastosowanej kary.

Kto wymierza karę

Osobą wyłącznie uprawnioną do stosowania wobec pracowników kar porządkowych jest pracodawca. To on każdorazowo musi podjąć decyzję o tym, czy określone zachowanie pracownika będzie ukarane, jak również jakiego rodzaju karę wymierzyć pracownikowi. Nie ma jednak przeszkód, aby w związku ze strukturą organizacyjną zakładu pracy pracodawca upoważnił do stosowania kar porządkowych np. kierowników wydzielonych terenowych jednostek organizacyjnych zakładu. Kwestia ta albo powinna być uregulowana w przepisach wewnątrzzakładowych, albo pracodawca może indywidualnie upoważnić określone osoby do stosowania wobec pracowników kar porządkowych na tej samej zasadzie, jak upoważnia ich np. do zawierania w jego imieniu umów o pracę.

Za co pracodawca może karać

Zastosowanie wobec pracownika kary porządkowej może nastąpić w sytuacji dopuszczenia się przez pracownika zachowania naruszającego jego obowiązki wynikające z faktu pozostawania w stosunku pracy. Pracownik może być pociągnięty do odpowiedzialności porządkowej w 2 przypadkach. Po pierwsze - naruszenia obowiązującej w danym zakładzie organizacji i porządku pracy oraz - po drugie - naruszenia przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy lub przepisów przeciwpożarowych.

Naruszenie obowiązującej w zakładzie organizacji i porządku pracy może przykładowo polegać na:

- niestosowaniu się pracownika do ustalonych w zakładzie godzin pracy (spóźnienia do pracy, opuszczanie stanowiska pracy przed zakończeniem ustalonego czasu pracy),

- niepowiadamianiu pracodawcy w ustalonym terminie o przyczynie nieobecności w pracy lub nieusprawiedliwianiu tej nieobecności,

- samowolnym opuszczaniu stanowiska pracy lub zakładu pracy bez informowania przełożonych o przyczynie takiego zachowania,

- załatwianiu w czasie pracy spraw prywatnych bez uprzedniego zezwolenia pracodawcy,

- szeroko rozumianym marnotrawieniu czasu pracy przeznaczonego na wykonywanie obowiązków służbowych (np. rozmowy towarzyskie w godzinach pracy, korzystanie z internetu, poczty elektronicznej, telefonu służbowego niezwiązane z pracą),

- zastraszaniu, poniżaniu lub innych przejawach stosowania mobbingu między pracownikami,

- spożywaniu alkoholu w pracy lub stawieniu się w zakładzie pracy w stanie nietrzeźwości.

Nieprzestrzeganie przez pracowników przepisów zasad bezpieczeństwa i higieny pracy oraz przepisów przeciwpożarowych zostało odrębnie wyróżnione jako podstawa stosowania wobec pracowników kar porządkowych. Wynika to z faktu szerokiej odpowiedzialności pracodawcy za stan bhp w zakładzie pracy oraz konieczności maksymalnego zabezpieczenia zdrowia i życia pracowników wykonujących pracę. Tolerowanie przez pracodawcę nieprzestrzegania przez pracowników przepisów i zasad bhp i ppoż. może w konsekwencji doprowadzić do wypadku w zakładzie, za który odpowiedzialność będzie ponosił pracodawca lub inna osoba nadzorująca pracowników. Dlatego należy uznać, że stosowanie w tych przypadkach kar porządkowych wobec pracowników jest szczególnie uzasadnione dla zapewnienia w zakładzie bezpiecznego wykonywania pracy. Zachowania pracowników uzasadniające odpowiedzialność porządkową w tym zakresie mogą polegać na:

- niestosowaniu środków ochrony indywidualnej przydzielonych im do pracy na danym stanowisku (ochronników słuchu, okularów ochronnych, szelek bezpieczeństwa itp.),

- niestosowaniu odzieży i obuwia roboczego, w które zostali wyposażeni,

- umyślnym zwiększaniu zagrożenia przy pracy na określonym stanowisku (demontowanie osłon ruchomych elementów maszyn, blokowanie wyłączników lub innych systemów bezpieczeństwa itp.).

Rodzaje kar

Pracodawca w ramach odpowiedzialności porządkowej może zastosować wobec pracownika wyłącznie jedną z kar przewidzianych w kodeksie pracy, tj. karę:

- upomnienia,

- nagany,

- pieniężną.

Karę niemajątkową (upomnienia, nagany) pracodawca może zastosować za każde naruszenie przez pracownika jego obowiązków wynikających ze stosunku pracy. Kara pieniężna może być natomiast stosowana wyłącznie w przypadku naruszenia przez pracownika przepisów bezpieczeństwa i higieny pracy, przepisów przeciwpożarowych, opuszczenia pracy bez usprawiedliwienia, stawienia się do pracy w stanie nietrzeźwości lub spożywania alkoholu w czasie pracy.

Niedopuszczalne jest stosowanie wobec pracowników innych niż wymienione kar porządkowych, np. kary pozbawienia premii, kary przeniesienia na inne stanowisko.

Zastosowanie wobec pracownika innej kary porządkowej niż kara upomnienia, nagany lub pieniężna stanowi wykroczenie przeciwko prawom pracownika zagrożone grzywną w wysokości od 1000 do 30 000 zł (art. 281 pkt 4 k.p.).

Reklama

Wybór rodzaju kary, jaka ma być zastosowana wobec pracownika, należy do swobodnego uznania pracodawcy. To on na podstawie stopnia i rodzaju naruszenia przez pracownika obowiązków służbowych decyduje, jaką w konkretnym przypadku zastosować karę.

Nie ma konieczności, aby pierwszą z zastosowanych wobec pracownika kar było upomnienie. Pracodawca może za ciężkie przewinienie pracownika zastosować wobec niego od razu karę nagany.

Procedura stosowania kar

Stosowanie przez pracodawcę kary porządkowej musi przebiegać przy uwzględnieniu odpowiedniej procedury przewidzianej w Kodeksie pracy.

Stosowanie przez pracodawcę kar porządkowych jest ograniczone 2 terminami. Kara porządkowa nie może być bowiem zastosowana po upływie 2 tygodni od powzięcia wiadomości o naruszeniu obowiązku pracowniczego i nie może być nałożona po upływie 3 miesięcy od dopuszczenia się tego naruszenia. Terminy te są ostateczne i nie mogą być przedłużane i przywracane.

Upływ któregokolwiek z nich odbiera pracodawcy możliwość ukarania pracownika za określone naruszenie obowiązków służbowych.

Przykład

Reklama

Pracownik spożywał alkohol w pracy 5 listopada 2007 r. W tym okresie pracodawca przebywał poza granicami kraju i nie upoważnił żadnej osoby w zakładzie do działania w jego imieniu w sprawach z zakresu prawa pracy. Pracodawca wrócił do zakładu 8 lutego 2008 r. Nie może on już zatem nałożyć na pracownika kary porządkowej, mimo że dopiero w tym dniu dowiedział się o nagannym zachowaniu pracownika. Upływ 3-miesięcznego terminu od dnia dopuszczenia się przez pracownika przewinienia ostatecznie pozbawił pracodawcę prawa do nałożenia na pracownika odpowiedniej kary.

Przed zastosowaniem kary porządkowej pracodawca musi wysłuchać pracownika w zakresie okoliczności naruszenia jego obowiązków. Takie wysłuchanie może nastąpić zarówno w formie ustnej, jak i pisemnego wyjaśnienia.

Do celów dowodowych fakt wysłuchania pracownika w tym zakresie warto jednak potwierdzić na piśmie.

Zastosowanie kary polega na przedstawieniu pracownikowi w tym zakresie pisemnej informacji, w której pracodawca jest zobowiązany podać 3 obligatoryjne elementy, tj.:

- rodzaj naruszenia obowiązków pracowniczych,

- datę dopuszczenia się przez pracownika tego naruszenia,

- informację o prawie zgłoszenia w terminie 7 dni sprzeciwu od nałożonej kary.

Procedura odwoławcza

Pracownikowi przysługuje prawo wniesienia sprzeciwu od zastosowanej wobec niego kary porządkowej w terminie 7 dni od zawiadomienia go o ukaraniu. Niezachowanie tego terminu przez pracownika pozbawia go możliwości wniesienia sprzeciwu i pracodawca może pozostawić taki spóźniony sprzeciw bez rozpoznania.

Jeżeli pracownik wniesie sprzeciw w odpowiednim terminie, pracodawca ma 14 dni na podjęcie decyzji o uwzględnieniu lub odrzuceniu tego sprzeciwu. Przed podjęciem tej decyzji ma obowiązek rozpatrzyć stanowisko reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej, jeżeli taka działa w zakładzie i pracownik do niej należy lub zgodziła się ona reprezentować pracownika, mimo że nie jest on w niej zrzeszony.

W przypadku odrzucenia sprzeciwu pracownik ma 14 dni od dnia zawiadomienia go o tym na wystąpienie do sądu pracy z powództwem o uchylenie zastosowanej wobec niego kary porządkowej.

Odpis kary w aktach

Odpis zawiadomienia o ukaraniu wkłada się do części B akt osobowych pracownika. Taki odpis z akt osobowych pracodawca ma obowiązek usunąć po roku nienagannej pracy pracownika. Po tym okresie zastosowaną karę uznaje się za niebyłą.

Rok nienagannej pracy należy rozumieć jako rok, w którym pracownik nie został ponownie ukarany karą porządkową. Zatarcie kary może jednak nastąpić wcześniej, jeśli pracodawca z własnej inicjatywy lub na wniosek reprezentującej pracownika zakładowej organizacji związkowej uzna karę pracownika za niebyłą, a jej odpis usunie z jego akt osobowych.

Odpis zawiadomienia o ukaraniu pracownika zamieszcza się w części B jego akt osobowych.

Aleksander P. Kuźniar 

Podstawa prawna:

• art. 108-113 ustawy z 26 czerwca 1974 r. - Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 1998 r. Nr 21, poz. 94 z późn.zm.),

• § 6 ust. 2 pkt 2 lit. g rozporządzenia z 28 maja 1996 r. w sprawie zakresu prowadzenia przez pracodawców dokumentacji w sprawach związanych ze stosunkiem pracy oraz sposobu prowadzenia akt osobowych pracownika (Dz.U. Nr 62, poz. 286 z późn.zm.).

Źródło: Prawo Przedsiębiorcy
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    21 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Tydzień Przedsiębiorcy 21-25 czerwca

    Tydzień Przedsiębiorcy 21-25 czerwca. W dniu 21 czerwca przypada Dzień Przedsiębiorcy. Z tej okazji Ministerstwo Rozwoju, Pracy i Technologii zaprasza w tym roku firmy i przedsiębiorców, w tym szczególności z sektora MŚP, na specjalnie zorganizowane wydarzenia. Potrwają one do 25 czerwca 2021 r. Podczas organizowanych w tym celu spotkań, telekonferencji, webinariów i podcastów MRPiT chce wesprzeć małe i średnie przedsiębiorstwa praktyczną wiedzą, doświadczeniem i kontaktami na rzecz rozwoju ich działalności biznesowej tak w kraju, jak i na rynkach Unii Europejskiej, a także pozaunijnych.

    Które firmy stać na sztuczną inteligencję?

    Sztuczna inteligencja odmieniana jest przez wszystkie przypadki. Chociaż średnie i małe firmy nie mają embarga na technologie wykorzystujące SI, praktyka pokazuje, że istnieje wewnętrzny opór. Dlaczego tak się dzieje?

    Firma w Czechach. Przedsiębiorcy pomału odpuszczają

    Nawet o kilkaset procent wzrosła w ostatnich tygodniach liczba pytań kierowanych do firm pomagających prowadzić firmę w Czechach. Ale jak podkreślają eksperci, nie każdy biznes można przenieść do Czech czy na Słowację. Wyjaśniamy dlaczego.

    Handel hurtowy i detaliczny szuka pracowników

    Przedsiębiorcy z sektora handlu detalicznego i hurtowego w najbliższych trzech miesiącach mają zamiar dość intensywnie rozbudowywać swoje zespoły. Kogo głównie poszukują pracodawcy?

    Tokenizacja - słowo klucz w nowoczesnym biznesie. Co można stokenizować?

    Tokenizacja to termin zdobywający ostatnimi czasy olbrzymią popularność, w szczególności w środowiskach biznesowych. Przedsiębiorcy zaczynają żywiej interesować się możliwościami, jakie oferuje ta oparta na technologii blockchain forma cyfryzacji. Pytanie tylko, cyfryzacji… czego? Jak działa blockchain? Czym jest tokenizacja? Co to jest token? Jakie są rodzaje tokenów? Co można stokenizować? Jak przeprowadzić cyfryzację biznesu poprzez tokenizację? Wyjaśniają eksperci z Kancelarii Prawnej RPMS Staniszewski & Wspólnicy

    Ceny mieszkań rosną wolniej niż zarobki

    Ceny mieszkań. W trakcie trwającej hossy mieszkaniowej pensje Polaków wzrosły o prawie 53% - sugerują dane GUS. To prawie tyle, o ile zdrożały w międzyczasie nieruchomości. W ostatnim kwartale znowu pensje wyprzedziły ceny. Oby nie na chwilę.

    Odejście od chowu klatkowego jest niemożliwe

    Resort rolnictwa przygląda się działaniom KE ws. chowu klatkowego. Tymczasem branża stoi na stanowisku, że rezygnacja z chowu klatkowego nie jest możliwa.

    Przedsiębiorcy częściej źle oceniają jakość pracy zdalnej

    Po upływie kilkunastu miesięcy model pracy zdalnej przynosi gorsze efekty zdaniem co trzeciego pracodawcy. Najmniej zadowoleni z home office są przedstawiciele handlu, przemysłu i mikrofirm.

    Działalność gospodarcza a status osoby bezrobotnej

    Czy osoba prowadząca działalność gospodarczą z wpisem do CEIDG może uzyskać status osoby bezrobotnej? Jak wygląda sytuacja spółek prawa handlowego i działalności nierejestrowej?

    Dariusz Bliźniak: dlaczego drzewa i zieleń stają się kapitałem?

    Ślad węglowy to jedno z największych wyzwań XXI wieku, które nie pozostaje obojętne zarówno pojedynczym obywatelom, jak i całym rządom poszczególnych państw - mówi Dariusz Bliźniak.

    PR w firmie. Czym jest pozycjonowanie eksperckie?

    Pozycjonowanie eksperckie - na czym polega ten rodzaj prowadzenia dialogu z publicznością (a docelowo – przyszłymi klientami)? Jakie narzędzia są niezbędne w skutecznym pozycjonowaniu eksperckim?

    Audi RS e-tron GT: w 3,2 sek. do setki w elektryku! Pierwsza jazda.

    Audi e-tron GT choć jest elektryczny, powstaje w tej samej fabryce co R8. Choć nie emituje spalin, generuje potężną ilość emocji.

    Jacek Czauderna: Panie Premierze, przedsiębiorcy czekają na konkrety [PODCAST]

    Polski Ład to kolejna piękna, marketingowa, ale polityczna akcja – mówi Jacek Czauderna. Na co mogą liczyć przedsiębiorcy? Zapraszamy do wysłuchania podcastu.

    Opłacalność fotowoltaiki - co się zmieni od 2022 roku?

    Opłacalność fotowoltaiki. Szykują się duże zmiany na rynku fotowoltaiki. Ministerstwo Klimatu i Środowiska przekazało do konsultacji publicznych projekt ustawy, który m.in. reguluje nowe zasady dla prosumentów. Co to oznacza? Jak mówi Jakub Jadziewicz, Członek Zarządu Alians OZE - „Magazyny energii staną się niezbędnym elementem instalacji fotowoltaicznej”. Dla rynku PV niebawem rozpocznie się nowy rozdział.

    Uproszczone Postępowanie Restrukturyzacyjne to już 84% wszystkich spraw

    UPR okazało się niewątpliwie czarnym koniem restrukturyzacji ostatnich kilkunastu miesięcy. Na koniec czwartego kwartału ubiegłego roku UPR stanowiło 52% wszystkich postępowań restrukturyzacyjnych. Na czym polega UPR?

    Zastaw rejestrowy na pojeździe. Czym jest i kiedy jest wpisywany?

    Zastaw rejestrowy na pojeździe. Czyli dziś opowiemy o tym, czemu pojawia się taka adnotacja w dokumentach pojazdu i jak się jej pozbyć.

    Małgorzata Ławnik: oszczędność na pracownikach to pierwszy krok do strat w biznesie

    Zignorowanie potencjału, jaki niosą ze sobą pracownicy, jest jednym z największych błędów przedsiębiorstw, ponieważ to właśnie od zatrudnionych osób zależy przyszłość firmy – mówi Małgorzata Ławnik, dyrektor Pionu Personalnego Kaufland Polska.

    Nadanie nowego numeru VIN. Na czym polega?

    Nadanie nowego numeru VIN może być konieczne po poważnej modyfikacji pojazdu. jak przeprowadzić procedurę zgodnie z przepisami?

    Polski Ład napędzi ceny mieszkań. Będzie drożej

    Polski Ład. Mieszkania to wciąż atrakcyjna lokata kapitału, dlatego ich ceny pomimo pandemii idą cały czas w górę. Eksperci prognozują, że wprowadzenie Polskiego Ładu przyczyni się do zwiększenia inflacji, a tym samym do jeszcze wyższych wzrostów cen mieszkań. W praktyce może być trudniej uzyskać kredyt hipoteczny, a tym samym kupić nowe lokum.

    Jaką rolę w transformacji cyfrowej firm odgrywa chmura obliczeniowa?

    Chmura obliczeniowa w trakcie pandemii zyskała na znaczeniu. Korzyści płynące z jej wdrożenia to m.in. optymalizacja kosztów, zwiększenie efektywności operacyjnej, ale przed wszystkim wzrost biznesu. Co jeszcze zyskują firmy w chmurze?

    Wydanie dowodu rejestracyjnego zatrzymanego przez Policje

    Wydanie dowodu rejestracyjnego zatrzymanego przez Policje. Czyli jak odzyskać dokumenty pojazdu po kontroli funkcjonariuszy?

    Jaki jest cel nowelizacji ustawy odległościowej?

    Ustawa odległościowa to jedno z założeń transformacji energetycznej. Lądowa energetyka wiatrowa ma być korzyścią dla branży, dostawców energii wiatrowej, ale też mieszkańców i samorządów. Na czym mają polegać zmiany?

    Będą zmiany w ustawie o cudzoziemcach

    Ustawa o cudzoziemcach - będą zmiany dotyczące cudzoziemców prowadzących działalność gospodarczą w Polsce i będących uczestnikami programów wsparcia.

    Jak branża gastronomiczna może na nowo zdobyć klientów?

    Przed branżą gastronomiczną pojawiło się nowe wyzwanie. W jaki sposób ponownie pozyskać kandydatów do pracy? Czy pomoże im w tym pozytywny wizerunek pracodawcy?

    Praca w IT - home office, ale projekty nierozwojowe

    Warunki zatrudnienia na rynku pracy IT są lepsze niż przed pandemią – wynika z najnowszego badania przeprowadzonego przez firmę HRK S.A. Zdaniem 39% specjalistów pracujących w IT COVID-19 miał pozytywny wpływ na ich branżę.