Wydawanie zaświadczeń o pomocy de minimis ze środków ZFRON

Zgodnie z art. 87 TWE za pomoc publiczną uznaje się selektywne wsparcie przedsiębiorcy ze środków publicznych. Jeżeli pomoc publiczna narusza konkurencję, wówczas nie może być udzielona. W rozporządzeniu nr 1998/2006 Komisja Europejska uznała, że pomoc, która w okresie trzech lat nie przekracza 100 tys. euro dla przedsiębiorcy działającego w sektorze transportu albo 200 tys. euro w odniesieniu do pozostałych przedsiębiorców objętych tym rozporządzeniem, jest na tyle niewielka, że nie wpływa na naruszenie konkurencji na rynku i dlatego może być uznana za dopuszczalną.

Środki na rehabilitację

Zakładowy fundusz rehabilitacji osób niepełnosprawnych jest obligatoryjnie tworzony przez pracodawców prowadzących zakłady pracy chronionej. Dysponentami tego funduszu mogą być także pracodawcy, którzy utracili status zakładu pracy chronionej, do czasu, gdy przestaną spełniać warunki, pod którymi zachowali środki funduszu określone w art. 33 ust. 7b ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych w brzmieniu obowiązującym w dniu utraty statusu.

ZFRON tworzy się m.in. ze środków pochodzących z przysługujących pracodawcy zwolnień z podatków i opłat, nieodprowadzonych zaliczek na podatek dochodowy osób niepełnosprawnych czy nadwyżki dofinansowania nad wynagrodzeniem osiąganym. Zgodnie z art. 33 ust. 4 ustawy pracodawca z ZFRON może finansować rehabilitację zawodową, społeczną i leczniczą oraz ubezpieczenia osób niepełnosprawnych w zakresie określonym w rozporządzeniu wydanym na podstawie art. 33 ust. 11 tej ustawy.

Pomoc publiczna

Organy udzielające pomocy mają problemy z ustaleniem kwoty i daty udzielenia pomocy z ZFRON. Zazwyczaj, gdy podatnik korzysta np. ze zwolnienia podatkowego, wówczas kwotą pomocy publicznej jest kwota zwolnienia, a datą jej udzielenia np. data powstania prawa do zwolnienia. W przypadku ZFRON jest inaczej.

W dniu uzyskania zwolnienia podatkowego należnego pracodawcy prowadzącemu zakład pracy chronionej nie można uznać kwoty zwolnienia za pomoc publiczną w rozumieniu art. 87 TWE. Wtedy można stwierdzić wyłącznie, że kwota jest przyznana selektywnie i ze środków publicznych. Nie można jednak stwierdzić, by w całości stanowiła kwotę przeznaczoną dla przedsiębiorcy. Po pierwsze, dlatego, że dysponent ZFRON odprowadza 10 proc. kwoty zwolnienia do PFRON. Po drugie, nie można ustalić, jaka część z pozostałych u pracodawcy 90 proc. kwoty zwolnienia w rzeczywistości przysporzy przedsiębiorcy korzyści. Wydatki z ZFRON mogą bowiem przysparzać korzyści pracodawcy albo wyłącznie osobie niepełnosprawnej. Tylko w pierwszej sytuacji zachodzi możliwość traktowania wydatkowanych kwot jako pomocy publicznej w rozumieniu art. 87 TWE. Z drugą sytuacją mamy do czynienia, gdy pracodawca nie odnosi żadnej korzyści z wydatku ani nie ponosi ze środków ZFRON wydatków, do których poniesienia jest ustawowo zobowiązany. Kwotą pomocy publicznej z ZFRON może być kwota wydatku (w tym raty, zaliczki), a datą udzielenia pomocy - data poniesienia tego wydatku (dopiero wówczas wiadomo, czy i jaka kwota spełnia warunki określone w art. 87 TWE).

Zaświadczenie

Pracodawca ma 30 dni od poniesienia wydatku spełniającego warunki określone w art. 87 TWE ze środków ZFRON na wystąpienie z wnioskiem o wydanie zaświadczenia potwierdzającego charakter de minimis tej pomocy do organu jej udzielającego. Organem tym jest na ogół organ, do którego pracodawca miałby obowiązek wpłacić należność z tytułu poakcesyjnego zwolnienia lub preferencji, gdyby nie był uprawniony do korzystania z tego uprawnienia, np.:

• urząd gminy - dla wydatków ze zwolnienia z podatku rolnego, leśnego i od nieruchomości,

• urząd skarbowy - dla wydatków zwolnienia z podatku od czynności cywilnoprawnych i z odprowadzania zaliczek na podatek dochodowy od osób fizycznych,

• PFRON - dla wydatków z nadwyżki dofinansowania nad wynagrodzeniem osiąganym.

Zaświadczenie może być wystawione wyłącznie w przypadku, gdy wydatek jest zgodny z rozporządzeniem KE nr 1998/2006, z art. 33 ust. 4 ustawy o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych i aktami wykonawczymi obowiązującymi w dniu dokonywania wydatku, np. w odniesieniu do wydatków dokonywanych w okresie od 1 stycznia 2008 r. z rozporządzeniem ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 245, poz. 1810).

Zaświadczenie o pomocy z wydatkowania poakcesyjnych środków publicznych ZFRON jest wystawiane niezwłocznie na podstawie art. 5 ustawy z 30 kwietnia 2004 r. w sprawie postępowania w sprawach dotyczących pomocy publicznej (Dz.U. z 2007 r. nr 59, poz. 404 z późn. zm.), rozporządzenia Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz.U. nr 53, poz. 354), a w zakresie nieuregulowanym na podstawie art. 217 i nast. k.p.a.

Od dysponenta ZFRON wymaga to przedstawienia:

• dowodu poniesienia wydatku,

• oświadczenia o źródle finansowania wydatku (dla ustalenia właściwości rzeczowej),

• uzyskanychzaświadczeń o pomocy de minimis otrzymanej w bieżącym roku kalendarzowym oraz poprzedzających go dwóch latach kalendarzowych (albo oświadczenie o niekorzystaniu w tym okresie z pomocy de minimis),

• informacji o pomocy de minimis uzyskaną w odniesieniu do tych samych kosztów (oraz na dany projekt inwestycyjny), których dotyczył wydatek z ZFRON, oraz

• oświadczenia pracodawcy, że nie jest przedsiębiorcą znajdującym się w trudnej sytuacji ekonomicznej stosownie do wytycznych wspólnotowych dotyczących pomocy państwa w celu ratowania i restrukturyzacji zagrożonych przedsiębiorstw.

W razie wątpliwości organ analizujący materiał dowodowy może na podstawie art. 218 par. 2 k.p.a. przeprowadzić w koniecznym zakresie postępowanie wyjaśniające, w tym wystąpić o przedstawienie dodatkowych materiałów niezbędnych do wydania zaświadczania (np. kopii IPR, ewidencji ZFRON). W jednym zaświadczeniu można łączyć wydatki dokonane w tym samym dniu, pod warunkiem wypisania wszystkich podstaw prawnych dla tych wydatków.

Odmowa wydania

Organ może odmówić wydania zaświadczenia, gdy wnioskujący nie ma interesu prawnego w uzyskaniu zaświadczenia, jeśli nie jest on właściwy albo nie dysponuje informacjami lub danymi, które mają zostać potwierdzone.

Zaświadczenie potwierdza ściśle określone stany faktyczno-prawne. Dlatego organ odmówi wydania zaświadczenia także w przypadku braku pełnej zgodności wydatku ze wzorcem określonym w art. 87 TWE i właściwych rozporządzeniach.

Uchybienie terminowi do złożenia wniosku o wydanie zaświadczenia nie uzasadnia odmowy wydania zaświadczenia. Na postanowienie o odmowie wydania zaświadczenia przysługuje zażalenie zgodnie z art. 219 k.p.a.

LUIZA KLIMKIEWICZ

gp@infor.pl

PODSTAWA PRAWNA

• Art. 33 ust. 7b ustawy z 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i społecznej oraz zatrudnianiu osób niepełnosprawnych (t.j. Dz.U. z 2008 r. nr 14, poz. 92).

• Rozporządzenie ministra pracy i polityki społecznej z 19 grudnia 2007 r. w sprawie zakładowego funduszu rehabilitacji osób niepełnosprawnych (Dz.U. nr 245, poz. 1810).

• Rozporządzenie Rady Ministrów z 20 marca 2007 r. w sprawie zaświadczeń o pomocy de minimis i pomocy de minimis w rolnictwie lub rybołówstwie (Dz.U. nr 53, poz. 354).