Kategorie

Wpływ unieważnienia nabycia prawa własności samochodu na prawo do amortyzacji

Tomasz Król
Ekspert podatkowy
inforCMS
Spółka z o.o. kupiła samochód ciężarowy od osoby, która, jak się okazało, nie była właścicielem samochodu. Przegraliśmy proces w tej sprawie - sąd stwierdził nieważność umowy nabycia samochodu. Czy zachowujemy prawo do dokonanej jednorazowej amortyzacji, kiedy sądziliśmy, że jesteśmy właścicielami samochodu?

RADA

Nie, spółka z o.o. nie ma prawa do zaliczenia do kosztów podatkowych odpisów amortyzacyjnych od samochodu, którego własności nigdy nie nabyła. Dotyczy to także jednorazowej amortyzacji. Przepisy podatkowe wprowadziły zasadę, że odpisów amortyzacyjnych może dokonywać tylko właściciel rzeczy. Wyjątkiem jest prawo do dokonywania odpisów amortyzacyjnych na podstawie umowy leasingu, która może zezwalać korzystającemu na amortyzację leasingowanego samochodu.

UZASADNIENIE

Reklama

Orzeczenia sądowe mogą wywoływać skutek „na przyszłość” od momentu uprawomocnienia lub mieć wpływ na sytuację prawną stron sporu w przeszłości, nawet wiele lat przed zapadnięciem orzeczenia. W przypadku orzeczeń dotyczących wadliwego nabycia własności umowa jest nieważna i dotyczy już momentu jej podpisania. Umowa jest nieważna z uwagi na tzw. nieważność bezwzględną czynności prawnej od samego początku jej przeprowadzenia.

Samochód. Powodem może być zawarcie umowy kupna, np. z osobą, która nigdy nie była właścicielem samochodu. Taki sam skutek zachodzi w odniesieniu do odpisów amortyzacyjnych. Podatnik w ogóle nie miał prawa do amortyzacji. Podatnik, który nie posiada tytułu prawnego do amortyzowanego samochodu, nie może dokonywać odpisów amortyzacyjnych. Zależność ta ma charakter bezwzględny. Spółka z o.o. musi więc dokonać wyksięgowania z kosztów podatkowych jednorazowej amortyzacji i skorygować zeznania roczne.

Reklama

Jedną z instytucji, która pozwala nabyć własność pomimo braku praw właścicielskich, jest zasiedzenie. Na mocy art. 174 k.c. posiadacz rzeczy ruchomej niebędący jej właścicielem nabywa własność, jeżeli posiada rzecz nieprzerwanie od lat trzech jako posiadacz samoistny. Jeżeli jednak zostanie wykazane, że w okresie tych trzech lat posiadacz samochodu wiedział o tym, że nie jest jego właścicielem, nie ma prawa do zasiedzenia. W opisanej sytuacji nie ma możliwości skorzystania z zasiedzenia samochodu, gdyż dowiedzieli się Państwo o tym, że nie mogą być właścicielem przed upływem 3 lat.

W tego typu sprawach podatnicy często próbują powoływać się na odrębność prawa podatkowego od prawa cywilnego. Argumentują, że przecież w momencie dokonywania odpisów amortyzacyjnych byli nie tylko w swoim subiektywnym przekonaniu właścicielami amortyzowanej rzeczy. Taki stan potwierdzały mające charakter obiektywny dokumenty, jak umowa sprzedaży, rejestracja pojazdu, akt notarialny, umowa kredytowa. Sądy konsekwentnie nie zgadzają się na taką interpretację przepisów. Podstawowym kryterium decydującym o prawie do amortyzacji jest posiadanie własności aktywu traktowanego przez podatnika jako środek trwały. Pojęcie „własność” jest definiowane w prawie cywilnym. Jeżeli na mocy przepisów prawa cywilnego okaże się, że podatnik nigdy nie był właścicielem, automatycznie traci prawo do odpisów amortyzacyjnych.

Nieruchomości. 21 listopada 2008 r. NSA (sygn. akt II FSK 503/08) oddalił skargę kasacyjną w sprawie zawyżenia kosztów uzyskania przychodów o kwotę 71 475 zł z tytułu amortyzacji nieruchomości nabytej na podstawie umowy sprzedaży, której nieważność została stwierdzona wyrokiem sądu okręgowego:

W tym stanie rzeczy nie można zgodzić się z tezą skarżącej, iż ustalenie - wiążące w myśl art. 365 § 1 Kodeksu postępowania cywilnego także dla organów podatkowych i sądów administracyjnych (bo stwierdzone prawomocnym wyrokiem sądu cywilnego) - że amortyzowana nieruchomość nigdy nie była własnością skarżącej (taki bowiem skutek, ex tunc, wywołuje orzeczenie stwierdzające nieważność umowy /unieważniające ją/, na mocy której nabyto tę nieruchomość), może mieć znaczenie wyłącznie na gruncie cywilnoprawnych stosunków strony. Ustalenie to oznacza bowiem także, iż skarżąca nie była właścicielką wspomnianej nieruchomości również w ujęciu art. 22a ust. 1 updof, skoro przepis ten odwołuje się wprost do cywilistycznego pojęcia własności. Tym samym strona nie miała prawa do dokonywania odpisów amortyzacyjnych z tego tytułu, przepis ten bowiem daje taką możliwość wyłącznie podatnikom będącym właścicielami lub współwłaścicielami środka trwałego.

NSA wprost stwierdził, że orzeczenie sądu cywilnego wywarło skutek wstecz. Jest to konsekwencją tego, że dana umowa była nieważna od samego początku jej podpisania. Podatnik był co najwyżej posiadaczem samoistnym nieskutecznie nabytej nieruchomości (w naszym wypadku samochodu). Ten typ władztwa nad rzeczą definiuje art. 336 k.c.

Posiadaczem rzeczy jest zarówno ten, kto nią faktycznie włada jak właściciel (posiadacz samoistny), jak i ten, kto nią faktycznie włada jak użytkownik, zastawnik, najemca, dzierżawca lub mający inne prawo, z którym łączy się określone władztwo nad cudzą rzeczą (posiadacz zależny).

• art. 16a ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2009 r. Nr 19, poz. 100

Tomasz Król

konsultant podatkowy

Więcej na ten temat przeczytasz w naszej publikacji
Kasy fiskalne 2021
Kasy fiskalne 2021
Tylko teraz
Źródło: Monitor Księgowego
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    3 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Check engine: czy można jeździć?

    Check engine: czy można jeździć? Czasami tak, a czasami nie. To wszystko zależy od tego czy pojawieniu się kontrolki towarzyszą dodatkowe objawy.

    Polski Ład. Zmiany w uldze mieszkaniowej

    Ulga mieszkaniowa. Polski Ład zakłada modyfikację przepisów w zakresie ulgi mieszkaniowej. Zmiany dotyczą wydatków na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na zbywaną nieruchomość. Co ulegnie zmianie?

    Kontrolka silnika: co oznacza?

    Kontrolka silnika: co oznacza? Jej zaświecenie się w czasie jazdy bez wątpienia stanowi ważny sygnał. Ale czy zawsze dalszą podróż należy przerwać?

    Wibracje w samochodzie: skąd się biorą?

    Wibracje w samochodzie, czyli dziś opowiemy o tym, skąd się biorą drgania w kabinie w czasie jazdy. A najczęstszym ich powodem są... opony!

    Ile kosztuje metr kwadratowy mieszkania w Warszawie?

    Ceny mieszkań w Warszawie. Na koniec połowy 2021 roku po raz pierwszy w historii cena metra kwadratowego mieszkania pozostającego w ofercie w Warszawie przekroczyła 12 tys. zł i była o 7,8 proc. wyższa niż w końcówce 2020 roku.

    Ostatnie 4 dni na wycofanie się z oferty przedłużenia umowy najmu lokalu w centrum handlowym

    Najemcom lokali w centrach handlowych pozostały ostatnie 4 dni na wycofanie się z oferty przedłużenia umów najmu – termin mija 6 sierpnia 2021 roku.

    Bezpieczeństwo danych w chmurze - certyfikaty bezpieczeństwa

    Pro dostawca usług w chmurze powinien posiadać niezbędne certyfikaty, które są potwierdzeniem, że nasze dane będą całkowicie bezpieczne. Na praktyki bezpieczeństwa składają się również inne czynności, prowadzone przez dostawcę, na przykład kontrole ryzyka czy audyty wewnętrzne oraz zewnętrzne. W jaki sposób zapewnić bezpieczeństwo danych w chmurze? Którzy z usługodawców działających na polskim rynku są godni zaufania? I czy w ogóle chmura może być bezpieczna?

    Przyczyny wypadków na autostradzie. Co mówią statystyki?

    Przyczyny wypadków na autostradzie? Dziś przyjrzymy się statystykom z polskich dróg. Na jakie nieprawidłowe zachowania kierowców wskazują?

    Zaległości branży fitness rosną [BADANIE]

    Wraz ze zniesieniem części ograniczeń, przyrost długów branży sportowej przyhamował. Nie dotyczy to klubów fitness i siłowni, które mają niemal 23 mln zł zaległości.

    Tańsza energia elektryczna. Umowy z cenami dynamicznymi

    Energia elektryczna - ceny. Możliwość uzyskania niższych cen za energię, jako efekt dostosowywania swojego zużycia energii w odpowiedzi na sygnały rynkowe, to najważniejszy dla odbiorców skutek zmian proponowanych przez Ministerstwo Klimatu i Środowiska w projekcie nowelizacji ustawy – Prawo energetyczne oraz ustawy o odnawialnych źródłach energii, wprowadzającym umowy z tzw. cenami dynamicznymi.

    Nowy Peugeot 308 SW w Polsce. Znamy cennik francuskiego kombi!

    Nowy Peugeot 308 SW oficjalnie pojawił się w Polsce. Znamy cennik auta. Za francuskie kombi trzeba zapłacić co najmniej 91 800 zł.

    Volkswagen Passat GTE: test niemieckiej hybrydy plug-in

    Volkswagen Passat GTE ma przestronną kabinę i duży bagażnik. Czy rodzinne nadwozie uzupełnione hybrydą plug-in sprawdza się w praktyce?

    Content marketing w biznesie – jak to robić dobrze

    Content marketing w biznesie. Gdy na marketingowym horyzoncie pojawia się hasło “content”, naturalnym skojarzeniem jest produkcja, dystrybucja i zarządzanie treścią, która z jednej strony dawałaby wymierną wartość dla odbiorcy, a z drugiej – kreowała pożądany wizerunek danej marki. Tyle i aż tyle? W praktyce działania contentowe to o wiele bardziej złożone przedsięwzięcia, a potencjalni twórcy pożądanych materiałów powinni dwa razy się zastanowić przed postawieniem pierwszego przecinka lub kropki.

    Kredyt na samochód. Jaki wybrać i czym się różnią?

    Kredyt na samochód, czyli kredyt gotówkowy, kredyt samochodowy i leasing konsumencki. Która forma jest najlepsza?

    Wydatki na mieszkanie w budżecie domowym

    Wydatki na mieszkanie. Wydatki na utrzymanie i wyposażenie mieszkania lub domu w Polsce stanowią prawie 25% wydawanych przez nas pieniędzy – wynika z danych Eurostatu. To jeden z najgorszych wyników w Europie. Co ciekawe, jeszcze gorzej jest w Niemczech.

    Rolniczy handel detaliczny - co się zmieni

    Rolniczy handel detaliczny. 30 lipca Rada Ministrów przyjęła projekt ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu ułatwienia prowadzenia przez rolników rolniczego handlu detalicznego, przedłożony przez ministra rolnictwa i rozwoju wsi. Wejście w życie nowych rozwiązań uzależnione jest od przebiegu procesu notyfikacji projektu ustawy w Komisji Europejskiej i w państwach członkowskich UE.

    Bezpieczne wakacje 2021: o czym pamiętać?

    Bezpieczne wakacje 2021 to pojęcie, o którym w tym roku Policja powtarza do znudzenia. Te zasady naprawdę warto jednak przyswoić. Jak brzmią?

    e-Bilety Morskie Oko. Rezerwacja lub nie zaparkujesz!

    e-Bilety Morskie Oko - to jedyny sposób, aby w najbliższych dniach zostawić auto w Palenicy Białczańskiej. Muszą o tym wiedzieć odwiedzający TPN.

    Rynek nieruchomości biurowych w Polsce

    Rynek nieruchomości biurowych. Sytuacja związana z pandemią istotnie wpłynęła na rynek biurowy. Inwestorzy w sektorze biurowym jeszcze mocniej stawiają obecnie, zarówno na rozwiązania energooszczędne, jak również ekologię i udogodnienia z zakresu wellbeingu.

    Trudniej o kredyt hipoteczny - nowa Rekomendacja S

    Kredyty hipoteczne - Rekomendacja S. Od lipca bieżącego roku obowiązują nowe zasady udzielania kredytów mieszkaniowych. Co o „nowej” Rekomendacji S przyszły kredytobiorca wiedzieć powinien?

    Volkswagen Taigo: Niemcy stawiają na SUV-a coupe

    Volkswagen Taigo to nowa propozycja w ofercie marki w Europie. Czym jest Taigo? To tak naprawdę model T-Cross, jednak w wersji coupe.

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.