Jakie świadczenia pozapłacowe zwiększą dochód do opodatkowania pracownika

Czy każda wypłata może być przychodem

Czy każda wypłata - w różnych formach - otrzymana przez pracowników od pracodawcy może być przychodem podlegającym PIT?

Tak

W związku z konstrukcją otwartego katalogu świadczeń zaliczonych do przychodów ze stosunku służbowego każda wypłata, którą otrzymuje pracownik w związku ze stosunkiem pracy, stanowi jego przychody z tego źródła, z których dochód podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym, chyba że są to świadczenia co prawda związane ze stosunkiem pracy, ale zwolnione od podatku na mocy odrębnego przepisu.

O zakwalifikowaniu świadczenia jako przychodu ze stosunku pracy decyduje m.in. to, czy określone świadczenie może otrzymać wyłącznie pracownik, czy również inna osoba niezwiązana tego rodzaju stosunkiem prawnym. Istotne jest więc to, czy istnieje związek prawny, lub też faktyczny, danego świadczenia z istniejącym stosunkiem pracy.

Podstawa prawna

• Art. 12 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy przychodem jest opłata za zakwaterowanie

Podatnik prowadzi firmę budowlaną. Prace są wykonywane na terenie całego kraju. Ze względu na znaczną odległość dzielącą pracowników od siedziby firmy do miejsca wykonywania prac budowlanych pracodawca wypłaca pracownikom kwoty na zakwaterowanie i wyżywienie. Czy opłaty te będą przychodem?

Tak

Przepisy kodeksu pracy nakazują zapewnienie pracownikowi wykonującemu polecenie pracodawcy zadanie służbowe poza miejscowością, w której znajduje się siedziba pracodawcy, lub poza stałym miejscem pracy należności na pokrycie kosztów związanych z podróżą służbową.

Nieodpłatne udostępnienie pracownikowi lokalu mieszkalnego stanowi dla niego przychód ze stosunku pracy.

Natomiast wolna od PIT jest wyłącznie wartość świadczeń ponoszonych przez pracodawcę z tytułu zakwaterowania pracowników w: kwaterach prywatnych wynajmowanych na cele zbiorowego zakwaterowania do wysokości nieprzekraczającej miesięcznie 500 zł, hotelach pracowniczych - w całości bez limitu.

Pracownikom przysługują także diety z tytułu odbywania podróży służbowej. Jednak wypłacone świadczenia związane z wyżywieniem, które nie wynikają z przepisów o bezpieczeństwie i higienie pracy, uważane są za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy.

Podsumowując, wypłacone pracownikom świadczenia stanowią przychód dla pracownika. Jednak wolne od podatku dochodowego są przychody w tej części, które podatnik otrzymuje od pracodawcy zgodnie z przepisami dotyczącymi podróży służbowych.

Podstawa prawna

• Art. 12, art. 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy przychód powstanie u spadkobierców

Spółka udzieliła swojej pracownicy pożyczkę z zakładowego funduszu świadczeń socjalnych. Po śmierci pracownika pozostała część niespłaconej pożyczki została umorzona przez spółkę. Czy umorzona pożyczka będzie przychodem spadkobierców?

Tak

Wartość umorzonej pożyczki (po śmierci pracownika - pożyczkobiorcy), stanowi podlegający opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych przychód spadkobierców, którzy przejęli obowiązki dłużnika. Prawa i obowiązki majątkowe zmarłego przechodzą z chwilą jego śmierci na spadkobierców. Spadek otwiera się z chwilą śmierci spadkodawcy i w tym momencie spadkobierca nabywa spadek. W związku z tym niespłacone świadczenie (otrzymana pożyczka) zaciągnięte przez spadkodawcę (zmarłego pracownika) stanowi dług spadkowy. Długi pracownika wobec pracodawcy (niespłacona pożyczka) nie stanowią praw majątkowych, lecz obowiązki majątkowe, i jako długi spadkowe podlegają rygorom dziedziczenia ustalonym w kodeksie cywilnym.

Omawiany przychód spadkobiercy jest kwalifikowany do przychodów z innych źródeł, a nie ze stosunku pracy.

Podstawa prawna

• Art. 12, art. 20 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy przychodem jest świadczenie w naturze

Podatnik prowadzi hurtownię z warzywami i owocami. Często oddaje nieodpłatnie swoim pracownikom część produktów, których już nie może sprzedać. Czy tego typu świadczenie jest przychodem pracownika?

Tak

Za przychody ze stosunku służbowego, stosunku pracy, pracy nakładczej oraz spółdzielczego stosunku pracy uważa się wszelkiego rodzaju wypłaty pieniężne oraz wartość pieniężną świadczeń w naturze bądź ich ekwiwalenty, bez względu na źródło finansowania tych wypłat i świadczeń, a w szczególności: wynagrodzenia zasadnicze, wynagrodzenia za godziny nadliczbowe, różnego rodzaju dodatki, nagrody, ekwiwalenty za niewykorzystany urlop i wszelkie inne kwoty, niezależnie od tego, czy ich wysokość została z góry ustalona, a ponadto świadczenia pieniężne ponoszone za pracownika, jak również wartość innych nieodpłatnych świadczeń lub świadczeń częściowo odpłatnych.

Podstawa prawna

• Art. 12 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy ustala się wartość świadczeń w naturze

Pracownicy otrzymują od swojego szefa produkty spożywcze, których pracodawca nie może sprzedać w ramach prowadzonej firmy. Czy są zasady ustalania wartości otrzymanych produktów?

Tak

Wartość pieniężną świadczeń w naturze określa się na podstawie cen rynkowych stosowanych w obrocie rzeczami lub prawami tego samego rodzaju i gatunku, z uwzględnieniem w szczególności ich stanu i stopnia zużycia oraz czasu i miejsca ich uzyskania. Warto jeszcze wspomnieć o jednym wyjątku. Otóż przepisy przewidują, że wartość pieniężną świadczeń w naturze przysługujących pracownikom na podstawie odrębnych przepisów ustala się według przeciętnych cen stosowanych wobec innych odbiorców - jeżeli przedmiotem świadczenia są rzeczy lub usługi wchodzące w zakres działalności pracodawcy.

Podstawa prawna

• Art. 11, art. 12 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy ubezpieczenia dla pracownika to przychód

Pracodawca opłaca ryczałtowo ubezpieczenie dla wszystkich swoich pracowników. Czy w takiej sytuacji powstanie po stronie pracowników przychód do opodatkowania PIT?

Nie

Wątpliwość, czy wartość ubezpieczenia opłaconego przez pracodawcę jest przychodem pracowników była wielokrotnie analizowana zarówno w interpretacjach organów podatkowych, jak i sądów administracyjnych. W znanych opiniach w tym zakresie przeważa jednak pogląd, że jeżeli pracodawca wykupuje polisę zbiorowego ubezpieczenia pracowników, to takie działanie pociąga za sobą powstanie przychodu po stronie pracownika jedynie wtedy, gdy konstrukcja składki ubezpieczeniowej pozwala na przypisanie każdemu pracownikowi konkretnej wartości składki.

Przypisanie pracownikowi przychodu z tego tytułu jest więc możliwe jedynie w sytuacji, gdy wartość zapłaconej przez pracodawcę składki ubezpieczenia zbiorowego wynika ze zsumowania składek ubezpieczeniowych, które dotyczą poszczególnych pracowników.

W konsekwencji, po stronie pracownika nie powstaje przychód, jeżeli wysokość składki ubezpieczenia zbiorowego ustalana jest w sposób ryczałtowy dla wszystkich pracowników lub dla wybranej ich grupy.

Podstawa prawna

• Art. 12 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy dofinansowanie do internetu podlega PIT

Firma zwraca pracownikowi terenowemu wydatki ponoszone przez niego na instalację i korzystanie z internetu. Czy takie dofinansowanie jest przychodem pracownika?

Tak

Jeżeli spółka partycypuje w wydatkach pracownika terenowego na instalację i korzystanie z prywatnego łącza internetowego, to takie dofinansowanie powoduje powstanie przysporzenia majątkowego po stronie pracownika. W konsekwencji zwrot przez pracodawcę części wydatków na internet pracownika powoduje powstanie przychodu podlegającego PIT. Obowiązek opodatkowania dofinansowania dostępu do sieci wiąże się z faktem, że pracownik ponosi opłaty abonamentowe w stałej wysokości, niezależnie od rzeczywistego korzystania z internetu w celach służbowych. Podobnie przysporzenie majątkowe występuje w przypadku zwrotu kosztów instalacji łącza internetowego.

Podstawa prawna

• Art. 12 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Czy zwrot wydatków za dojazd jest opodatkowany

Pracodawca zwraca swoim pracownikom koszty dojazdów do pracy. Zazwyczaj są to różne miejsca, bo pracownicy muszą dojeżdżać na teren budów. Czy zwrot wydatków na dojazdy będzie przychodem pracowników?

Tak

Wolny od podatku jest jedynie zwrot kosztów dojazdu pracownika do zakładu pracy, jeżeli obowiązek ponoszenia tych kosztów przez zakład pracy wynika wprost z przepisów innych ustaw. Te inne ustawy dotyczą m.in. prokuratury, straży pożarnej, Policji.

Zatem zwrot kosztów pracownikom tzw. cywilnym będzie przychodem, podlegającym opodatkowaniu PIT. Ponieważ przepisy nie zwalniają od podatku świadczeń pracodawcy stanowiących zwrot pracownikowi kosztów dojazdów do pracy, to świadczenie takie, wypłacane pracownikowi, obciąża pracodawcę, ale jest w rzeczywistości świadczeniem pieniężnym ponoszonym za pracownika. Zatem jest przychodem pracownika.

Podstawa prawna

• Art. 12, art. 21 ustawy z 26 lipca 1991 r. o podatku dochodowym od osób fizycznych (t.j. Dz.U. z 2000 r. nr 14, poz. 176 z późn. zm.).

Ewa Matyszewska