Czy umorzone odsetki od niewypłaconych dywidend są przychodem

Tak, spółka uzyskała świadczenie polegające na możliwości korzystania z cudzego kapitału nieodpłatnie. Jest to nieodpłatne świadczenie ze strony wspólników na rzecz spółki. Wartość umorzonych odsetek od niewypłaconych udziałowcowi dywidend stanowi więc przychód podatkowy spółki.

Do przychodów zalicza się m.in. wartość otrzymanych nieodpłatnie lub częściowo odpłatnie rzeczy lub praw, a także wartość innych nieodpłatnych lub częściowo odpłatnych świadczeń (art. 12. ust. 1 pkt 2 updop). Pojęcie nieodpłatnego świadczenia obejmuje wszystkie zjawiska gospodarcze i zdarzenia prawne, których następstwem jest uzyskanie korzyści kosztem innego podmiotu, lub te wszystkie zdarzenia prawne i gospodarcze w działalności osób prawnych, „których skutkiem jest nieodpłatne, to jest niezwiązane z kosztami lub inną formą ekwiwalentu, przysporzenie majątku tej osobie, mające konkretny wymiar finansowy” (zob. uchwała NSA z 18 listopada 2002 r., sygn. akt FPS 9/02).

W przypadku spółki korzyść polegała na bezpłatnym korzystaniu z cudzego kapitału. Nie ma przy tym znaczenia, że między spółką a wspólnikami jest umowa umarzająca odsetki. Stanowisko to znajduje swoje potwierdzenie w orzecznictwie. W uchwale siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z 16 października 2006 r., sygn. akt II FPS 1/06 (LEX nr 194211), orzeczono, że odroczenie wypłaty należnej dywidendy jedynemu udziałowcowi spółki zgodnie z Kodeksem handlowym jest nieodpłatnym świadczeniem podlegającym opodatkowaniu.

Stanowisko to potwierdza również Izba Skarbowa w Warszawie w decyzji z 21 czerwca 2007 r. (sygn. akt 1401/BP-I/4210-38/07/TS), w której stwierdziła:

(...) Umorzone odsetki jako przychód nie mieszczą się w zakresie postanowień art. 12 ust. 4 pkt 2, który stanowi, że do przychodów nie zalicza się kwot naliczonych, lecz nieotrzymanych odsetek od należności, w tym również od udzielonych pożyczek. (...)

(...) okoliczność, że dojdzie do (...) porozumienia się podmiotów w sprawie umorzenia odsetek od dywidendy, nie ma istotnego znaczenia. Spółka uzyska świadczenie polegające na czasowej możliwości korzystania z cudzego kapitału nieodpłatnie, co oznacza wystąpienie nieodpłatnego świadczenia w rozumieniu art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy podatkowej.

- art. 12 ust. 1 pkt 2 ustawy z 15 lutego 1992 r. o podatku dochodowym od osób prawnych - j.t. Dz.U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654; ost.zm. Dz.U. z 2006 r. Nr 251, poz. 1847

Sławomir Biliński

konsultant podatkowy, prawnik