Kategorie

Czy decyzje biznesowe są naprawdę podejmowane racjonalnie?

Decyzja zadowalająca to taka, przy której podjęciu człowiek ma przekonanie (wrażenie?), że zrobił wszystko, co można było zrobić w istniejącej sytuacji.
Decyzja zadowalająca to taka, przy której podjęciu człowiek ma przekonanie (wrażenie?), że zrobił wszystko, co można było zrobić w istniejącej sytuacji.
Mechanizmy obronne powodują, że człowiek co do zasady nie jest w stanie podejmować decyzji w 100% racjonalnych, podejmuje jedynie decyzje zadowalające.
Reklama

Decyzja racjonalna to taka, która została podjęta w warunkach pełnej przejrzystości informacyjnej. Inaczej, to decyzja, która jednocześnie spełnia kilka warunków:
1) nie ma wątpliwości, co do istoty problemu, którego rozwiązania decyzja ma dotyczyć,
2) istnieje świadomie utworzony zbiór kryteriów, które służą do oceny poprawności rozwiązania,
3) istnieje pełny i wyczerpujący zbiór informacji, które opisują sytuację decyzyjną,
4) istnieje pełny zbiór możliwych alternatyw decyzyjnych,
5) rozwiązanie pojawia się jako wynik zastosowania znanego kryterium,
6) wybrana alternatywa decyzyjna pozwala się zastosować w praktyce.

Opisany zbiór warunków jest jednak praktycznie niemożliwy do zastosowania, głównie z powodu ograniczeń w wydajności pracy mózgu, aparatury do przetwarzania informacji. Mózg ludzki składa się z neuronów, których liczba jest większa niż liczba gwiazd w galaktyce. Człowiek analizowany z tej perspektywy jest organizmem zbudowanym do przetwarzania informacji, a jednak liczba informacji w otoczeniu, którą mózg odbiera jest nadal większa niż jego możliwości przetwarzania. Natura zapewniła więc mechanizmy ochrony zasobu przed przepracowaniem. Do takich mechanizmów należą między innymi: uproszczona interpretacja napływających bodźców (np. rozpoznawanie znajomych osób po sylwetce lub sposobie poruszania się), hierarchia w strukturze przetwarzania informacji (np. zawsze najpierw informacje interpretowane jako zagrożenie, potem interpretowane jako przyjemność), czy sekwencyjne dopuszczanie informacji do przetwarzania w obszarze operacyjnym (większość ludzi nie potrafi wykonać dwóch działań logicznych jednocześnie). Ponadto, mózg wypełnia luki informacyjne znanymi sobie wzorami (jeśli w południe powinny dzwonić dzwony, tzn., że dzwoniły – nawet gdyby tak nie było). Treść wypełnienia przyjmuje się na podstawie oceny prawdopodobieństwa jego wystąpienia, a w procesie uczenia się rozkład prawdopodobieństw dla różnych alternatywnych wypełnień się zmienia (szachista coraz lepiej przewiduje posunięcia przeciwnika).

Przeczytaj również: Nie motywuj podwładnych, dopóki nie poznasz ich potrzeb

Ludzie nie podejmują więc decyzji racjonalnych w znaczeniu idealnych; podejmują decyzje zadowalające.

Decyzja zadowalająca to taka, przy której podjęciu człowiek ma przekonanie (wrażenie?), że zrobił wszystko, co można było zrobić w istniejącej sytuacji.

W taki (zadowalający) sposób podejmujemy decyzje o podjęciu lub niepodjęciu leczenia (zawsze z niedosytem analizy symptomów i wiedzy o spodziewanych skutkach leczenia – racjonalną podstawę zastępujemy nadzieją); tak podejmujemy decyzje o kierunku studiów (zawsze z niedosytem wiedzy o sprawności instytucji kształcącej i z brakiem wiedzy o późniejszym zapotrzebowaniu na nabyte kompetencje – racjonalną podstawę zastępujemy przekonaniem); tak też podejmujemy decyzję o wyborze życiowego partnera (może bez niedosytu, ale z głębokim brakiem informacji o schematach aktywności opartych na genetyce i socjalizacji – racjonalną podstawę zastępujemy emocjami). Decyzje zadowalające (czy też inaczej – satysfakcjonujące) towarzyszą nam w życiu osobistym, społecznym i zawodowym na każdym kroku.

Polecamy serwis Szkolenia

Ludzie tworzą organizacje. Zapełniają je sobą oraz swoją słabością, niedoskonałością czy ułomnością. Tworzą organizacje po to, żeby wady ominąć, jednak sprzeczność polega na tym, że zbiór jednakowych cech nie zamienia się w zbiór cech odmiennych. Dlatego organizacyjne procesy decyzyjne są, co do zasady, równie niedoskonałe jak indywidualne procesy decyzyjne. Ludzie, którzy tworzą organizacje są wyposażeni w jednakowe cechy, ale nie w jednakowym stopniu. Powoduje to statystycznie normalny rozkład cech w zbiorowości i przynosi nadzieję. Nadzieja nie dotyczy wyższego stopnia racjonalności decyzji organizacyjnej nad decyzją indywidualną; nadzieja dotyczy jedynie zwiększenia liczby odbiorców, a więc i liczby kryteriów tego, co uznane zostanie za zadowalające; nadzieja dotyczy tego, że procedura uzyskiwania rozwiązania zadowalającego powtórzy się wielokrotnie, a wielokrotnie zastosowana uzyska większą wiarygodność. Nadzieja zamienia się w prawdopodobieństwo, kiedy zróżnicowane punkty widzenia i kryteria przybierają postać modeli o znanych zmiennych, a te zmienne postać danych, które pochodzą z procedury ich gromadzenia i analizy. Tylko tyle i aż tyle, a do tego pod warunkiem, że w organizacji istnieją sposoby zespołowego działania doprowadzone do poziomu podejmowania decyzji. W przeciwnym razie ludzie organizacji pozostaną ze skutkami decyzji, która zadowala jednego osobnika – i trudno nawet uznać, że zadowala jednego w imieniu wszystkich. Nadzieja, o której mowa, być może jest ucieleśniona w systemie rachunkowości zarządczej, zbiorze kryteriów i procedur, których wypełnienie przynosi przekonanie, że zrobiono wszystko, co było możliwe do zrobienia w danej sytuacji, aby zbliżyć się do racjonalności.

Autor: Irena Sobańska. Artykuł jest fragmentem książki: Rachunkowość zarządcza. Podejście operacyjne i strategiczne

Poszerzaj swoją wiedzę, czytaj Personel i Zarządzanie
Personel i Zarządzanie 7-8/2021
Personel i Zarządzanie 7-8/2021
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    1 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Firma w mediach. Na czym polegają skuteczne media relations?

    Firma w mediach. Ogromna konkurencja rynkowa oraz wysokie wymagania ze strony samych konsumentów niejako wymuszają na biznesach cykliczną obecność w mediach. Aby regularnie pojawiać się na łamach prasy, tytułów online czy platformach influencerów należy wyjątkowo poważnie potraktować kwestię kontaktu z poszczególnymi redakcjami. W jaki sposób? Odpowiedzią są skuteczne działania media relations.

    Prawo, a zakłady bukmacherskie!

    2017 rok to przełomowa data w historii polskiej branży zakładów bukmacherskich. Właśnie wtedy weszła w życie nowelizacja ustawy o grach hazardowych, którą wprowadziło Prawo i Sprawiedliwość. Co zmieniło się po tej dacie pod kątem prawnym i jak było wcześniej?

    Test: Peugeot 508 SW PSE, czyli francuskie AMG w akcji

    Test: Peugeot 508 PSE, czyli napęd na cztery koła, 360 koni mechanicznych i hybryda plug-in. W skrócie francuskie AMG spisało się na medal.

    Ile lat wstecz sprawdza UFG?

    Ile lat wstecz sprawdza UFG? Czyli za ile lat kierowca może otrzymać karę za brak ubezpieczenia OC? Postanowiliśmy to sprawdzić.

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego?

    Jak uniknąć regresu ubezpieczeniowego? Jest kilka zasad, o których kierowca powinien pamiętać podczas zdarzenia drogowego. Dziś je przypomnimy.

    30% Club Poland: „Różnorodność we władzach to wymierne korzyści spółki” [PODCAST]

    Dane dowodzą, że zróżnicowane zespoły są bardziej efektywne. Ale czy faktycznie tak jest? Czy firma, która w swojej strategii stawia na różnorodność może liczyć na wymierne korzyści?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego: co oznacza?

    Bezpieczny zakup samochodu używanego nie zawsze jest łatwy. Szczególnie że sprzedający ukrywają informacje, a kupujący mają ograniczone zaufanie.

    Wyższe grzywny za wykroczenia drogowe

    Podwyższenie maksymalnej wysokości grzywny za wykroczenia drogowe do 30 tys. zł zakłada projekt nowelizacji Prawa o ruchu drogowym, przyjęty przez rząd.

    Ceny mieszkań w Europie rosną szybciej niż w Polsce

    Ceny mieszkań w Europie. Ceny mieszkań oderwały się od fundamentów? Szybciej w Europie niż w Polsce – sugerują dane Eurostatu. W Polsce przez ostatnie lata ceny rosły tylko trochę szybciej niż dochody ludności. W państwach Europy Zachodniej dynamika była nawet kilkukrotnie wyższa.

    Wynajem domów w Polsce

    Wynajem domów. Wynajem domów w Polsce stanowi około 3% - 5% rynku najmu, ale jest ciekawym rozwiązaniem. Osoby zastanawiające się nad wynajmem większego mieszkania, powinny wziąć pod uwagę również dom, bo stawki czynszów za 1 mkw. są konkurencyjne. Na popularność wynajmu domów w innych krajach wpływa m.in. udział budynków jednorodzinnych w zasobie mieszkaniowym i wskaźnik urbanizacji.

    Studencie - nie daj się oszukać. Jak bezpiecznie wynająć mieszkanie, gdy sezon w pełni

    Wynajem mieszkania - studenci. Okres wakacji aż do września to typowy sezon najmu. Wiele osób stara się zaplanować na ten czas zmianę miejsca zamieszkania. Jest zazwyczaj trochę więcej wolnego, łatwiej o urlop w pracy, jest też korzystniej ze względu na zmianę szkoły dla dzieci. Równocześnie w tym samym czasie na rynku pojawiają się osoby studiujące. Młodzież rozpoczynająca studia w nowym mieście, studenci wyższych lat zmieniają lokum. Kwestie towarzyskie, uczuciowe czy chęć uzyskania większego komfortu - to najczęstsze przyczyny zmiany kwatery przez studentów.

    Kiedy warto prowadzić działalność w formie prostej spółki akcyjnej

    Od 1 lipca 2021 r. przedsiębiorcy mogą zacząć korzystać z nowej formy prowadzenia działalności, jaką jest prosta spółka akcyjna (PSA). W opracowaniu przedstawiamy, dla jakich przedsiębiorców taka forma prowadzenia działalności może być korzystna.

    Najpopularniejsze rodzaje napędów [NOWE DANE]

    Stowarzyszenie ACEA opublikowało najświeższe dane na temat najpopularniejszych rodzajów napędów. Jakie samochody wybierają kierowcy w Polsce?

    Ekspres kapsułkowy czy ciśnieniowy – który i dla kogo sprawdzi się lepiej?

    Ostatnimi czasy picie kawy przeniosło się z kawiarni pod strzechy. Nic dziwnego więc, że wiele osób stoi przed niezwykle trudnym wyborem – jaki ekspres do domu wybrać? Wśród wielu firm i modeli łatwo się zagubić. Jednak nie obawiajcie się! Odpowiadając na kilka prostych pytań, możemy łatwo stwierdzić, jaki ekspres będzie dla nas odpowiedni.

    Firmy szukają nowych pracowników

    Firmy szukają coraz więcej nowych pracowników. Liczba ofert pracy w urzędach pracy rośnie. Jakie są przyczyny?

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych - raport NIK

    Dostępność infrastruktury miejskiej dla niepełnosprawnych. Z przeprowadzonej przez Delegaturę Najwyższej Izby Kontroli w Gdańsku kontroli wynika, że miasta Gdynia, Kartuzy i Tczew inwestowały w infrastrukturę miejską, jednak nie w pełni zapewniły dostęp do niej osobom z utrudnionym poruszaniem się. Analizowały potrzeby i konsultowały je z mieszkańcami, jednak nie potrafiły egzekwować właściwych rekomendacji. Każda ze zbadanych przez NIK inwestycji miała jakąś przeszkodę, utrudniającą samodzielne przemieszczanie się po mieście.

    Ilu Polaków mieszka w domach jednorodzinnych a ilu w blokach?

    Dom jednorodzinny a mieszkanie w bloku. Marzenia o wyprowadzce z bloku do domu nie są w Polsce nowością. Już dziś w domach jednorodzinnych mieszka 55% rodaków – wynika z danych Eurostatu. Problem w tym, aby decyzję o wyprowadzce podjąć świadomie.

    Nie tylko negatywne skutki pandemii? [BADANIE]

    Według co czwartego Polaka pandemia przyniosła tyle samo następstw pozytywnych, co negatywnych. Tak wynika z badania zrealizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InforMonitor.

    Kooperatywy mieszkaniowe - projekt ustawy w konsultacjach

    Kooperatywy mieszkaniowe. Projekt ustawy regulujący tworzenie kooperatyw mieszkaniowych zamieszczono 22 lipca 2021 r. na stronach Rządowego Centrum Legislacji i skierowano do konsultacji publicznych. Jego celem jest upowszechnienie kooperatyw mieszkaniowych, a przez to zwiększenie dostępności mieszkań. W projekcie zrezygnowano niestety z propozycji ulgi podatkowej dla członków kooperatywy mieszkaniowej.

    Mieszkanie Plus znów w ogniu politycznego sporu. Co to oznacza dla najemców?

    Mieszkanie Plus - Koalicja Obywatelska domaga się zwiększenia ochrony najemców programu. Jednak objęci nią byliby także najemcy mieszkań oferowanych przez prywatne firmy i fundusze. Istnieje ryzyko, że więcej by na tym stracili niż zyskali.

    Jakie są długi spółek giełdowych w 2021 r.?

    Z danych Krajowego Rejestru Długów wynika, iż zmniejszyło się zadłużenie spółek notowanych na giełdzie. Ile wynosi obecnie?

    Branża opakowań rośnie dzięki e-commerce [BADANIE]

    Pomimo wzrostu cen surowców branża opakowań rośnie w rekordowym tempie. Ważnym impulsem rozwoju pozostaje e-commerce.

    Społeczne agencje najmu od 23 lipca. Kto i jak może skorzystać z SAN?

    Społeczne agencje najmu. 23 lipca 2021 roku weszła w życie nowelizacja ustawy o niektórych formach popierania budownictwa mieszkaniowego. Dzięki nowym przepisom mogą już powstawać społeczne agencje najmu (SAN) – podmioty pośredniczące między właścicielami mieszkań na wynajem i osobami, którym dochody lub sytuacja życiowa utrudniają najem mieszkania w warunkach rynkowych. Kto i jak może skorzystać na działalności SAN?

    Ważny termin dla najemców centrów handlowych

    Covidowe prolongaty umów najmu można anulować tylko do 6 sierpnia 2021 r. Co z najemcami, którzy płacili czynsze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze?

    Fotowoltaika - skąd wziąć pieniądze na inwestycję? Z jakich programów korzystają Polacy? Czy fotowoltaika to oszczedności?