Jak mogą rozliczać VAT mali podatnicy?

Mały podatnik może zatem:

1. wybrać metodę kasową rozliczania podatku VAT – co obliguje go równocześnie do składania deklaracji podatkowych za okresy kwartalne,

2. wybrać składanie deklaracji podatkowych za okresy kwartalne – bez wybierania metody kasowej rozliczeń VAT.

Kto jest małym podatnikiem?

Małym podatnikiem jest podatnik:

- u którego wartość sprzedaży (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 800 000 euro (w odniesieniu do 2008 r. – kwoty 3 014 000 zł);

- prowadzący przedsiębiorstwo maklerskie, zarządzający funduszami powierniczymi, będący agentem, zleceniobiorcą lub inną osobą świadczącą usługi o podobnym charakterze, z wyjątkiem komisu - jeżeli kwota prowizji lub innych postaci wynagrodzenia za wykonane usługi (wraz z kwotą podatku) nie przekroczyła w poprzednim roku podatkowym wyrażonej w złotych kwoty odpowiadającej równowartości 30 000 euro (w odniesieniu do 2008 r. – kwoty 113 000 zł);

Przeliczenia kwot wyrażonych w euro dokonuje się według średniego kursu euro ogłaszanego przez Narodowy Bank Polski na pierwszy dzień roboczy października poprzedniego roku podatkowego, w zaokrągleniu do 1000 zł.

Zobacz: Jakie dokumenty są również uznawane za faktury?

Na czym polega metoda kasowa rozliczeń VAT?

Metoda ta polega na tym, że u małego podatnika, który wybrał tę metodę obowiązek podatkowy w podatku VAT powstaje nie na zasadach ogólnych, lecz z dniem uregulowania przez kontrahenta całości lub części należności, nie później niż 90. dnia od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. Uregulowanie należności w części skutkuje powstaniem obowiązku podatkowego w tej części.

U stosujących tą metodę podatników następuje więc przesunięcie momentu powstania obowiązku podatkowego do dnia otrzymania przez nich należności, nie dłużej jednak niż do 90 dni. Stosowanie tej metody skutkuje również kasowym rozliczaniem podatku naliczonego.

Jakie zasady obowiązują przy metodzie kasowej?

Wybór metody kasowej:

- wymaga uprzedniego pisemnego zawiadomienia naczelnika urzędu skarbowego w terminie do końca miesiąca poprzedzającego okres, od którego jako mały podatnik będziesz stosował tę metodę,

- obliguje do składania deklaracji podatkowych dla podatku od towarów i usług za okresy kwartalne (VAT-7K) – w terminie do 25. dnia miesiąca następującego po każdym kolejnym kwartale,

- umożliwia ujmowanie w deklaracji VAT-7K – w ramach podatku należnego – tylko sprzedaży, za którą otrzymano zapłatę (w całości lub w części), a także sprzedaży, które nie zostały zapłacone, lecz minęło 90 dni od dnia wydania towaru lub wykonania usługi. W ramach podatku naliczonego ujmowane są tylko faktury, które w danym kwartale zostały zapłacone w całości,

- obliguje do rozliczania się tą metodą przez okres nie krótszy niż 12 miesięcy (tzn. 4 kwartały),

- obliguje do oznaczania wystawianych faktur oznaczeniem „faktura VAT-MP”, które dodatkowo (oprócz takich samych danych, jak na fakturach innych podatników) muszą zawierać termin płatności należności wynikającej z faktury,

- w razie otrzymania przed wydaniem towaru bądź wykonaniem usługi części zapłaty – obliguje do wystawienia faktury oznaczonej jako faktura VAT MP dokumentującej otrzymaną zaliczkę,

- pozwala obniżyć kwotę podatku należnego o podatek naliczony w rozliczeniu za kwartał, w którym:

a) uregulowano całą należność wynikającą z otrzymanej od kontrahenta faktury

b) dokonano zapłaty podatku wynikającego z dokumentu celnego, z uwzględnieniem kwot wynikających z decyzji celnych

- nie wcześniej jednak, niż z dniem otrzymania faktury lub dokumentu celnego.

Zobacz: VAT w firmie transportowej - porada

Kiedy pomimo metody kasowej trzeba rozliczyć podatek na zasadach ogólnych?

Są to m.in. następujące przypadki:

- w eksporcie towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą potwierdzenia przez urząd celny określony w przepisach celnych wywozu towaru poza terytorium Wspólnoty,

- w imporcie towarów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą powstania długu celnego; w przypadku objęcia towarów procedurą celną: uszlachetniania czynnego w systemie ceł zwrotnych, odprawy czasowej z częściowym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, przetwarzania pod kontrolą celną - obowiązek podatkowy z tytułu importu towarów powstaje z chwilą objęcia towarów tą procedurą. Jeżeli import towarów objęty jest procedurą celną: składu celnego, odprawy czasowej z całkowitym zwolnieniem od należności celnych przywozowych, uszlachetniania czynnego w systemie zawieszeń, tranzytu, a od towarów tych pobierane są opłaty wyrównawcze lub opłaty o podobnym charakterze i nie powstaje jednocześnie dług celny - obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wymagalności tych opłat,

- w przypadku eksportu towarów, gdy przed jego dokonaniem otrzymano co najmniej połowę ceny - jeżeli wywóz towarów nastąpi w ciągu 6 miesięcy, licząc od dnia otrzymania części należności, a eksporter przestawi w urzędzie skarbowym zabezpieczenie majątkowe kwoty zwrotu różnicy podatku,

- w przypadku dokonywania dostawy towarów za pośrednictwem automatów obowiązek podatkowy powstaje z chwilą wyjęcia pieniędzy lub żetonów z automatów, nie później jednak niż w ostatnim dniu miesiąca,

- przy świadczeniu usług telekomunikacyjnych obowiązek podatkowy powstaje z chwilą sprzedaży żetonów, kart telefonicznych lub innych jednostek uprawniających do korzystania z usług telekomunikacyjnych w systemie przedpłaconym, w przypadku gdy usługa jest realizowana przy użyciu odpowiednio żetonów, kart lub innych jednostek,

- przy wykonywaniu czynności wewnątrzwspólnotowego nabycia towarów i wewnątrzwspólnotowej dostawy towarów.

Kiedy można zrezygnować z metody kasowej?

Z metody kasowej możesz zrezygnować nie wcześniej niż po upływie 12 miesięcy (4 kwartałów), w czasie których rozliczałeś się metodą kasową. O rezygnacji musisz jednak powiadomić pisemnie naczelnika urzędu skarbowego, w terminie do końca kwartału, w którym stosowałeś tę metodę.

Zobacz: Metoda kasowa i metoda memoriałowa w ewidencji kosztów - porada

Uwaga!

Rezygnacja z metody kasowej nie musi oznaczać rezygnacji ze składania deklaracji VAT za okresy kwartalne.

Można oczywiście zrezygnować zarówno z metody kasowej, jak i ze składania deklaracji VAT za okresy kwartalne. Można to uczynić jednym pismem, złożonym do końca kwartału, w którym była stosowana zarówno metoda kasowa, jak i rozliczenia kwartalne VAT.

Kiedy traci się prawo do stosowania metody kasowej?

Prawo do metody kasowej traci się z mocy prawa z chwilą przekroczenia kwoty obrotów wyrażonej w złotych, odpowiadającej równowartości 800 000 euro (3 014 000 zł w 2008 r.), licząc od początku roku podatkowego. Wynika to z utraty statusu małego podatnika w rozumieniu ustawy o VAT.

Tracąc w powyższym przypadku prawo do metody kasowej traci się jednocześnie prawo do składania deklaracji VAT za okresy kwartalne.

Anna Welsyng

radca prawny,

doradca podatkowy

kancelaria www.welsyng.pl