Kiedy powstanie obowiązek podatkowy dla usług informatycznych oddawanych etapami

Jeżeli dla poszczególnych etapów świadczenia usług wdrożeniowych określono zapłatę, wówczas obowiązek podatkowy będzie powstawał:

• z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty - w zakresie, w jakim zapłata zostaje otrzymana przed zgłoszeniem przez wykonawcę wykonania danego etapu do odbioru przez nabywcę,
• z chwilą zgłoszenia przez wykonawcę wykonania danego etapu do odbioru przez nabywcę - w pozostałym zakresie.

Gdy dla poszczególnych etapów świadczenia usług wdrożeniowych nie określono zapłaty, obowiązek podatkowy będzie powstawał:

• z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty - w zakresie, w jakim zapłata zostaje otrzymana przed zgłoszeniem przez wykonawcę wykonania ostatniego etapu do odbioru przez nabywcę,
• z chwilą zgłoszenia przez wykonawcę wykonania ostatniego etapu do odbioru przez nabywcę - w pozostałym zakresie.

W obu przypadkach data podpisania protokołu nie ma znaczenia. Istotne jest zgłoszenie wykonanych prac do odbioru.

Obowiązek podatkowy z tytułu świadczenia usług informatycznych powstaje na zasadach ogólnych, a więc:

1. z chwilą otrzymania całości lub części zapłaty - w zakresie, w jakim zapłata zostaje otrzymana przed wykonaniem usługi (art. 19a ust. 8 ustawy o VAT),
2. z chwilą wykonania usługi - w pozostałym zakresie (art. 19a ust. 1 ustawy o VAT).

O faktycznym wykonaniu usługi decyduje przede wszystkim jej charakter. Jak wyjaśnił Wojewódzki Sąd Administracyjny w Krakowie w wyroku z 22 czerwca 2015 r. (sygn. akt I SA/Kr 583/15):

(…) o charakterze i o dacie wykonania tej usługi decydują strony umowy cywilnoprawnej, chyba że moment ten jest określany przez obowiązujący przepis prawa regulujący zasady wykonywania danego rodzaju usług.

Od wykonania usługi należy przy tym odróżnić potwierdzenie jej wykonania przez sporządzenie przez strony stosownego dokumentu (np. protokołu) lub zaakceptowanie wykonania usługi przez usługobiorcę. Jak przykładowo orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 5 kwietnia 2017 r. (sygn. I FSK 1684/15), dotyczącym momentu wykonania usługi naprawy urządzenia elektronicznego:

(…) naprawa sprzętu jest nie tylko jej elementem dominującym, ale jedynym. Zarówno patrząc na nią "oczami klienta", jak i świadczącego, naprawa sprzętu, ze swej istoty, obiektywnie jest celem ich działania: leży w ramach działalności gospodarczej usługodawcy oraz potrzeby usługobiorcy, i dlatego wystąpiło tu tylko świadczenie naprawy. Zarówno raport, jak i akceptacja wykonania są tutaj jedynie potwierdzeniem wykonania usługi, a to umknęło Sądowi pierwszej instancji. W żaden sposób nie można wywieść, iż brak raportu, czy bezpodstawna odmowa akceptacji, mogłyby pozbawić usługodawcę wynagrodzenia za wykonaną naprawę. Nie ma też uzależnienia wysokości wynagrodzenia od jakości raportu. Trudno też sobie wyobrazić, by jakość wykonanej usługi klient oceniał poprzez sporządzony raport. Skoro usługą jest tu naprawa sprzętu, to moment jej wykonania będzie istotny z punktu widzenia art. 19a ust. 1 ustawy o VAT.

Zobacz: Prawo dla firm

Dotyczy to również usług przyjmowanych częściowo. Jak orzekł Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z 6 lipca 2017 r. (sygn. akt I FSK 2148/15):

(…) usługę budowlaną lub budowlano-montażową należy uznać za wykonaną (…) z momentem faktycznego zakończenia zrealizowanych zgodnie z projektem i zasadami wiedzy technicznej robót budowlanych lub ich części (w przypadku usługi odbieranej częściowo), zgłoszonego przez wykonawcę ich odbiorcy, który to moment należy odróżnić od sporządzenia i podpisania protokołu zdawczo-odbiorczego, mającego na celu udokumentowanie i potwierdzenie momentu faktycznego zakończenia prac lub ich części.

Również w wyroku z 21 września 2017 r. (sygn. akt I FSK 1984/15) Naczelny Sąd Administracyjny orzekł, że przy ustalaniu daty powstania obowiązku podatkowego w przypadku usług przyjmowanych częściowo należy uwzględniać dwa zasadnicze momenty, tj. faktyczne wykonanie części usługi oraz zgłoszenie jej przez wykonawcę do odbioru przez nabywcę. Nie ma natomiast znaczenia moment przyjęcia wykonania części usługi przez jej nabywcę, który z reguły potwierdza się przez podpisanie protokołu odbioru prac.

Liczy się tylko moment, kiedy wykonawca uznaje, że faktycznie wykonał dany etap prac. Inaczej mówiąc, zakłada się, że zgłaszając odbiór, wykonawca musi być przekonany o tym, że praca jest wykonana, a nabywca usługi to potwierdza, dokonując jej odbioru.

Przeczytaj w INFORLEX.PL Biznes cały artykuł: Kiedy powstanie obowiązek podatkowy dla usług informatycznych oddawanych etapami

W artykule omówiono również przykłady omawiające problematykę powstania obowiązku podatkowego w zakresie usług informatycznych.