Kategorie

Jakie są zasady opodatkowania kartą podatkową 2011

Z opodatkowania w formie karty podatkowej mogą korzystać osoby fizyczne, które prowadzą określoną działalność gospodarczą.
Z opodatkowania w formie karty podatkowej mogą korzystać osoby fizyczne, które prowadzą określoną działalność gospodarczą.
Z opodatkowania w formie karty podatkowej mogą korzystać osoby fizyczne prowadzące określoną działalność gospodarczą. Jaką? Od jakich warunków uzależnione jest stosowanie karty? Przeczytaj poradę eksperta.

Zakres podmiotowy i przedmiotowy

Z opodatkowania w formie karty podatkowej mogą korzystać osoby fizyczne, które prowadzą następującą działalność gospodarczą:

1) działalność usługową lub usługowo-wytwórczą: określoną w części I tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2010 r. w sprawie stawek karty podatkowej, kwoty, do której można wykonywać świadczenia przy prowadzeniu niektórych usług z wyjątkiem świadczeń dla ludności, oraz kwartalnych stawek ryczałtu od przychodów proboszczów i wikariuszy, obowiązujących w 2011 r. (M. P. Nr 89, poz. 1034), w zakresie wymienionym w załączniku nr 4 do ustawy z 20 listopada 1998 r. o ryczałtowym podatku dochodowym od niektórych przychodów osiąganych przez osoby fizyczne przy zatrudnieniu nieprzekraczającym stanu określonego w tabeli;

Przy usługach parkingowych nie znajduje zastosowania limit zatrudnienia. Usługi inne, gdzie indziej w załączniku niewymienione, podlegają opodatkowaniu w formie karty podatkowej tylko i wyłącznie, jeżeli są prowadzone samodzielnie, tj. bez zatrudniania pracowników.

2) działalność usługowa w zakresie handlu detalicznego żywnością, napojami, wyrobami tytoniowymi oraz kwiatami, z wyjątkiem napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5% - w warunkach określonych w części II tabeli;
3) działalność usługowa w zakresie handlu detalicznego artykułami nieżywnościowymi - w warunkach określonych w części III tabeli, z wyjątkiem
handlu paliwami silnikowymi, środkami transportu samochodowego, częściami i akcesoriami do pojazdów mechanicznych, ciągnikami rolniczymi i motocyklami oraz z wyjątkiem handlu artykułami nieżywnościowymi objętego koncesjonowaniem;
4) działalność gastronomiczna - jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5% - w warunkach określonych w części IV tabeli;
5) działalność w zakresie usług transportowych wykonywanych przy użyciu jednego pojazdu - w warunkach określonych w części V tabeli;

Kategoria ta obejmuje nie tylko usługi taksówkowe i transport wodny śródlądowy, ale również przewóz osób z wykorzystaniem ludzkiej i zwierzęcej siły pociągowej (tj. dorożki konne, riksze).

6) działalność w zakresie usług rozrywkowych - w warunkach określonych w części VI tabeli;
7) działalność w zakresie sprzedaży posiłków domowych w mieszkaniach, jeżeli nie jest prowadzona sprzedaż napojów o zawartości alkoholu powyżej 1,5% - w warunkach określonych w części VII tabeli;
8) działalność w wolnych zawodach, polegającą na świadczeniu usług w zakresie ochrony zdrowia ludzkiego - w warunkach określonych w części VIII tabeli;
9) działalność w wolnych zawodach, polegającą na świadczeniu przez lekarzy weterynarii usług weterynaryjnych, w tym również sprzedaż preparatów weterynaryjnych wymienionych w pozycjach: 24.42.13-60, 24.42.21-65, 24.42.21- 69, 24.42.23-40 ex oraz 24.41.51-90.19 Polskiej Klasyfikacji Wyrobów i Usług, w związku ze świadczonymi usługami - w warunkach określonych w części IX tabeli;
10) działalność w zakresie opieki domowej nad dziećmi i osobami chorymi - w warunkach określonych w części X tabeli;
11) działalność w zakresie usług edukacyjnych, polegającą na udzielaniu lekcji na godziny - w warunkach określonych w części XI tabeli;
12) działalność w zakresie świadczenia usług, prowadzona przez osoby fizyczne, w tym przez rolników równocześnie prowadzących gospodarstwo rolne na zasadach i w warunkach określonych w części XII tabeli;

Obwieszczenie Ministra Finansów zawierające przedmiotową tabelę

W tej kategorii mieszczą się m.in. usługi agroturystyczne, jak i usługi w zakresie wytwórczości ludowej i artystycznej w sposób rękodzielniczy. 

Wolny zawód

Pojęcie wolnego zawodu dla potrzeb karty podatkowej rozumiane jest jako wykonywanie pozarolniczej działalności gospodarczej, przy spełnieniu łącznie następujących warunków:
• osoba wykonująca ją zalicza się do jednej lub więcej następujących kategorii zawodowych: lekarzy, lekarzy stomatologów, lekarzy weterynarii, techników dentystycznych, felczerów, położnych, pielęgniarek, tłumaczy oraz nauczycieli w zakresie świadczenia usług edukacyjnych polegających na udzielaniu lekcji na godziny;
• działalność wykonywana jest wyłącznie na rzecz osób fizycznych, z wyjątkiem działalności wykonywanej dla potrzeb ich pozarolniczej działalności gospodarczej;
• działalność wykonywana jest osobiście, tj. bez zatrudniania osób, na podstawie umowy o pracę, umowy zlecenia, umowy o dzieło i innych umów o podobnym charakterze, do wykonywania czynności związanych z istotą danego zawodu (możliwe jest takie zatrudnianie do prac pomocniczych, o innym charakterze).

Zasadniczo, warunkiem skorzystania z opodatkowania w formie karty podatkowej jest jednoosobowe prowadzenie działalności gospodarczej. Jednakże, w odniesieniu  do działalności wyżej wymienionej w punktach od 1 do 6 ustawodawca dopuścił jej prowadzenie w formie spółki cywilnej osób fizycznych, pod warunkiem że łączna  liczba wspólników oraz zatrudnionych pracowników nie przekracza stanu  zatrudnienia określonego w tabeli.

Polecamy: Wybór ryczałtu - krok po kroku

Warunki opodatkowania kartą podatkową

Podatnicy, którzy mieszczą się w wyżej wspomnianym zakresie podmiotowym oraz wykonują działalność gospodarczą w granicach wyżej wymienionego zakresu przedmiotowego, podlegają opodatkowaniu w formie karty podatkowej, jeżeli spełniają następujące warunki:

1) złożą wniosek o zastosowanie opodatkowania w tej formie (PIT-16);

Podatnik lub jeden ze wspólników spółki cywilnej składa taki wniosek, według określonego wzoru do 20 stycznia roku podatkowego, jeżeli kontynuując działalność zmienia on formę opodatkowania. W przypadku rozpoczęcia działalności gospodarczej w trakcie roku podatkowego - wniosek taki składa się przed dniem jej rozpoczęcia.

Wniosek składa się do:
• naczelnika urzędu skarbowego, właściwego według miejsca położenia zorganizowanego zakładu (stosownie do treści zgłoszenia do ewidencji
działalności gospodarczej), albo
• naczelnika urzędu skarbowego, właściwego dla miejsca wskazanego przez podatnika jako siedziba działalności, jeżeli działalność jest prowadzona w kilku zorganizowanych zakładach na terenie objętym właściwością miejscową kilku naczelników urzędów skarbowych, albo
• naczelnika urzędu skarbowego, właściwego dla miejsca zamieszkania jednego ze wspólników spółki cywilnej, jeżeli nie można ustalić miejsca
położenia zakładu, jak i siedziby spółki cywilnej.

Podatnicy, którzy chcą w kolejnym roku podatkowym korzystać z opodatkowania w formie karty podatkowej, nie muszą corocznie składać oświadczenia o wyborze tej formy. Jeżeli więc podatnik nie zgłosi likwidacji działalności lub nie wybierze innej formy opodatkowania dochodu, uważa się, że prowadzi nadal działalność opodatkowaną w tej formie.

2) we wniosku zgłoszą prowadzenie działalności wymienionej w jednej z 12 części tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do obwieszczenia Ministra Finansów z dnia 25 listopada 2010 r.;

Podatnik chce otworzyć salon fryzjerski i solarium. Ma prawo do karty podatkowej, ponieważ solarium i usługi fryzjerskie mieszczą się w tym samym rodzaju działalności objętej kartą - zostały sklasyfikowane w części pierwszej tabeli miesięcznych stawek karty podatkowej jako działalność usługowa lub usługowowytwórcza, a warunkiem opodatkowania kartą jest nieprowadzenie, poza jednym z rodzajów działalności wymienionej w art. 23, innej pozarolniczej działalności gospodarczej.

Podatnik uruchamia działalność w zakresie szewstwa miarowego i handlu obwoźnego obuwiem. Nie ma on jednak prawa do opodatkowania w formie karty podatkowej, gdyż zakres wykonywanej działalności mieści się w dwóch różnych częściach tabeli, a to wyklucza tę formę opodatkowania.

3) nie korzystają z usług osób niezatrudnionych na podstawie umowy o pracę oraz z usług innych przedsiębiorstw i zakładów;

Opodatkowanie w formie karty podatkowej jest wykluczone, jeżeli podatnik przy prowadzeniu działalności korzysta z usług osób niezatrudnionych przez siebie na podstawie umowy o pracę (np. powiązanych z podatnikiem umową zlecenia, umową o dzieło, umową agencyjną) oraz z usług innych przedsiębiorstw i zakładów, chyba że chodzi o usługi specjalistyczne.

Za usługi specjalistyczne uważa się czynności i prace wchodzące w inny niż zgłoszony zakres działalności, niezbędne do całkowitego wykonania wyrobu lub świadczonej usługi, w tym również czynności i prace towarzyszące, o których mowa w załączniku nr 4 do ustawy.

4) wykonują jeden rodzaj pozarolniczej działalności gospodarczej wymienionej w art. 23 ustawy;

Działalność opodatkowana w formie karty podatkowej powinna być zasadniczo jedyną pozarolniczą działalnością gospodarczą prowadzoną przez podatnika. Nie wyłącza jednak opodatkowania w tej formie:
• prowadzenie działalności w zakresie wytwarzania energii elektrycznej, w elektrowniach wodnych i wiatrowych, o mocy oddawanej do 5000 kilowatów, oraz wytwarzanie biogazu;
• osiąganie przychodów z tytułu umowy najmu, podnajmu, dzierżawy, poddzierżawy lub innych umów o podobnym charakterze; jeżeli osiągane przychody podlegają odrębnemu opodatkowaniu podatkiem dochodowym na zasadach ogólnych.

5) małżonek podatnika nie prowadzi działalności gospodarczej w tym samym zakresie;

Tożsamość zakresów zachodzi w przypadkach, gdy każdy z małżonków prowadzi działalność ujętą w tym samym punkcie art. 23 ust. 1 ustawy.

Podatniczka świadczy usługi krawieckie. Mąż natomiast uruchamia działalność w zakresie usług szewstwa naprawkowego. W takiej sytuacji małżonkowie nie mogą płacić podatku w formie karty podatkowej, bowiem mamy tożsamość zakresów prowadzonej działalności.

Podatnik świadczy usługi taksówkowe w zakresie przewozu osób. Żona natomiast rozpoczyna działalność gospodarczą polegaj ącą na świadczeniu usług krawiecki. W tym przypadku nic nie stoi na przeszkodzie, aby każdy z małżonków płacił kartę podatkową, gdyż wykonują działalność gospodarczą w dwóch odrębnych zakresach.

6) nie wytwarzają wyrobów opodatkowanych podatkiem akcyzowym;

7) prowadzą działalność gospodarczą tylko na terytorium Rzeczpospolitej Polskiej.

Polecamy: serwis Leasing

Decyzja odmowna

Jeżeli naczelnik urzędu skarbowego stwierdzi brak warunków do zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej, wydaje decyzję odmowną.

Decyzja odmowna wydawana jest tylko w związku ze złożonym przez podatnika wnioskiem. Nie wydaje się decyzji odmownej, gdy podatnik zgłosił likwidację działalności oraz w przypadku utraty warunków do opodatkowania w formie karty podatkowej.

Otrzymanie decyzji odmownej skutkuje koniecznością wyboru przez podatnika innej formy opodatkowania:
• ryczałtu od przychodów ewidencjonowanych, jeżeli spełnia warunki przewidziane dla tej formy opodatkowania, albo
• podatku dochodowego na ogólnych zasadach.

W następstwie podatnicy, którzy dotychczas korzystali ze zwolnienia od obowiązku prowadzenia ksiąg albo ewidencji, są obowiązani do założenia i prowadzenia właściwych ksiąg albo ewidencji, poczynając od pierwszego dnia miesiąca następującego po miesiącu, w którym została doręczona decyzja odmawiająca im zastosowania opodatkowania w formie karty podatkowej.

Polecamy: serwis Ryczałt

Autor: Barbara Dróżdż. Artykuł jest fragmentem książki "Karta podatkowa 2011". Wydawnictwo Wszechnica Podatkowa.

Poszerzaj swoją wiedzę, korzystając z naszej oferty
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Webinarium: SLIM VAT 2 – Ulga na złe długi + Certyfikat gwarantowany
Tylko teraz
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    21 wrz 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Filmowe gwiazdy za grosze. Top 5 moto-legend kina

    Samochody z filmów muszą być drogie? Zależy które wybierzesz. Dziś przygotowaliśmy listę pięciu modeli, które kosztują dziś mniej niż 30 tys. zł.

    Skierowanie na ponowny egzamin prawa jazdy. To możliwe?

    Skierowanie na ponowny egzamin prawa jazdy: kiedy otrzyma je kierowca? Gdy policjant uzna, że konieczne jest sprawdzenie kwalifikacji prowadzącego.

    Toyota Yaris Cross: hybrydowa i miejska. Co o niej wiadomo?

    Toyota Yaris Cross już w listopadzie zadebiutuje na polskim rynku. Już dziś marka zebrała blisko 1900 zamówień na to auto. Co o nim wiadomo?

    Jak Zafira z Zafirą, czyli porównanie generacji A i B

    Zafira A i B przypominają ojca i syna. Swoje odpracowali, następców się dorobili, więc czas posiedzieć i pogadać. Jak ojcu i synowi na emeryturze?

    Proekologiczne rozwiązania w nowych osiedlach

    Ekologiczne rozwiązania w budownictwie mieszkaniowym. Jakie rozwiązania służące ekologii wdrażają deweloperzy w realizowanych osiedlach mieszkaniowych?

    Wartość nieruchomości mieszkaniowych w 2020 r. wyniosła 4,9 bln zł

    Szacowana wartość majątku nieruchomości mieszkaniowych w Polsce na koniec 2020 r. wyniosła ok. 4,9 bln zł w stosunku do 4,3 bln zł w 2019 r. – poinformował NBP w raporcie. Nieruchomości mieszkaniowe odpowiadały ok. 211 proc., a komercyjne ok. 13 proc. PKB.

    Kredyty mieszkaniowe (wrzesień 2021 r.) - mniej wniosków kredytowych

    Kredyty mieszkaniowe (hipoteczne). Po kilku miesiącach ponadprzeciętnie wysokiego popytu na kredyty mieszkaniowe (hipoteczne) sytuacja wraca do normy – sugerują napływające we wrześniu 2021 r. dane. Fala nowych wniosków normalizuje się, a banki utrzymują relatywnie stałą ofertę hipoteczną. Do banków trafia wciąż spora liczba wniosków kredytowych. W przeliczeniu na dzień roboczy są to w ostatnim czasie około 2 tysiące nowych aplikacji. Dla porównaniu w maju, kiedy mieliśmy apogeum popytu na hipoteki, do banków trafiało co dzień po 2,5 tys. wniosków kredytowych.

    Rozwój sztucznej inteligencji w Polsce - nabór wniosków

    Celem konkursu ARTIQ jest wzmocnienie potencjału Polski w obszarze badań nad sztuczną inteligencją i wykorzystaniem ich wyników w praktyce poprzez utworzenie trzech Centrów Doskonałości AI (CD AI), w których zespoły naukowców będą realizować projekty obejmujące badania podstawowe, przemysłowe, prace rozwojowe lub przedwdrożeniowe w dziedzinie sztucznej inteligencji, prowadzące do wprowadzenia nowego rozwiązania na rynek.

    Pracownicy nie chcą wracać do biur

    Ponad 70% pracowników zdalnych i 60% pracowników hybrydowych zadeklarowało, że nie czuje się gotowych na powrót do pracy w biurze. Jednak aż 70% zapytanych firm planuje powrót do pracy stacjonarnej jeszcze w 2021 roku. Czym pracodawcy chcą zachęcić do powrotów? Na jakie benefity mogą liczyć pracownicy?

    Czy paragon w formie faktury uproszczonej tylko z NIP nabywcy jest dowodem księgowym

    Jesteśmy jednostką budżetową (szkoła podstawowa). Czy mogę przyjąć paragon w formie faktury uproszczonej w kwocie 409 zł, gdzie nie ma nabywcy ani odbiorcy, jest tylko NIP nabywcy? Czy pracownik może zapłacić za fakturę vat swoją osobistą kartą płatniczą?

    Czy można dyscyplinarnie zwolnić pracownika palącego papierosy w niedozwolonym miejscu

    Czy pracodawca może zwolnić dyscyplinarnie pracownika, który nie przestrzega regulaminu pracy poprzez palenie papierosów w niedozwolonym miejscu, pomimo iż zostało wyznaczone specjalne miejsce w firmie przeznaczone do tego celu?

    Mieszkania kupowane za gotówkę (bez kredytu)

    Mieszkania kupowane za gotówkę (bez kredytu). W I kwartale 2021 r. Narodowy Bank Polski spytał około 300 pośredników nieruchomości o sytuację panującą na rynku wtórnym. Wyniki tego badania sugerują m.in., że dwie trzecie mieszkań kupowanych w celu odsprzedaży jest finansowanych bez kredytu. W przypadku lokali kupowanych na własne potrzeby, analogiczny wynik spada do zaledwie 25%.

    Czy przedsiębiorca może ubiegać się o zwolnienie od kosztów sądowych?

    Spory z kontrahentami mogą nie zakończyć się na wezwaniu do zapłaty i konieczne będzie wystąpienie do sądu z pozwem o zapłatę. Jeżeli zaległość z otrzymaniem pieniędzy z przeterminowanej faktury jest dla firmy dotkliwa, zwłaszcza w przypadku młodych przedsiębiorstw, samo poniesienie kosztów sądowych może okazać się blokadą w dochodzeniu należności. Można usłyszeć, że osoby w trudnej sytuacji majątkowej mogą ubiegać się o zwolnienie z kosztów sądowych. Czy firmy także mogą liczyć na takie udogodnienie? Pytanie to jest o tyle aktualne, że wobec pandemii, wcześniejszych lockdownów oraz ograniczeń sytuacja majątkowa wielu firm znacznie się pogorszyła.

    Opel Vectra B: gdzie się podziały tamte pryw… auta?

    Opel Vactra B: w zeszłym roku minęło 25 lat od premiery tego modelu, w przyszłym minie 20 lat od zakończenia jego produkcji. Co warto wiedzieć o nim?

    Pozytywne tendencje w eksporcie artykułów rolno-spożywczych

    Eksport artykułów rolno-spożywczych. Od stycznia do lipca 2021 r. wartość eksportu ogółem polskich towarów rolno-spożywczych wzrosła o 5,2%, do 20,5 mld EUR, w porównaniu z tym samym okresem roku 2020 - poinformowało Ministerstwo Rolnictwa i Rozwoju Wsi.

    Dotacje na wymianę pieców w budynkach wielorodzinnych i Mój Prąd 4.0. - w 2022 roku

    Dotacje na wymianę pieców i Mój Prąd 4.0. Trzecia edycja programu Mój Prąd, z budżetem przekraczającym 530 mln zł, wciąż cieszy się rekordową popularnością. Do tej pory do NFOŚiGW wpłynęło już ok. 150 tys. wniosków o dofinansowanie przydomowej fotowoltaiki. Fundusz szacuje, że budżet programu wystarczy w sumie na sfinansowanie ok. 178 tys. wniosków i przy obecnym tempie za chwilę się wyczerpie. NFOŚiGW pracuje już jednak nad uruchomieniem kolejnej, czwartej edycji, która ma zachęcić prosumentów do autokonsumpcji energii wytwarzanej w gospodarstwach domowych. Trwają też prace nad poszerzeniem kolejnego, popularnego programu Czyste Powietrze o dotacje na wymianę kopciuchów w budynkach wielolokalowych.

    Duży popyt na mieszkania. Problemem deficyt gruntów

    Popyt na rynku mieszkaniowym nie słabnie, gdyż Polacy chcą kupować nowe mieszkania, a rynek jest chłonny. Powodem jest wysoki deficyt mieszkań, jeden z najniższych, na tle krajów UE, wskaźników liczby mieszkań na tysiąc mieszkańców, a także sprzyjająca sytuacja makro – ocenia członek zarządu Grupy Murapol Iwona Sroka.

    Gaz dla gospodarstw domowych droższy o 7,4% od 1 października

    Cena gazu dla gospodarstw domowych. Od 1 października 2021 r. gospodarstwa domowe korzystające z taryfy PGNiG Obrót Detaliczny zapłacą za gaz więcej o 7,4 proc. PGNiG poinformowało w czwartek 16 września 2021 r., że Prezes URE zaakceptował wniosek o podwyżkę cen w taryfie. Zmiana będzie obowiązywać od października do końca 2021 roku. Stawki opłat abonamentowych oraz stawki za dystrybucję paliw gazowych pozostały bez zmian.

    Continental SportContact 7: sportowa nowość na rynku

    Continental SportContact 7 to opona przeznaczona do sportowych kompaktów, aut sportowych, supersportowych i tuningowanych.

    Branża transportowa... przeżywa renesans

    Branża transportowa jak i mechanicy przeżywają renesans. Usługi w tych dwóch sektorach są obecnie trudniej dostępne i przede wszystkim poszukiwane.

    Roczny koszt utrzymania samochodu? Policz go z... Yanosikiem

    Roczny koszt utrzymania samochodu – ile może wynosić? Yanosik postanowił odpowiedzieć na to pytanie i udostępnił właśnie nową funkcję w aplikacji.

    Ford Mondeo Mk4: Budżetowe auto Bonda

    Ford Mondeo MK4: jeździł nim James Bond, a Top Gear okrzyknął go samochodem roku 2007. W skrócie jest lepszy niż... Ferrari.

    Nieważność decyzji administracyjnych - co się zmienia od 16 września 2021 r.

    Nieważność decyzji administracyjnych. Jeśli od decyzji administracyjnej minęło 30 lat nie wszczyna się postępowania w sprawie jej zakwestionowania - stanowią przepisy, które weszły w życie w czwartek 16 września 2021 r. Niezakończone postępowania ws. nieważności decyzji, wszczęte po 30 latach od ich ogłoszenia, zostają umorzone.

    Katowice. Kolejna edycja programu „Mieszkanie za remont”

    Program „Mieszkanie za remont”. 50 lokali w różnych częściach Katowic znalazło się w tegorocznej edycji miejskiego programu "Mieszkanie za remont", umożliwiającego wynajęcie od miasta mieszkania na preferencyjnych warunkach w zamian za jego odnowienie.

    Zakup uszkodzonego samochodu: 1/3 używek po szkodzie

    Zakup uszkodzonego samochodu? W 2019 roku 1/3 aut na rynku wtórnym miała odnotowaną szkodę. Obecnie odsetek ten zbliża się do połowy.