Wydatki na rzecz udziałowca jako koszty uzyskania przychodów

W odniesieniu do przepisów ustawy z dnia 15 lutego 1992 o podatku dochodowym od osób prawnych (Dz. U. z 2000 r. Nr 54, poz. 654 ze zm.) art. 15 ust. 1 – kosztami uzyskania przychodów są koszty poniesione w celu osiągnięcia przychodów lub zachowania albo zabezpieczenia źródła przychodów, z wyjątkiem kosztów wymienionych w art. 16 ust. 1.

Art. 16 ust.1 zawiera listę wyłączeń z kosztów uzyskania przychodów – czyli każdy koszt który daje się zaliczyć do jakiejkolwiek pozycji z tej listy, nie może zostać zaliczony do kosztów uzyskania przychodów, nawet jeżeli był poniesiony w celu osiągnięcia przychodów.

Zatem, w odniesieniu do tego przepisu, nie uważa się za koszty uzyskania przychodów między innymi:
a) wydatków związanych z dokonywaniem jednostronnych świadczeń na rzecz udziałowców (akcjonariuszy) – art. 16 ust. 1 pkt 38 ustawy pdop,
b) wydatków na rzecz osób wchodzących w skład rad nadzorczych, komisji rewizyjnych lub organów stanowiących osób prawnych, z wyjątkiem wynagrodzeń wypłacanych z tytułu pełnionych funkcji – art. 16 ust. 1 pkt. 38a ustawy pdop.

Jeżeli zatem ustawodawca wiąże koszty uzyskania przychodu z celem osiągnięcia przychodów, to cel ten musi być widoczny. Ponoszone koszty muszą ten cel realizować lub co najmniej zakładać jako realny, gdyż prawo do zaliczenia w koszty określonych wydatków podatnik ma tylko wtedy, gdy wydatki pozostają w związku przyczynowo-skutkowym z osiąganymi przychodami.

Polecamy serwis: Umowy

W sytuacji, gdy postanowienie regulaminu (statutu, uchwały) spółki zezwala na zwrot poniesionych wydatków za używanie telefonu i samochodu służbowego przez udziałowca – czyli osobę niebędącą pracownikiem spółki oraz przewidują zwrot kosztów wyjazdów służbowych – w związku z realizacją zadań firmy – co do zasady – poniesione z tego tytułu wydatki są kosztem uzyskania przychodu spółki. Czynności wykonywane przez udziałowca przejawiają bezpośredni związek z działalnością spółki, a opisane wydatki nie mają charakteru jednostronnych świadczeń na rzecz udziałowca spółki ani nie dotyczą członka organu stanowiącego spółki.

Zobacz także: Co z fakturami przesyłanymi e-mailem?

Należy jednak mieć na uwadze, że dla podatników podatku dochodowego od osób prawnych istnieją wyłączenia oraz ograniczenia związane z kwalifikowaniem do k.u.p. wydatków na użytkowanie samochodów, czyli:
a) do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się m.in. składek na ubezpieczenie samochodu osobowego w wysokości przekraczającej ich część ustaloną w takiej proporcji, w jakiej pozostaje równowartość 20 tys. euro – przeliczona po średnim kursie NBP z dnia zawarcia polisy - art. 16 ust. 1 pkt. 49 ustawy pdop,
b) kosztem podatkowym nie są również odpisy z tytułu zużycia samochodu osobowego, dokonywane według zasad określonych w art. 16a – 16m ustawy - art. 16 ust. 1 pkt. 4 ustawy pdop,
c) w sytuacji, gdy samochód nie jest objęty ubezpieczeniem dobrowolnym, do kosztów uzyskania przychodów nie zalicza się strat powstałych w wyniku jego utraty, likwidacji oraz kosztów jego remontu powypadkowego – art. 16 ust. 1 pkt. 50 ustawy pdop.