Kiedy mamy do czynienia z remontem a kiedy z ulepszeniem środka trwałego

Remont powoduje przywrócenie stanu pierwotnego

Niestety przepisy ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych nie definiują pojęcia remontu. Określają tylko ogólnikowo jakie wydatki powodują ulepszenie środka trwałego.

W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że istotą remontu jest przywrócenie pierwotnego stanu technicznego i użytkowego środka trwałego. Remont może być połączony z wymianą zużytych części, jeżeli w trakcie wykonanych prac nie dojdzie do zmiany charakteru i funkcji środka trwałego, a taka wymiana jest wynikiem eksploatacji danego środka trwałego.

Za remont uznaje się wszystkie zmiany trwale przywracające pierwotny poziom techniczny środka trwałego, jego pierwotną zdolność użytkową utraconą na skutek upływu czasu i eksploatacji (tak np. w wyroku NSA z 14 stycznia 1998 r., sygn. SA/Sz 119/97).

Zobacz: Jak obliczyć wrażliwość firmy na zawirowania rynkowe?

Ulepszenie

Zasadnicza różnica między remontem a ulepszeniem środków trwałych polega na tym, że wydatki remontowe zmierzają do podtrzymywania, odtworzenia wartości użytkowej środków trwałych (konserwacja, naprawy), a wydatki o charakterze ulepszeń zmierzają do podjęcia czy rozszerzenia działalności i powodują istotną zmianę cech użytkowych składnika majątku. Tak stwierdził NSA w wyroku z 27 czerwca 2001 r., sygn. I SA/Gd 2487/98.

W piśmie Ministerstwa Finansów z 13 marca 1995 r. sygn. PO 3-722-160/94 podjęto również próbę wyjaśnienia pojęcia ulepszenie:
„(…) wydatki na ulepszenie są to wydatki powodujące zwiększenie wartości użytkowej tych środków z dnia ich przekazania do używania. Do wydatków na ulepszenie środków trwałych zalicza się wydatki na ich:
- przebudowę, czyli zmianę (poprawienie istniejącego stanu środków trwałych na inny);
- rozbudowę, tj. powiększenie (rozszerzenie) składników majątkowych, w szczególności budynków i budowli, linii technologicznych itp.;
- rekonstrukcję, tj. odtworzenie (odbudowanie) zużytych całkowicie lub częściowo składników majątkowych;
- adaptację, tj. przystosowanie (przerobienie składnika majątkowego do wykorzystania go w innym celu, niż wskazywało jego pierwotne przeznaczenie, albo nadanie temu składnikowi nowych cech użytkowych;
- modernizację, tj. unowocześnienie środków trwałych.”

Takie stanowisko MF podzielają również inne organy podatkowe np. w piśmie Dyrektora Izby Skarbowej w Bydgoszczy z dnia 11 października 2007 r., sygn. ITP-B1/423-31/07/PSZ.

Wymiana elementów obiektów na nowocześniejsze

Charakter prac budowlanych, remontowych, konserwacyjnych, ulepszeniowych zmienia się wraz z postępem technologicznym (wymiana na nowocześniejsze). Wątpliwości pojawiają się wtedy, gdy w wyniku postępu technologicznego, niektóre elementy środków trwałych są zastępowane przez, nowocześniejsze.

Może się okazać, że wymiana zużytych części na bardziej nowoczesne może przyczynić się do zwiększenia zdolności wytwórczej środka trwałego czy też poprawy jego parametrów użytkowych.

Jednak analizując wyjaśnienia organów podatkowych należy stwierdzić, że stoją one na stanowisku uznawania wykonanych prac za remontowe, mimo że w trakcie wykonywania tych prac dochodzi do wymiany zużytych elementów środka trwałego na bardziej nowoczesne.

Zobacz: Jak obliczyć opłacalność firmy?

Jak potraktować wymianę okien

W przypadku wymiany okien (np. na nowe plastikowe) ze względu na powszechny charakter takich prac oraz ze względów ekonomicznych zalicza się do kosztów uzyskania przychodów. Takie rozwiązanie potwierdzają interpretacje organów podatkowych np. pismo Izby Skarbowej w Rzeszowie z 25 maja 2006 r., sygn. IS.I/1-4151/8/06.

Mimo tego, w niektórych przypadkach wymiana okien może być potraktowana przez organy podatkowe nie jako remont, ale ulepszenie, np. Urząd Skarbowy Kraków-Nowa Huta w piśmie z 27 października 2005 r., sygn. PD-1/423/15/05 uznał, iż spółdzielnia wymieniając okna i drzwi w budynkach mieszkalnych i użytkowych, dokonując inwestycji zwiększającej wartość środka trwałego powoduje jednocześnie wyciszenie z ulicy hałasu w lokalach mieszkalnych oraz zmniejszy zużycie energii cieplnej. W opinii Izby wydatki poniesione na wykonanie takich prac zwiększają wartość użytkową i techniczną budynków, a w konsekwencji wartość początkową środka trwałego dlatego będą kosztem uzyskania przychodów, ale poprzez odpisy amortyzacyjne.

Wymiana dachu

Problem podobnego rodzaju powstaje również w przypadku remontów dachów kiedy np. zużyta papa czy eternit są zastępowane np. blachodachówką. Wówczas mamy do czynienia z sytuacją zmiany materiału budowlanego na bardziej nowoczesny.

W opinii organów podatkowych uwzględniając obecny stopień zaawansowania techniki budowlanej, zamiana papy na blachę jest ekonomicznie uzasadniona i nie powoduje podwyższenia wartości środka trwałego.

Zatem poniesione wydatki można zakwalifikować jako remont, a tym samym zaliczyć je bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów.

Położenie nowej posadzki w hali

Natomiast w przypadku wymiany posadzki przy zastosowaniu materiałów budowlanych o lepszych niż poprzednio zastosowanych parametrach traktowane są również jako remont. Takie stanowisko zajął Urząd Skarbowy w Wyszkowie w piśmie z 3 sierpnia 2006 r., sygn. 1443ZPD41/415/282/17/06, cyt. „(…) unowocześnienia środka trwałego poprzez poddaniu go pracom remontowym przy zastosowaniu materiałów nowej generacji nie musi być równoznaczne z jego ulepszeniem w rozumieniu przepisów ustawy o PIT.”

Nowa elewacja i ocieplenie budynku

Jeśli chodzi o wydatki na wykonanie elewacji budynku w tym ocieplenie, to organy podatkowe pozwalają zaliczać do kosztów uzyskania przychodów wyłącznie poprzez odpisy amortyzacyjne. W opinii organów ocieplenie budynku wiąże się z ulepszeniem parametrów technicznych (izolacji termicznej i akustycznej), co w konsekwencji niewątpliwie wpływa to na koszty eksploatacji budynku.

W inny sposób należy potraktować przypadek, kiedy docieplenie budynku polega na wymianie starego docieplenia zewnętrznego np. supremy na inny materiał np. styropian. W takim przypadku mamy do czynienia z remontem, a nie z modernizacją.

Remont placu i drogi dojazdowej na terenie zakładu

Oczywiście i tu wiele zależy od faktycznego zakresu prac. Przykładowo Pierwszy Urząd Skarbowy w Rzeszowie w piśmie z 21 września 2006 r., sygn. I USI/415/40/06, uznał iż prace budowlane polegające na utwardzeniu wgłębienia i kolein kamieniem i wybetonowanie placu manewrowego należy uznać za remont.

Z kolei Pierwszy Urząd Skarbowy w Radomiu w interpretacji z 20 lipca 2006 r., sygn. 1424/2150/4111/415/49/06 stwierdził, że: „wydatki na pokrycie asfaltem powierzchni placu manewrowego wokół zakładu w miejsce starej betonowej nawierzchni należy uznać za wydatki o charakterze remontowym, bowiem wykonane prace przywrócą jedynie stan techniczny placu umożliwiający prawidłową jego eksploatację. W związku z tym poniesione wydatki mogą być zaliczone bezpośrednio do kosztów uzyskania przychodów”.

Zobacz: Jak przeprowadzić analizę finansową firmy?

Trzeba jednak pamiętać, że jeżeli prace będą polegały na wybetonowaniu placu, który przedtem nie był pokryty podobną nawierzchnią, to w takim przypadku organy podatkowe uznają poniesione przez przedsiębiorcę wydatki za modernizację. Wtedy zaliczenie do kosztów tych wydatków będzie możliwe tylko poprzez odpisy amortyzacyjne.

Waldemar Żuchowski
Ekspert podatkowy