Co to jest faktoring i jakie są jego rodzaje?

Ogólnie rzecz ujmując faktoring to usługa finansowa. Polega ona na zakupieniu przez faktora wierzytelności, które są nieprzeterminowane i mają odroczony termin płatności. Wykupując faktury od przedsiębiorcy, faktor dokonuje na jego rzecz płatności.

Innymi słowy faktoring polega na nabyciu przez faktora wierzytelności, które przysługują prowadzącemu działalność gospodarczą (np. na podstawie sprzedaży, dostawy bądź usługi), za wartość wierzytelności z potrąceniem prowizji faktora.

Prawny punkt widzenia

Z perspektywy prawnej umowa faktoringu jest umową nienazwaną i nie jest regulowana przez szczególne przepisy Kodeksu cywilnego. Uznaje się ją za umowę łączącą zróżnicowane elementy m.in. cesję i instytucje pochodzące z umowy zlecenia. Przelew wierzytelności na rzecz faktora następuje w momencie zawarcia umowy. Strony mogą postanowić inaczej.

Umowa faktoringowa jest zawierana w oparciu o funkcjonującą w polskim systemie prawnym zasadę swobody umów, sformułowaną w art. 3531 Kodeksu cywilnego.

Przeczytaj również: Jak rozliczyć stratę podatkową spółki z o.o. z 2009 roku

Rodzaje faktoringu

Faktoring w obrocie występuje w trzech formach: pełnej, niepełnej oraz mieszanej.

Faktoring pełny
Nazywany również faktoringiem niezawierającym regresu. Czym się charakteryzuje? Jego najważniejszą cechą jest jednoczesna cesja wierzytelności oraz przejście na faktora ryzyka związanego z niewypłacalnością dłużnika.

Jeżeli dłużnik nie może spełnić świadczenia, to faktorowi nie przysługuje tzw. prawo regresu wobec przedsiębiorcy, który dokonuje na jego rzecz zbycia wierzytelności.
Faktoring pełny jest najbardziej korzystną formą dla prowadzącego działalność gospodarczą. Dlaczego? Ponieważ po zrealizowaniu transakcji z dłużnikiem (sprzedażą towaru lub usługi) przedsiębiorca uzyskuje zapłatę bezpośrednio od faktora. Nie jest także objęty ryzykiem niewypłacalności dłużnika. Uwaga faktora będzie skupiała się na zobowiązanym do zapłaty.
Faktoring pełny jest częściej połączony z trudniejszymi do spełnienia, niż w przypadku pozostałych jego rodzajów, wymogami rozpoczęcia współpracy.

Polecamy serwis Finanse

Faktoring niepełny
W niektórych regionach określany faktoringiem z prawem regresu albo faktoringiem regresowym. Jego istotą jest to, że dokonanie cesji nie wiąże się z przejęciem przez faktora ryzyka niewypłacalności dłużnika.
Faktoring niepełny bywa porównywany do pożyczki zaciągniętej przez przedsiębiorcę od faktora. Z jakiego powodu? Ponieważ niewypłacalność dłużnika to faktorant (wspomniany przedsiębiorca) będzie musiał pokryć dług na rzecz faktora.

Przedsiębiorca zawierający umowę powinien być świadomy, że jeżeli dłużnik nie spełni zobowiązania i nie zapłaci faktorowi, to prowadzący działalność nie tylko będzie musiał zapłacić faktorowi, ale także pokryć koszty związane z ewentualna zwłoką w płatności.

Faktoring mieszany
Jak sama nazwa wskazuje jest połączeniem pełnej i niepełnej formy faktoringu. Czym się charakteryzuje? Jego specyfika przejawia się w zobowiązaniu faktora do przejęcia ryzyka łączącego się z niewypłacalnością dłużnika do z góry określonej wysokości. Pozostała suma obciąża barki przedsiębiorcy.
Praktyka pokazuje, że główną zaletą faktoringu mieszanego jest rozłożenie ryzyka. Ułatwia to nie tylko negocjacje między faktorem a faktorantem, ale również budzi większe wzajemne zaufanie stron.