Kategorie

Odpowiedzialność kontraktowa i deliktowa przedsiębiorcy

Daniela Kaczorowska
Odpowiedzialność kontraktowa i deliktowa przedsiębiorcy /Fot. Fotolia
Czy przedsiębiorca odpowiada tylko za własne działanie lub zaniechanie? Jakie są rodzaje oraz granice odpowiedzialności przedsiębiorcy?

W polskim systemie prawnym wyróżnia się odpowiedzialność wynikającą z niewykonania bądź nienależytego wykonania umowy (odpowiedzialność kontraktowa) oraz odpowiedzialność wynikającą z zawinionego zachowania (odpowiedzialność deliktowa).

Umowa a odpowiedzialność

Reklama

W przypadku niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania wynikającego z umowy powstaje obowiązek naprawienia szkody. Przedsiębiorca odpowiada nie tylko za swoje zachowanie, ale także za zachowanie osób, z których pomocą miał spełnić zobowiązanie lub którym powierzył jego wykonanie (art. 474 kodeksu cywilnego). Należy jednak zauważyć, że ustawodawca wskazał, iż dłużnik (przedsiębiorca) może uniknąć takiej odpowiedzialności, jeśli udowodni zaistnienie okoliczności usprawiedliwiających jego zachowanie, a także pomocnika. Co do zasady pomocnik nie jest zobowiązany do naprawienia szkody wobec wierzyciela, chyba że jego zachowanie nie jest powiązane ze stosunkiem pomiędzy przedsiębiorcą a wierzycielem.

Niezachowanie należytej staranności także rodzi obowiązek naprawienia szkody. Warto w tym miejscu wspomnieć, że zgodnie z art. 471 k.c. osoba taka, prowadząca działalność gospodarczą odpowiada wtedy, gdy ponosi odpowiedzialność za powstałe okoliczności.

Polecamy: Przewodnik po zmianach przepisów 2017/2018

Poprzez umowę, przedsiębiorca może rozszerzyć zakres swojej odpowiedzialności ponad to, co wynika z ustawy. Należy jednak zauważyć, że nie można zwolnić się z obowiązku naprawienia szkody spowodowanej umyślnym zachowaniem poprzez zastrzeżenie umowne.

Zobowiązanie wygasa, gdy stało się niemożliwe wskutek zaistnienia okoliczności, za które dłużnik (przedsiębiorca) nie ponosi odpowiedzialności.

Zawinione zachowanie przedsiębiorcy

Reklama

Zgodnie z art. 415 k.c. odpowiedzialność powstaje także, gdy można przypisać winę, co do określonego zachowania. Podobnie jak w przypadku umownego zobowiązania, przedsiębiorca odpowiada nie tylko za szkodę wyrządzoną własnym zachowaniem, ale także w przypadku powierzenia wykonania czynności innemu podmiotowi. Zwolnienie z obowiązku naprawienia szkody jest możliwe. Następuje ono, gdy przedsiębiorca nie ponosi odpowiedzialności za dokonany wybór lub w sytuacji, gdy wykonanie tej czynności powierzył podmiotowi zajmującemu się tym zawodowo.

Grzegorz O. powierzył część swoich obowiązków niewykwalifikowanej sekretarce, ze względu na zbliżający się termin. Niestety pracownica nie posłuchała wytycznych szefa i popełniła kardynalne błędy, w wyniku których wierzyciel stracił kilkanaście tysięcy złotych.

Zgodnie z art. 430 k.c. do naprawienia szkody zobowiązany jest szef.

Kara umowna

W umowie dotyczącej zobowiązania niepieniężnego można zastrzec, że naprawienie szkody wynikłej z niewykonania lub nienależytego wykonania zobowiązania nastąpi poprzez zapłatę określonej sumy. Jest to tzw. kara umowna.

Zobacz: Prawo dla firm

Kara umowna należna jest wierzycielowi w umówionej wysokości bez względu na rzeczywistą szkodę poniesioną przez niego. W umowie takiej można zastrzec, że możliwe jest żądanie odszkodowania, którego wartość jest wyższa niż zastrzeżona wysokość kary umownej.

W przypadku zobowiązań o charakterze pieniężnym, wierzyciel może wnieść roszczenie o zapłacenie odsetek ustawowych lub umownych (jeśli takie zostały zastrzeżone).

Zwłoka

Od przedsiębiorcy, który nie wykonał zobowiązania w terminie lub niezwłocznie po wezwaniu przez wierzyciela do spełnienia świadczenia (gdy termin nie był oznaczony) można żądać naprawienia szkody spowodowanej takim opóźnieniem (zwłoką). Warunkiem zaistnienia prawa do roszczenia jest odpowiedzialność przedsiębiorcy za takie opóźnienie. Nie ma jednak znaczenia czy zobowiązanie zostało wykonane po terminie czy wcale nie zostało wykonane. W zależności od okoliczności wierzyciel może żądać odsetek za opóźnienie, a nawet nabyć lub usunąć na koszt przedsiębiorcy przedmioty oznaczone w umowie.

Podstawa prawna:

- Ustawa z dnia 23 kwietnia 1964 r.- Kodeks cywilny, Dz.U. 1964 nr 16 poz. 93 z późn. zm.

Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    1 sty 2000
    25 cze 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Gdzie na zagraniczne wakacje warto wybrać się z gotówką? [MAPA]

    Przed każdym wyjazdem warto zadbać o swoje finansowe bezpieczeństwo, czyli przygotować się na to, że w wielu krajach nie zapłacimy w sklepie czy restauracji kartą płatniczą. Gdzie na wakacjach musimy mieć ze sobą gotówkę w portfelu?

    5 najczęstszych błędów podczas pracy zdalnej i hybrydowej

    Od pracowników w dużej mierze zależy bezpieczeństwo danych – aż 89% przypadków naruszenia bezpieczeństwa informacji to właśnie wina człowieka – wynika z raportu Związku Firm Ochrony Danych Osobowych. Jakie są najczęstsze błędy w pracy zdalnej i hybrydowej pod względem ochrony danych?

    Na co zwrócić uwagę przy zakupie elektronarzędzi?

    Urząd Ochrony Konkurencji i Konsumentów radzi, na co zwracać uwagę przy zakupie elektronarzędzi. O czym powinny pamiętać osoby, które obrabiają drewno czy przycinają gałęzie?

    Wakacje 2021. Czy hotele z limitami osób odrobią straty?

    Wbrew oczekiwaniom branży i klientów, hotele nie zostaną na wakacje całkowicie uwolnione od restrykcji wynikających z walki z koronawirusem. Na początek sezonu urlopowego i tuż po zakończeniu roku szkolnego, od 26 czerwca, mogą oferować 75 proc. dostępnych miejsc.

    Kadry w budownictwie - kompetencje pracowników na wagę złota

    Kadry w budownictwie. Brak wykwalifikowanych pracowników budowlanych, niska renoma zawodu, dynamiczne zmiany w zakresie technologii budowlanych i ciągła konieczność doszkalania. Branżę budowlaną w najbliższych latach czeka prawdziwa rewolucja na rynku pracy, wynika z raportu PARP „Branżowy Bilans Kapitału Ludzkiego – branża budowlana”. Projekt współfinansowany jest z Europejskiego Funduszu Społecznego w ramach Programu Operacyjnego Wiedza Edukacja Rozwój.

    W sklepach jest coraz drożej. W maju ceny poszły w górę średnio o ponad 5%

    W maju br. w sklepach było drożej niż w kwietniu średnio o 5,4%. Eksperci komentujący wyniki nie pozostawiają złudzeń, że konsumenci powinni przygotować się na kolejne podwyżki. Co podrożało najbardziej?

    Poprawki do ustawy dot. czynszów w galeriach handlowych odrzucone

    Sejm odrzucił większość poprawek Senatu do ustawy dot. czynszów w galeriach handlowych. Jakie poprawki zostały przyjęte?

    Technologia wodorowa wchodzi do branży transportowej

    Polska kolej już wkrótce może stać się najbardziej ekologicznie świadomym środkiem transportu. Dzięki ostatnim decyzjom rodzimego przewodnika, a także inwestycjom partnerskim m.in. w Wielkopolsce, problem śladu węglowego odbił się jeszcze głośniejszym echem nie tylko w sektorze transportowym, ale również wśród samych pasażerów. Co jest przyszłością odpowiedzialnych podróży?

    122 mln zł kary dla polskich przewoźników

    W 2020 roku inspektorzy GITD stwierdzili ponad 65 tys. przypadków naruszeń ustawy o transporcie drogowym. Czy kierowca może nie przyjąć mandatu?

    Spółdzielnie mieszkaniowe nie mogą odholowywać pojazdów ani zakładać blokad

    Spółdzielnie mieszkaniowe a parkowanie pojazdów. Po pozwie skierowanym przez prokuraturę sąd unieważnił zapisy umowy, które zezwalały firmie współpracującej z jedną z katowickich spółdzielni mieszkaniowych usuwać na koszt kierowców pojazdy zaparkowane na jej terenie niezgodnie z zapisami regulaminu i bez jej zezwolenia.

    Kim jest polski najemca?

    Kim jest polski najemca? Rynek najmu jest dużo większy i zdecydowanie bardziej aktywny niż wskazywałyby na to oficjalne statystki. Tak wynika z badania wykonanego przez firmę badawczą SW Research na zlecenie Cushman & Wakefield na reprezentatywnej próbie mieszkańców największych polskich miast.

    Czy można zobaczyć nagranie z egzaminu na prawo jazdy?

    Czy można zobaczyć nagranie z egzaminu na prawo jazdy? Jak najbardziej. Niestety tylko w przypadku, w którym kandydat... nie zda egzaminu.

    Deklaracje dot. źródeł ciepła i spalania paliw do CEEB od 1 lipca 2021 r.

    Deklaracje dot. źródeł ciepła i spalania paliw. Od 1 lipca 2021 r. każdy właściciel lub zarządca budynku będzie zobowiązany do złożenia w Centralnej Ewidencji Emisyjności Budynków (CEEB) deklaracji dotyczącej źródeł ciepła i spalania paliw. Jak złożyć deklarację? Jakie informacje trzeba ująć w deklaracji? Odpowiedzi na te i wiele innych pytań dot. deklaracji i CEEB udzielił Główny Urząd Nadzoru Budowlanego.

    Bezrobocie. Dane lepsze od oczekiwanych

    Główny Urząd Statystyczny zaprezentował dane o poziomie bezrobocia rejestrowanego w końcu maja 2021. Liczba zarejestrowanych bezrobotnych wyniosła 1026,7 tys. osób i była o 27,1 tys. osób niższa niż w końcu kwietnia oraz o 15,0 tys. osób wyższa niż przed rokiem.

    Magdalena Foremska (PAH): 7 zł to pomoc 1 osobie w obozie w Iraku przez miesiąc [PODCAST]

    Mimo, że konflikt zbrojny w Iraku zakończył się w 2017 roku, to nadal prawie 1,5 miliona osób przebywa w obozach. Dlaczego nie mogą wrócić do domu? Zapraszamy do wysłuchania podcastu

    77% firm chce wdrożyć na stałe hybrydowy model pracy [BADANIE]

    Wprowadzenie na stałe hybrydowego modelu pracy planuje 77 proc. firm, najczęściej przy utrzymaniu pracy zdalnej przez 2 lub 3 dni w tygodniu – wynika z badań ankietowych wśród prawie 200 najemców powierzchni biurowych w największych miastach w Polsce. Jakie są pozostałe wnioski z badania?

    Roczne wstrzymanie podwyżki płacy minimalnej - przedsiębiorcy apelują do Gowina

    Przedsiębiorcy piszą do Jarosława Gowina z apelem o roczne wstrzymanie podwyżki płacy minimalnej. Chcemy uniknąć zwolnień - apelują.

    Restrukturyzacja to najtańsza opcja dla zadłużonego rolnika

    Jak powinni postępować zadłużeni rolnicy? Eksperci podpowiadają możliwe scenariusze działania. Jednym z nich jest restrukturyzacja. Ile kosztuje takie postępowanie?

    Fotowoltaika - nadchodzą zmiany

    Fotowoltaika. Według prognoz Instytutu Energii Odnawialnej, moc zainstalowana w fotowoltaiki w Polsce podwoi się w ciągu najbliższych dwóch lat. W 2025 roku może osiągnąć nawet 15 GW. Rynek OZE swój dynamiczny wzrost zawdzięczał dotąd przede wszystkim prosumentom, którzy korzystali z programu „Mój Prąd”. Jednak proporcje zaczynają się zmieniać – miejsce mikroinstalacji zajmują farmy, a energia słoneczna „goni” wiatrową.

    Kurs reedukacyjny: co to jest?

    Kurs reedukacyjny: co to jest i w jakich przypadkach jest konieczny? Dziś opowiemy o szkoleniach organizowanych przez WORD-y.

    6 trendów nowej rzeczywistości - co się zmieniło w firmach? [RAPORT]

    Z badania przeprowadzonego przez GfK wynika, że firmy stały się bardziej online, ale początkowy entuzjazm związany z pracą zdalną nieco opadł. Sprawdź 6 trendów nowej rzeczywistości widocznych w Raporcie #RegionyNEXERY2021.

    Polski Ład - czy będą zmiany podatkowe dla przedsiębiorców?

    Rzecznik MŚP postuluje do Premiera o korzystne zmiany dla przedsiębiorców w rządowym planie „Polskiego Ładu”. O jakie zmiany wystąpił Adam Abramowicz?

    Jest stanowisko Rzecznika Finansowego na zapytanie SN w sprawie tzw. kredytów frankowych

    Rzecznik Finansowy uznał, zgodnie z orzecznictwem Sądu Najwyższego, że bieg przedawnienia roszczenia banku o zwrot kwot wypłaconych z tytułu kredytu frankowego, rozpoczyna się od chwili, w której umowa kredytu stała się trwale bezskuteczna.

    Ile kosztuje licencja taxi?

    Ile kosztuje licencja taxi? Kierowca musi spełnić parę wymogów formalnych. Na jaki wydatek musi się przygotować? Kilkaset złotych.

    Czy wejście na giełdę będzie łatwiejsze? MF chce zmian

    Resort finansów chce zmian w “Polskim Ładzie” i proponuje pakiet nowych ulg. Będą ulgi wspierające wejście polskich firm na giełdę, będą też ulgi na inwestowanie przez fundusze vc i zwolnienie podatkowe dla alternatywnych spółek inwestycyjnych. Czy to ułatwi wejście na giełdę?