Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Regulacje prawne pomocne przedsiębiorcom w okresie zagrożenia epidemicznego związanego z koronawirusem

Maciej Siwka
Maciej Siwka jest adwokatem, partnerem zarządzającym w Kancelarii Achtelik Siwka i Wspólnicy Adwokaci i Radcy Prawni sp. p. z siedzibą w Katowicach.
Regulacje prawne pomocne przedsiębiorcom w okresie zagrożenia epidemicznego związanego z koronawirusem /Fot. Shutterstock
Regulacje prawne pomocne przedsiębiorcom w okresie zagrożenia epidemicznego związanego z koronawirusem /Fot. Shutterstock
shutterstock
Obecnie obowiązujące przepisy przewidują szereg możliwości dla przedsiębiorców, którzy znaleźli się w trudnej sytuacji finansowej. Wydaje się, że można z nich skorzystać także w okresie walki z koronawirusem. Przedstawiamy jak koronawirus ma się do zobowiązań podatkowych, składek ZUS czy też relacji z kontrahentami.

Jeśli wskutek zagrożenia epidemicznego, a w jego następstwie wskutek zarówno odgórnego ograniczenia przez państwo działalności w określonych sektorach (np. restauracje, działalności eventowa, handel), jak i mniejszego zainteresowania Klientów usługami, czy produktami przedsiębiorcy, doszło do nagłego pogorszenia płynności finansowej, przedsiębiorca będzie uprawniony do skorzystania ze środków prawnych pozwalających na uzyskanie ulg w spłacie zobowiązań podatkowych, czy umożliwiających odroczenie lub rozłożenie na raty należności wobec Zakładu Ubezpieczeń Społecznych. Rozprzestrzenianie się koronawirusa, może skutkować także koniecznością rewizji relacji z kontrahentami przedsiębiorcy.

Polecamy: Uprawnienia rodziców w pracy

Koronawirus a zobowiązania podatkowe

Ordynacja podatkowa w art. 67a stanowi, że w sytuacjach uzasadnionych ważnym interesem podatnika lub interesem publicznym, organ podatkowy, na wniosek podatnika, może:

1)odroczyć termin płatności podatku lub rozłożyć zapłatę podatku na raty;

2) odroczyć lub rozłożyć na raty zapłatę zaległości podatkowej wraz z odsetkami za zwłokę lub odsetki od nieuregulowanych w terminie zaliczek na podatek;

3) umorzyć w całości lub w części zaległości podatkowe, odsetki za zwłokę lub opłatę prolongacyjną.

Wniosek należy bezwzględnie złożyć przed terminem płatności podatku. Złożenie wniosku o zastosowanie ulgi w spłacie zasadniczo nie chroni podatnika przed wszczęciem postępowania egzekucyjnego. W praktyce jednak czynności egzekucyjne nie będą prowadzone.

Co najważniejsze, organ jest uprawniony do odroczenia terminu płatności podatku, rozłożenia niezapłaconego podatku w terminie (zaległości podatkowej) na raty, lub umorzyć zaległości podatku lub opłatę prolongacyjną, gdy jest to uzasadnione ważnym interesem podatnika lub publicznym. Te dwa pojęcia nie mają swojej definicji ustawowej, dlatego w głównej mierze są one definiowane przez orzecznictwo oraz literaturę. Zagrożenie koronawirusem, wprowadzenie prawnych ograniczeń i restrykcji, spadek popytu wśród Klientów na towary i usługi wydaje się być niewątpliwie przesłanką skorzystania z ulgi w zapłacie podatku.

W orzecznictwie w następujący sposób definiuje się ważny interes podatnika i ważny interes publiczny:

„Ważny interes podatnika to sytuacja, gdy z powodu nadzwyczajnych, losowych przypadków podatnik nie jest w stanie uregulować zaległości podatkowych. Będzie to utrata możliwości zarobkowania, utrata losowa majątku (…).” (wyrok NSA w Szczecinie z 22.04.1999 r., SA/Sz 850/98, POP 2000, z. 6, s. 168).

„Interes publiczny to dyrektywa postępowania nakazująca mieć na uwadze respektowanie wartości wspólnych dla całego społeczeństwa lub danej społeczności lokalnej (jednostka samorządu terytorialnego), takich jak: sprawiedliwość, bezpieczeństwo, zaufanie obywateli do organów władzy publicznej, sprawność działania aparatu państwowego itp.” (wyrok WSA w Białymstoku z 6.07.2010 r., I SA/Bk 156/10).

„(…) Przez ważny interes podatnika należy rozumieć nadzwyczajne względy, które mogłyby zachwiać podstawami egzystencji podatnika i że umorzenie zaległości podatkowych lub odsetek uzasadnione będzie jedynie w takich wypadkach, które spowodowane zostały działaniem czynników, na które podatnik nie może mieć wpływu i które są niezależne od sposobu jego postępowania (wyrok WSA w Łodzi z 29.05.2009 r., I SA/Łd 173/09).

„Pojęcia ważnego interesu podatnika nie można ograniczać tylko i wyłącznie do sytuacji nadzwyczajnych czy też zdarzeń losowych uniemożliwiających uregulowanie zaległości podatkowych, albowiem pojęcie to funkcjonuje w zdecydowanie szerszym znaczeniu, uwzględniającym nie tylko sytuacje nadzwyczajne, ale również normalną sytuację ekonomiczną podatnika, wysokość uzyskiwanych przez niego dochodów oraz wydatków, a w tym względzie również wydatków ponoszonych w związku z ochroną zdrowia własnego lub członków najbliższej rodziny (koszty leczenia). (…).” (wyrok NSA z 10.03.2009 r., I FSK 31/08,).

Reasumując wydaje się, że zagrożenie koronawirusem, wprowadzenie prawnych środków ograniczających czy całkowicie zakazujących prowadzenia działalności gospodarczej, ale także znaczący spadek popytu na usługi czy oferowane przez przedsiębiorcę towary, czego niewątpliwie nie mógł przedsiębiorca przewidzieć, skutkować winno umożliwieniem skorzystania przez przedsiębiorcę z ulgi w spłacie podatku. Zwrócić także należy uwagę, że przepisy prawne dotyczące koronawirusa COVID -19, wprowadzane są w bardzo szybkim tempie uniemożliwiającym jakiekolwiek przygotowanie się do zamknięcia, czy ograniczenia działalności. Warto dodać, że rząd dostrzega ten problem, pracując nad stosowanymi regulacjami, mającymi ułatwić przedsiębiorcom przetrwanie zagrożenia epidemicznego, w związku z koronawirusem (pakiet osłonowy). Skoro zatem rząd i Ministerstwo Rozwoju dostrzega ten problem, wydaje się, że podobnie – organy podatkowe - już teraz powinny uwzględniać taką argumentację przedsiębiorców.

Koronawirus a odroczenie składek ZUS

Na podobne argumenty dotyczące koronawirusa, przedsiębiorca może się powołać, wnioskując do ZUS o odroczenie terminu płatności składek ZUS. Zgodnie z art. 29 ustawy o Systemie Ubezpieczeń Społecznych, ze względów gospodarczych lub innych przyczyn zasługujących na uwzględnienie ZUS może na wniosek dłużnika odroczyć termin płatności należności z tytułu składek oraz rozłożyć należność na raty, uwzględniając możliwości płatnicze dłużnika oraz stan finansów ubezpieczeń społecznych. W takim przypadku dojdzie do zawarcia umowy, w której zostaną ustalone nowe terminy i zasady płatności składek. Również i w tym przypadku należy złożyć wniosek przed terminem płatności składek ZUS, a najpóźniej w dniu płatności składki.

Do odroczenia kwalifikują się składki na:

  1. ubezpieczenia społeczne,
  2. ubezpieczenie zdrowotne,
  3. Fundusz Pracy oraz Fundusz Gwarantowanych Świadczeń Pracowniczych,
  4. Fundusz Emerytur Pomostowych.

Koronawirus a relacje z kontrahentami

Jednym z najważniejszym problemów związanych z koronawirusem będzie zapewne problem z popytem i podażą na oferowane produkty czy usługi. Sprzedawcy niewątpliwie napotkają na problemy ze zbyciem swoich towarów, a jednocześnie rosnąć będą ich zaległości wobec kontrahentów za już zrealizowane dostawy. Problemy mogą mieć także najemcy lub dzierżawcy, w zakresie płatności czynszu, ale także leasingobiorcy, czy strony stosunku zlecenia. Należy się więc zastanowić, czy koranawirus może być podstawą do zmiany umowy - modyfikacji stosunku prawnego z kontrahentem, a także czy COVID -19 może wpłynąć na terminy płatności wobec kontrahentów, wynikające z umowy czy wystawionych faktur VAT.

Rebus sic stantibus a koronawirus

Jak stanowi art. 357 (1) Kodeksu cywilnego: Jeżeli z powodu nadzwyczajnej zmiany stosunków spełnienie świadczenia byłoby połączone z nadmiernymi trudnościami albo groziłoby jednej ze stron rażącą stratą, czego strony nie przewidywały przy zawarciu umowy, sąd może po rozważeniu interesów stron, zgodnie z zasadami współżycia społecznego, oznaczyć sposób wykonania zobowiązania, wysokość świadczenia lub nawet orzec o rozwiązaniu umowy. Rozwiązując umowę sąd może w miarę potrzeby orzec o rozliczeniach stron, kierując się zasadami określonymi w zdaniu poprzedzającym.

Zgodnie z orzecznictwem, przez nadzwyczajną zmianę stosunków rozumie się najogólniej taki stan rzeczy, który zdarza się bardzo rzadko, jest niebywały, niezwykły, choć niekoniecznie ma on mieć charakter katastroficzny. Zmiany stanu prawnego jako mające charakter zdarzenia zewnętrznego, niezależnego od woli stron, a nawet niemożliwego do przewidzenia przez nie w chwili zawarcia umowy, jeżeli w zasadniczy sposób wpływają na sytuację
majątkową nie tylko dłużnika, ale i wierzyciela, powinny być traktowane jako nadzwyczajna zmiana stosunków w rozumieniu art. 3571 § 1 k.c. [Fras Mariusz (red.), Habdas Magdalena (red.), Kodeks cywilny. Komentarz. Tom III. Zobowiązania. Część ogólna (art. 353-534)]. Przepis ten dotyczy praktycznie każdej umowy stosowanej w obrocie gospodarczym.

W mojej ocenie, bezwzględnie, w obecnej sytuacji, gdy przedsiębiorca został bezpośrednio dotknięty regulacjami prawnymi wprowadzającymi restrykcje czy ograniczenia w prowadzeniu działalności, a wprowadzonymi z powodu koronawirusa, może domagać się od kontrahenta modyfikacji stosunku umownego, w tym właśnie np. przedłużenia terminu płatności czy rozłożenia tej płatności na raty itd. Najczęściej niezbędne będzie podpisanie w tym zakresie stosownego aneksu do umowy. Trzeba pamiętać, że w przypadku braku zgody kontrahenta, przedsiębiorca będzie uprawniony do wniesienia powództwa do Sądu, w którym domagać się może zmiany sposobu wykonania swojego zobowiązania. Warto dodać, że mając na uwadze powszechność problemu koronawirusa, zasady kupieckiej uczciwości i rzetelności winny skłaniać kontrahentów do zawierania zgodnych porozumień regulujących wzajemne relacje handlowe. Przypomnieć także należy, że zgodnie z klauzulą generalną zawartą w art. 5 Kodeksu cywilnego, nie można czynić ze swego prawa użytku, który by był sprzeczny ze społeczno-gospodarczym przeznaczeniem tego prawa lub z zasadami współżycia społecznego. Takie działanie lub zaniechanie uprawnionego nie jest uważane za wykonywanie prawa i nie korzysta z ochrony. Każdy przypadek niewątpliwie będzie wymagał indywidulanej oceny, niemniej wydaje się, że przepisy, już na tę chwilę dają prawne możliwości złagodzenia negatywnych skutków dla przedsiębiorcy, związanych z rozprzestrzenianiem się koronawirusa COVID-19 w Polsce.

PODATKI 2023
PODATKI 2023

Praktyczny komplet wiedzy dla księgowych i biur rachunkowych dotyczący wszystkich zmian w podatkach w 2023 r. Na pakiet składa się jedenaście publikacji prezentujących kompleksową informację prawną na temat podatków w 2023 r. oraz rozliczenia PIT za 2022 r. Dodatkowym atutem wersji PREMIUM jest webinarium VAT 2023.

Teraz komplet kupisz z rabatem 100 zł i e-bookiem w PREZENCIE!
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dostawy sprzętu dla energetyki ukraińskiej
    Za pośrednictwem Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS) w ubiegłym tygodniu uruchomiono dostawy sprzętu dla Ukrainy, niezbędnego dla działania infrastruktury energetycznej - poinformował w środę 30 listopada resort klimatu i środowiska.
    Turystyka sektorem wrażliwym na kryzysy
    Turystyka. Pandemia i wojna w Ukrainie pokazały, że turystyka jest sektorem wrażliwym na kryzysy - powiedział w środę 30 listopada wiceminister sportu i turystyki Andrzej Gut-Mostowy podczas otwarcia w Polsce regionalnego biura Maltańskiej Organizacji Turystycznej dla Europy Wschodniej i w krajów bałtyckich.
    Pranie brudnych pieniędzy, czyli gra pozorów na coraz większą skalę
    Pranie brudnych pieniędzy. Z danych policji wynika, że w Polsce rośnie liczba wykrywanych przypadków prania brudnych pieniędzy. Pomiędzy 2017 a 2020 rokiem odnotowano 65% wzrost liczby wszczętych postępowań dotyczących tego przestępstwa, a liczba stwierdzanych przypadków wzrosła w tym samym czasie o prawie 75%. I choć wolumenowo nie są to zatrważające wartości, to na przestrzeni lat widać wyraźną tendencję wzrostową.
    Pomimo oszustwa, podatki trzeba płacić
    Oszustwo VAT. Spółka, która została oszukana przez osobę podszywającą się pod jej kontrahenta i w efekcie straciła towary wysłane z odroczoną płatnością, będzie musiała wykazać przychód z tytułu ich sprzedaży, do czasu aż nie udowodni, że padła ofiarą oszustwa. W konsekwencji firma jest pozbawiona i towarów, i pieniędzy a dodatkowo jest zobowiązana zapłacić podatek od de facto nie zaistniałego dochodu. Takie wnioski płyną z jednego z ostatnich stanowisk fiskusa wyrażonego w interpretacji z dnia 2022-08-18 nr 0111-KDIB1-3.4010.344.2022.4.JKU.
    Aktualne wskaźniki giełdowe [30 listopada 2022]
    Wskaźniki giełdowe spółek notowanych na GPW z 30 listopada 2022 roku.
    Michał Wójcik: Środki z KPO powinny być przekazane Polsce już rok temu
    Środki z KPO powinny być przekazane Polsce już rok temu; wniosek w tej sprawie powinien być złożony. Jesteśmy za - powiedział PAP minister w KPRM, polityk Solidarnej Polski Michał Wójcik. "Te środki są polskimi środkami. One są bezprawnie przywłaszczone przez Komisję Europejską i niewypłacone Polakom" - dodał.
    DZIEŃ NA GPW: Główne indeksy bez wyraźnego kierunku; ryzyko korekty utrzymuje się
    GPW. Środa nie przyniosła znaczących zmian głównych krajowych indeksów, jednak na rynku uwagę zwracają bardzo duże obroty - powiedział dyrektor zespołu analiz i doradztwa inwestycyjnego DI Xelion, Kamil Cisowski. Jego zdaniem, ryzyko rozwinięcia korekty utrzymuje się, a istotne dla krótkoterminowego sentymentu może być środowe, wieczorne przemówienie prezesa Fed.
    W środę po południu złoty osłabiał się, najbardziej do franka
    Złoty w środę po południu 30 listopada tracił do euro, dolara, a najbardziej osłabiał się do franka. Za jedno euro trzeba było zapłacić 4,67 zł, za dolara - 4,53, a za franka szwajcarskiego 4,77 zł.
    Gaz ziemny drożeje do 144,9 euro za MWh
    W środę 30 listopada po godz. 17.30 gaz ziemny w holenderskim hubie TTF w kontraktach styczniowych drożeje o 6,41 proc., do 144,9 euro za MWh. Rośnie również cena gazu ziemnego w kontraktach na luty - o 6,52 proc., do 145,8 euro za MWh.
    Ropa naftowa drożeje o ok. 2,7 proc.
    W środę 30 listopada ok. godz. 17.30 ropa naftowa Brent na giełdzie w Londynie drożeje o 2,77 proc., do 86,58 dol. za baryłkę. Rośnie też cena ropy naftowej WTI na giełdzie w Nowym Jorku - o 2,67 proc., do 80,29 dol. za baryłkę.
    Osiem ofert w przetargu na budowę obwodnicy Gorajca
    Obwodnica Gorajca. Osiem podmiotów złożyło oferty w przetargu na zaprojektowanie i budowę obwodnicy Gorajca (woj. lubelskie) w ciągu drogi krajowej nr 74. Jak podała w środę GDDKiA, wszystkie propozycje zmieściły się w zaplanowanym budżecie na tę inwestycję, tj. 184 mln zł.
    Nieznaczny wzrost cen ropy
    W środę rano 30 listopada amerykańska ropa WTI drożeje o 0,5 proc., do ok. 79 dolarów za baryłkę, a notowania ropy Brent idą w górę o 0,8 proc., do blisko 84 dolarów za baryłkę.
    Trudna sytuacja na rynku nawozów, bo gaz jest drogi
    Sytuacja na rynku nawozów jest trudna, ze względu na wysokie ceny gazu na rynkach światowych. Cena tego surowca stanowi 80 proc. kosztów produkcji - mówił w środę na posiedzeniu komisji wiceminister aktywów państwowych Karol Rabenda.
    Tauron: w niektórych przypadkach potrzebna zmiana umowy, by skorzystać z Tarczy Solidarnościowej
    Tarcza Solidarnościowa. Skorzystanie z rozwiązań rządowej Tarczy Solidarnościowej, ograniczającej wzrost cen prądu, w niektórych przypadkach wymaga zmiany umowy dotyczącej dostaw energii - wynika z informacji grupy Tauron. Dotyczy to klientów, którzy zawarli umowy z gwarancją stałej ceny prądu.
    WIG 20 na zamknięciu wyniósł 1736,26 pkt (-0,16%)
    WIG 20. GPW SA - Wartość indeksów na zamknięciu sesji 30 listopada.
    Dyrektor PIE: najbardziej w Polsce mogą drożeć żywność i usługi
    Najbardziej w Polsce mogą jeszcze drożeć żywność i usługi - ocenił w środę dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego Piotr Arak, komentując najnowsze dane o inflacji w kraju.
    Polskim startupom brakuje pieniędzy na rozwój [Raport]
    Polskie startupy są niedofinansowane. Na rozwój brakuje im nawet kilkuset miliardów złotych – wynika z raportu „Luki w ekosystemie startupowym”, opracowanym przez Fundację Startup Poland we współpracy z Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie i Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.
    Gaz-System: gazociąg Baltic Pipe osiągnął pełną przepustowość
    30 listopada tego roku gazociąg podmorski Baltic Pipe uzyskał docelową moc przesyłową w kierunku Polski, czyli 10 mld m sześciennych gazu rocznie - poinformował w środowym komunikacie Gaz-System.
    Lexus RX 500h to chyba najmocniejsza hybryda w historii marki!
    Lexus RX 500h łączy silnik elektryczny i spalinowy. Tyle że spalinowy w tym przypadku dysponuje turbodoładowaniem. Moc? Ta sięga 371 koni.
    Ile kosztuje Mercedes klasy A 2022? Dyskretny lifting. Ceny solidne
    Ile kosztuje Mercedes klasy A 2022? Za najtańszy model trzeba zapłacić dokładnie 154 tys. zł. Tak, nadal mówimy o segmencie C!
    Wiatr mógłby obniżać rosnące ceny prądu jednak przepisy nie ułatwiają
    Gdańsk – zimą generowanie energii elektrycznej z wiatru bije rekordy. W szczytowym momencie w lutym tego roku wiatraki produkowały nawet 6718 MWh. Według analiz, energii z wiatru moglibyśmy produkować nawet cztery razy więcej, gdyby zmienione zostały restrykcyjne przepisy dotyczące rozmieszczenia wiatraków na lądzie. Pozwoliłoby to też zmniejszyć ryzyko blackoutu i wzrostu rachunków za energię.
    Sadzenie drzew w zamian za emisję CO2. Oto pomysł LeasePlan
    Sadzenie drzew w zamian za emisję CO2? W ten sposób LeasePlan, SKANSKA i Pfizer posadzili w sumie 100 tys. drzew.
    Spadek inflacji wskutek m.in. niższych cen paliw i wyhamowania tempa wzrostu cen żywności
    Do pierwszego od roku spadku inflacji przyczyniły się m.in. niższe ceny paliw i wyhamowanie tempa wzrostu cen żywności - podali w środowym komentarzu analitycy PKO Banku Polskiego, odnosząc się do danych GUS. Dodali, że na koniec roku CPI spadnie do poziomów jednocyfrowych.
    Ekspert o danych GUS: konsumpcja prywatna "praktycznie otarła się o stagnację"
    W końcówce roku i na początku 2023 dynamika PKB będzie się obniżać, odzwierciedlając recesję w sektorze konsumenta; konsumpcja prywatna "praktycznie otarła się o stagnację" - wskazało w środę PKO BP komentując dane GUS. Jak dodano, struktura PKB staje się mniej inflacjogenna.
    Jak wspierać MŚP na rynku zamówień publicznych?
    Krajowy rynek zamówień publicznych. Jak wspierać MŚP na rynku zamówień publicznych? Nie zmarnujmy tej szansy!