Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy przedsiębiorca może nagrywać rozmowy telefoniczne z kontrahentami?

Kioskprawny.pl
Kancelaria prawnicza
Czy przedsiębiorca może nagrywać rozmowy telefoniczne z kontrahentami?
Czy przedsiębiorca może nagrywać rozmowy telefoniczne z kontrahentami?
Przedsiębiorcy w celu ochrony swoich interesów coraz częściej nagrywają ustalenia z kontrahentami. Czy są to działania zgodne z prawem? Ekspert opisuje prawne aspekty rejestrowania rozmów telefonicznych oraz rozmów za pomocą dyktafonu w stosunkach między przedsiębiorcami.

Zgodnie z dobrym obyczajem kupieckim umowa zawarta w formie ustnej, wiąże strony tak samo, jak umowa pisemna. Dawni kupcy i rzemieślnicy, mimo że często prowadzili interesy na dużą skalę, żyli w dość hermetycznych środowiskach, dlatego ceniąc dobre imię, wywiązywali się z zawartych ustnie kontraktów. Aktualnie prowadzenie działalności gospodarczej stało się bardziej powszechne niż kiedykolwiek wcześniej, a rzetelność kupiecka i związane z nią wartości uległy pewnej relatywizacji. Zawierając umowę w formie ustnej, nie możemy być pewni, że zostanie ona zrealizowana przez kontrahenta. Wielu przedsiębiorców, wobec trudności w dowiedzeniu swoich praw, intuicyjnie sięga po dyktafon lub rejestruje rozmowy telefoniczne. Jest oczywiste, że działania takie wzbudzają kontrowersje. Należy jednak pamiętać, że wobec zasady swobodnej oceny dowodów oraz rozbieżności w orzecznictwie, wiele spośród tez zawartych w niniejszym artykule, traktować należy wyłącznie jako poglądy autora.

Przeciwnicy nagrywania rozmów telefonicznych bez zgody rozmówcy oraz rejestrowania rozmów za pomocą dyktafonu zwracają uwagę przede wszystkim na art. 49 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej. Przepis ten stanowi, że zapewnia się wolność i ochronę tajemnicy komunikowania się. Ich ograniczenie może nastąpić jedynie w przypadkach określonych w ustawie i w sposób w niej określony. Przeciwnicy rejestrowania rozmów telefonicznych wskazują ponadto na okoliczność, że tajemnica komunikowania się, ze względu na ścisły związek ze sferą prywatną, należy do dóbr osobistych w rozumieniu art. 23 kodeksu cywilnego. Według tego przepisu dobra osobiste człowieka, jak w szczególności zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska, pozostają pod ochroną prawa cywilnego niezależnie od ochrony przewidzianej w innych przepisach.

Przepis ten nie wymienia bezpośrednio tajemnicy komunikowania się. Zawiera on jednak jedynie przykładowy katalog dóbr osobistych, do których, bez wątpienia, można zaliczyć również ją, jako związaną z prywatną sferą człowieka.

Wyrazem tendencji do zanegowania wartości dowodowej nagrania jest wyrok Sądu Apelacyjnego w Poznaniu z dnia 10 stycznia 2008 r. I ACa 1057/2007, który stwierdził: Podstępne nagranie prywatnej rozmowy godzi w konstytucyjną zasadę swobody i ochrony komunikowania się (art. 49 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej).

W uzasadnieniu znalazły się następujące argumenty: „Sąd oddalił wniosek strony pozwanej o przeprowadzenie dowodu z nagrania rozmowy z dnia 27 sierpnia 2005 r., albowiem fakt jej rejestrowania znany był tylko stronie pozwanej, a zatem to pozwany i jego żona niemalże dowolnie mogli manipulować treścią tejże rozmowy tylko i wyłącznie dla potrzeb niniejszego procesu. Zgodzić się należy ze stanowiskiem wyrażonym w doktrynie, że za niedopuszczalne należy uznać wykorzystywanie w postępowaniu cywilnym dowodów uzyskanych w sposób sprzeczny z prawem do integralności fizycznej i psychicznej człowieka (art. 40, art. 41 Konstytucji RP, art. 3, art. 5 Konwencji o ochronie praw człowieka i podstawowych wolności z dnia 4 listopada 1950 r. - Dz. U. 1993 r. Nr 61 poz. 284). Z prawa tego można wyprowadzić zakaz stosowania takich metod zdobywania dowodów, których celem i skutkiem byłoby jego naruszenie i tym samym pozbawienie jednostki możliwości korzystania z prawa do wolności myśli, słowa, do intymności i do wolności osobistej."

Zagwarantowane konstytucyjnie prawo komunikowania się obejmuje różne formy komunikacji między ludźmi. Mieści się w nim także tajemnica rozmowy. Polski ustawodawca dopuścił podsłuch, np. w ustawie o policji z dnia 6 kwietnia 1990 r., przy czym przesłanką, która ma wyłączyć bezprawność podsłuchu jest niewspółmierność między dobrem naruszonym a wyższym interesem. W okolicznościach konkretnej sprawy brak jest jednak podstaw do przyjęcia istnienia okoliczności wyłączającej bezprawność podsłuchu i rejestrowania konkretnej rozmowy stron. Powoływanie się na „prawdomówność”, czy „problem fałszywych zeznań” nie uzasadnia oceny, że w imię tego interesu należy poświęcić tajemnicę komunikowania się, uznaną za dobro konstytucyjne, chronione na gruncie prawa cywilnego przepisami o ochronie dóbr osobowych (vide: „Dowody w postępowaniu cywilnym uzyskane w sposób sprzeczny z prawem” Agnieszka Laskowska, Państwo i Prawo 2003/12 str. 88; także: wyrok SN z dnia 13 listopada 2002 r. I CKN 1150/2000 LexPolonica nr 376663)."

W praktyce jednak, w sprawach cywilnych często zdarza się, że strona, która przedstawia dowód w postaci zarejestrowanej rozmowy telefonicznej, wygrywa sprawę, np. o zapłatę. Powstaje więc pytanie, jak to możliwe wobec istnienia w systemie prawnym ww. przepisów?
W pierwszej kolejności wskazać należy, że w kodeksie postępowania cywilnego nie został wyrażony tzw. „zakaz zrywania owoców zatrutego drzewa", znany z amerykańskich thrillerów prawniczych.

„Zakaz zrywania owoców zatrutego drzewa" polega na tym, że jeżeli dowód został pozyskany w sposób sprzeczny z prawem, nie może zostać wykorzystany w postępowaniu sądowym. W polskiej procedurze cywilnej podobna zasada nie została wyrażona, mimo że również kodeks postępowania cywilnego statuuje zakazy dowodowe. Zgodnie z art. 227. k.p.c., przedmiotem dowodu mogą być wszelkie fakty mające dla rozstrzygnięcia sprawy istotne znaczenie. Z kolei art. 233. § 1 stanowi, że sąd ocenia wiarygodność i moc dowodów według własnego przekonania, na podstawie wszechstronnego rozważenia zebranego materiału. Sąd nie musi więc ograniczać się do oceny materiału dowodowego pozyskanego w legalny sposób. Niewątpliwie również nie w każdym przypadku nagranie rozmowy telefonicznej stanowić będzie naruszenie dóbr osobistych osoby nagrywanej. Przepis art. 24 kodeksu cywilnego mówi, że ten, czyje dobro osobiste zostaje zagrożone cudzym działaniem, może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. Powstaje w związku z tym pytanie, kiedy nagrywanie rozmów telefonicznych nie jest działaniem bezprawnym?

Polecamy: Jak napisać pozew o zapłatę na formularzu?

Można przyjąć, że działanie nie jest bezprawne, jeżeli działający postępuje w określony sposób w obronie ważnego interesu społecznego lub prywatnego. Teoretycznie nagranie kontrahenta, który nie wywiązuje się z umowy w celu przymuszenia go do zapłaty, jest działaniem uzasadnionym nie tylko interesem prywatnym, ale także społecznym. W interesie wszystkich osób prowadzących działalność gospodarczą jest wywiązywanie się przez uczestników obrotu z umów, co w konsekwencji chroni przed zatorami płatniczymi. Te zaś są przyczyną bankructw, redukcji zatrudnienia i związanych z tym problemów społecznych. Być może jest to argumentacja zbyt daleko idąca. W każdym razie dochodzenie praw przez osobę, której dobra osobiste zostały naruszone, jak również ocena, czy naruszenie to było bezprawne, powinno dokonywać się w osobnym postępowaniu.

Kodeks karny nie zawiera przepisów, które by zakazywały nagrywania rozmów telefonicznych przez ich uczestników.

Na koniec należy zwrócić uwagę na zagrożenie,  jakie wynika dla przedsiębiorców z działalności niektórych firm, oferujących sprzedaż usług reklamowych w katalogach internetowych poprzez telemarketerów. Wykorzystują oni art. 60 kodeksu cywilnego, zgodnie z którym „z zastrzeżeniem wyjątków w ustawie przewidzianych, wola osoby dokonującej czynności prawnej może być wyrażona przez każde zachowanie się tej osoby, które ujawnia jej wolę w sposób dostateczny(...)".Rozmowy prowadzone przez konsultantów są rejestrowane, a osoby zawierające umowy w związku z działalnością gospodarczą (a więc jako przedsiębiorcy), nie mogą skorzystać z prawa do odstąpienia, jakie dają przepisy chroniące konsumentów.

W związku z tym odradzam wszystkim osobom prowadzącym działalność wypowiadania w toku takich rozmów jakichkolwiek sformułowań, które mogły by być uznane za oświadczenie woli. Znacznie bezpieczniejszym sposobem zawierania umów jest forma pisemna.

Polecamy: Wszystko co chciałbyś wiedzieć o CEIDG!

PODATKI 2023
PODATKI 2023

Praktyczny komplet wiedzy dla księgowych i biur rachunkowych dotyczący wszystkich zmian w podatkach w 2023 r. Na pakiet składa się jedenaście publikacji prezentujących kompleksową informację prawną na temat podatków w 2023 r. oraz rozliczenia PIT za 2022 r. Dodatkowym atutem wersji PREMIUM jest webinarium VAT 2023.

Teraz komplet kupisz z rabatem 100 zł i e-bookiem w PREZENCIE!
Źródło: INFOR
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code

    © Materiał chroniony prawem autorskim - wszelkie prawa zastrzeżone. Dalsze rozpowszechnianie artykułu za zgodą wydawcy INFOR PL S.A.

    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Dostawy sprzętu dla energetyki ukraińskiej
    Za pośrednictwem Rządowej Agencji Rezerw Strategicznych (RARS) w ubiegłym tygodniu uruchomiono dostawy sprzętu dla Ukrainy, niezbędnego dla działania infrastruktury energetycznej - poinformował w środę 30 listopada resort klimatu i środowiska.
    Turystyka sektorem wrażliwym na kryzysy
    Turystyka. Pandemia i wojna w Ukrainie pokazały, że turystyka jest sektorem wrażliwym na kryzysy - powiedział w środę 30 listopada wiceminister sportu i turystyki Andrzej Gut-Mostowy podczas otwarcia w Polsce regionalnego biura Maltańskiej Organizacji Turystycznej dla Europy Wschodniej i w krajów bałtyckich.
    Pranie brudnych pieniędzy, czyli gra pozorów na coraz większą skalę
    Pranie brudnych pieniędzy. Z danych policji wynika, że w Polsce rośnie liczba wykrywanych przypadków prania brudnych pieniędzy. Pomiędzy 2017 a 2020 rokiem odnotowano 65% wzrost liczby wszczętych postępowań dotyczących tego przestępstwa, a liczba stwierdzanych przypadków wzrosła w tym samym czasie o prawie 75%. I choć wolumenowo nie są to zatrważające wartości, to na przestrzeni lat widać wyraźną tendencję wzrostową.
    Pomimo oszustwa, podatki trzeba płacić
    Oszustwo VAT. Spółka, która została oszukana przez osobę podszywającą się pod jej kontrahenta i w efekcie straciła towary wysłane z odroczoną płatnością, będzie musiała wykazać przychód z tytułu ich sprzedaży, do czasu aż nie udowodni, że padła ofiarą oszustwa. W konsekwencji firma jest pozbawiona i towarów, i pieniędzy a dodatkowo jest zobowiązana zapłacić podatek od de facto nie zaistniałego dochodu. Takie wnioski płyną z jednego z ostatnich stanowisk fiskusa wyrażonego w interpretacji z dnia 2022-08-18 nr 0111-KDIB1-3.4010.344.2022.4.JKU.
    Aktualne wskaźniki giełdowe [30 listopada 2022]
    Wskaźniki giełdowe spółek notowanych na GPW z 30 listopada 2022 roku.
    Michał Wójcik: Środki z KPO powinny być przekazane Polsce już rok temu
    Środki z KPO powinny być przekazane Polsce już rok temu; wniosek w tej sprawie powinien być złożony. Jesteśmy za - powiedział PAP minister w KPRM, polityk Solidarnej Polski Michał Wójcik. "Te środki są polskimi środkami. One są bezprawnie przywłaszczone przez Komisję Europejską i niewypłacone Polakom" - dodał.
    DZIEŃ NA GPW: Główne indeksy bez wyraźnego kierunku; ryzyko korekty utrzymuje się
    GPW. Środa nie przyniosła znaczących zmian głównych krajowych indeksów, jednak na rynku uwagę zwracają bardzo duże obroty - powiedział dyrektor zespołu analiz i doradztwa inwestycyjnego DI Xelion, Kamil Cisowski. Jego zdaniem, ryzyko rozwinięcia korekty utrzymuje się, a istotne dla krótkoterminowego sentymentu może być środowe, wieczorne przemówienie prezesa Fed.
    W środę po południu złoty osłabiał się, najbardziej do franka
    Złoty w środę po południu 30 listopada tracił do euro, dolara, a najbardziej osłabiał się do franka. Za jedno euro trzeba było zapłacić 4,67 zł, za dolara - 4,53, a za franka szwajcarskiego 4,77 zł.
    Gaz ziemny drożeje do 144,9 euro za MWh
    W środę 30 listopada po godz. 17.30 gaz ziemny w holenderskim hubie TTF w kontraktach styczniowych drożeje o 6,41 proc., do 144,9 euro za MWh. Rośnie również cena gazu ziemnego w kontraktach na luty - o 6,52 proc., do 145,8 euro za MWh.
    Ropa naftowa drożeje o ok. 2,7 proc.
    W środę 30 listopada ok. godz. 17.30 ropa naftowa Brent na giełdzie w Londynie drożeje o 2,77 proc., do 86,58 dol. za baryłkę. Rośnie też cena ropy naftowej WTI na giełdzie w Nowym Jorku - o 2,67 proc., do 80,29 dol. za baryłkę.
    Osiem ofert w przetargu na budowę obwodnicy Gorajca
    Obwodnica Gorajca. Osiem podmiotów złożyło oferty w przetargu na zaprojektowanie i budowę obwodnicy Gorajca (woj. lubelskie) w ciągu drogi krajowej nr 74. Jak podała w środę GDDKiA, wszystkie propozycje zmieściły się w zaplanowanym budżecie na tę inwestycję, tj. 184 mln zł.
    Nieznaczny wzrost cen ropy
    W środę rano 30 listopada amerykańska ropa WTI drożeje o 0,5 proc., do ok. 79 dolarów za baryłkę, a notowania ropy Brent idą w górę o 0,8 proc., do blisko 84 dolarów za baryłkę.
    Trudna sytuacja na rynku nawozów, bo gaz jest drogi
    Sytuacja na rynku nawozów jest trudna, ze względu na wysokie ceny gazu na rynkach światowych. Cena tego surowca stanowi 80 proc. kosztów produkcji - mówił w środę na posiedzeniu komisji wiceminister aktywów państwowych Karol Rabenda.
    Tauron: w niektórych przypadkach potrzebna zmiana umowy, by skorzystać z Tarczy Solidarnościowej
    Tarcza Solidarnościowa. Skorzystanie z rozwiązań rządowej Tarczy Solidarnościowej, ograniczającej wzrost cen prądu, w niektórych przypadkach wymaga zmiany umowy dotyczącej dostaw energii - wynika z informacji grupy Tauron. Dotyczy to klientów, którzy zawarli umowy z gwarancją stałej ceny prądu.
    WIG 20 na zamknięciu wyniósł 1736,26 pkt (-0,16%)
    WIG 20. GPW SA - Wartość indeksów na zamknięciu sesji 30 listopada.
    Dyrektor PIE: najbardziej w Polsce mogą drożeć żywność i usługi
    Najbardziej w Polsce mogą jeszcze drożeć żywność i usługi - ocenił w środę dyrektor Polskiego Instytutu Ekonomicznego Piotr Arak, komentując najnowsze dane o inflacji w kraju.
    Polskim startupom brakuje pieniędzy na rozwój [Raport]
    Polskie startupy są niedofinansowane. Na rozwój brakuje im nawet kilkuset miliardów złotych – wynika z raportu „Luki w ekosystemie startupowym”, opracowanym przez Fundację Startup Poland we współpracy z Giełdą Papierów Wartościowych w Warszawie i Narodowym Centrum Badań i Rozwoju.
    Gaz-System: gazociąg Baltic Pipe osiągnął pełną przepustowość
    30 listopada tego roku gazociąg podmorski Baltic Pipe uzyskał docelową moc przesyłową w kierunku Polski, czyli 10 mld m sześciennych gazu rocznie - poinformował w środowym komunikacie Gaz-System.
    Lexus RX 500h to chyba najmocniejsza hybryda w historii marki!
    Lexus RX 500h łączy silnik elektryczny i spalinowy. Tyle że spalinowy w tym przypadku dysponuje turbodoładowaniem. Moc? Ta sięga 371 koni.
    Ile kosztuje Mercedes klasy A 2022? Dyskretny lifting. Ceny solidne
    Ile kosztuje Mercedes klasy A 2022? Za najtańszy model trzeba zapłacić dokładnie 154 tys. zł. Tak, nadal mówimy o segmencie C!
    Wiatr mógłby obniżać rosnące ceny prądu jednak przepisy nie ułatwiają
    Gdańsk – zimą generowanie energii elektrycznej z wiatru bije rekordy. W szczytowym momencie w lutym tego roku wiatraki produkowały nawet 6718 MWh. Według analiz, energii z wiatru moglibyśmy produkować nawet cztery razy więcej, gdyby zmienione zostały restrykcyjne przepisy dotyczące rozmieszczenia wiatraków na lądzie. Pozwoliłoby to też zmniejszyć ryzyko blackoutu i wzrostu rachunków za energię.
    Sadzenie drzew w zamian za emisję CO2. Oto pomysł LeasePlan
    Sadzenie drzew w zamian za emisję CO2? W ten sposób LeasePlan, SKANSKA i Pfizer posadzili w sumie 100 tys. drzew.
    Spadek inflacji wskutek m.in. niższych cen paliw i wyhamowania tempa wzrostu cen żywności
    Do pierwszego od roku spadku inflacji przyczyniły się m.in. niższe ceny paliw i wyhamowanie tempa wzrostu cen żywności - podali w środowym komentarzu analitycy PKO Banku Polskiego, odnosząc się do danych GUS. Dodali, że na koniec roku CPI spadnie do poziomów jednocyfrowych.
    Ekspert o danych GUS: konsumpcja prywatna "praktycznie otarła się o stagnację"
    W końcówce roku i na początku 2023 dynamika PKB będzie się obniżać, odzwierciedlając recesję w sektorze konsumenta; konsumpcja prywatna "praktycznie otarła się o stagnację" - wskazało w środę PKO BP komentując dane GUS. Jak dodano, struktura PKB staje się mniej inflacjogenna.
    Jak wspierać MŚP na rynku zamówień publicznych?
    Krajowy rynek zamówień publicznych. Jak wspierać MŚP na rynku zamówień publicznych? Nie zmarnujmy tej szansy!