Jak sprawdzić kontrahenta?

Gdzie szukać?

Źródłem danych finansowych o naszym przyszłym kontrahencie może być Monitor Polski B, Krajowy Rejestr Sądowy, Ewidencja działalności gospodarczej, Rejestr Dłużników Niewypłacalnych KRS, Rejestr REGON, Księgi wieczyste, Biuro Informacji Gospodarczej. Możemy również zwracać się o wydanie zaświadczenia do Urzędu Skarbowego właściwego dla kontrahenta dotyczącego zaległości podatkowych. Wszystko zależy od umiejętności odczytania właściwych informacji ze sprawozdania finansowego, czyli umiejętność posługiwania się podstawowymi technikami analizy finansowej, tj. doboru źródeł danych.

Co w Monitorze Polski B

W Monitorze Polski B znajdują się wszystkie firmy które podlegają obligatoryjnemu badaniu, jest to instytucja przy kancelarii prezesa RM do której wszystkie podmioty podlegające obligatoryjnemu badaniu, przez biegłego rewidenta wysyłają w celach publikacji, sprawozdanie finansowe. Są to wszystkie spółki kapitałowe, które przekraczają w ustawie o rachunkowości progi, jeśli chodzi o obrót, czy też sumę bilansową. Trzeba mieć jednak świadomość, że opóźnienie w aktualizacji danych w przypadku Monitora Polski B może wynosić nawet kilkanaście miesięcy. Firmy nie publikują danych w monitorze z różnych przyczyn, np. bardzo wysokie koszty, tj. około 600 zł za stronę. Jako kontrahent takiej firmy możemy zwrócić uwagę takiej firmie, że podlega obowiązkowi takiej publikacji.

Przeczytaj także: Jakie obowiązki ma przedsiębiorca wobec przeciętnego konsumenta?

Co w KRS?

Drugim źródłem tj. KRS gdzie wszystkie podmioty mają obowiązek składania sprawozdań. W rejestrze przedsiębiorców zamieszczane są wszystkie, najważniejsze informacje o podmiotach do niego wpisanych, m.in.:

• siedzibę i adres, numer NIP i REGON,
• rodzaj prowadzonej działalności gospodarczej (zgodny z PKD),
• wzmiankę o wykonywaniu działalności gospodarczej z innymi podmiotami na podstawie umowy spółki cywilnej,
• w przypadku wspólników spółki jawnej, członków europejskiego zgrupowania interesów gospodarczych, wspólników spółki partnerskiej, wspólników spółki komandytowej oraz komplementariuszy spółki komandytowo-akcyjnej - informacje o pozostawaniu w związku małżeńskim, zawarciu małżeńskiej umowy majątkowej, powstaniu rozdzielności majątkowej między małżonkami, zaznaczenie ograniczenia zdolności do czynności prawnych, o ile takie istnieje,
• informacje o wspólnikach spółek osobowych i spółki z o.o.,
• osoby uprawnione do reprezentowania spółki,
• w przypadku spółek kapitałowych (spółka z o.o., spółka akcyjna, spółka europejska z siedzibą w Polsce) także wysokość kapitału zakładowego.

Wskazane wiadomości pozwalają nam poznać zarówno profil badanej firmy, jak również jej powiązania kapitałowe z innymi przedsiębiorcami. Ostatnia informacja nabiera znaczenia zwłaszcza, gdy podpisujemy np. umowę sprzedaży nieruchomości o znacznej wartości, a kupująca spółka posiada niski kapitał zakładowy. W takiej bowiem sytuacji udzielenie kredytu, bądź pożyczki zależeć może od majętności wspólników spółki. Ponadto wspólnicy mogą zabezpieczyć roszczenia kontrahenta np. z tytułu zapłaty ceny, czy chociażby odszkodowania za niewykonanie, bądź niewłaściwe wykonanie umowy. Popularną formą takiego zabezpieczenia jest poręczenie wekslowe na wekslu wystawionym przez spółkę.

Wywiadownie gospodarcze

Kolejnym źródłem są raporty, wyspecjalizowanych firm, tzw. Wywiadowni gospodarczych. Przy tym należy mieć na względzie wady czy słabe strony tych informacji.
Rejestr Dłużników Niewypłacalnych KRS prowadzony jest w ramach Krajowego Rejestru Sądowego (art. 55 i n. ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym). Aby sprawdzić, czy dana osoba figuruje, bądź nie figuruje w rejestrze należy wniosek do Centralnej Informacji KRS. Wniosek składa się na urzędowym formularzu (Wniosek o wydanie zaświadczenia, że podmiot nie jest wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych), bądź wniosek o wydanie zaświadczenia, że podmiot jest wpisany do Rejestru Dłużników Niewypłacalnych. Do wniosku należy dołączyć dowód uiszczenia opłaty. Jeżeli określona osoba figuruje w rejestrze dłużników niewypłacalnych, celem uzyskania szczegółowych danych, należy złożyć wniosek o wydanie odpisu z rejestru. Składamy go formularzu, uprzednio uiszczając opłatę sądowa.

Polecamy Umowy w firmie

REGON

Podobne informacje uzyskać można z rejestru podmiotów gospodarki narodowej REGON, prowadzonego przez urzędy statystyczne. Urzędy udostępniają wyciągi z rejestru podmiotów na indywidualne odpłatne zamówienie (art. 45 ustawy o statystyce publicznej). Z rejestru mogą zostać udostępnione m.in. następujące informacje nazwa pełna lub skrócona, adres siedziby oraz telefon i fax, forma prawna (podstawowa, szczególna), forma własności, wykonywana działalność, w tym rodzaj przeważającej działalności (PKD), daty: powstania, rozpoczęcia działalności, jej zawieszenia, odwieszenia lub zakończenia, nazwa organu rejestrowego lub ewidencyjnego, nazwa rejestru (ewidencji) i nadany przez ten organ numer.

Sprawdzenie stanu prawnego nieruchomości kontrahenta ważne jest nie tylko w przypadku, gdy ma być ona przedmiotem zawieranej transakcji, ale także gdy zabezpieczeniem kontraktu ma stanowić hipoteka umowna na przedmiotowej nieruchomości.

Znaczenie wpisów w księdze wieczystej wiąże się z wyrażoną w art. 5 ustawy o księgach wieczystych i hipotece zasadą rękojmi wiary publicznej ksiąg wieczystych. Oznacza ona, iż w razie niezgodności między stanem prawnym nieruchomości ujawnionym w księdze wieczystej a rzeczywistym stanem prawnym treść księgi rozstrzyga na korzyść tego, kto przez czynność prawną z osobą uprawnioną według treści księgi nabył własność lub inne prawo rzeczowe. Innymi słowy jeżeli nabywamy nieruchomość od osoby ujawnionej w księdze wieczystej jako właściciel, transakcja będzie skuteczna, nawet jeżeli dana osoba nie jest właścicielem nieruchomości.

Należy wszakże wskazać, iż rękojmia nie chroni rozporządzeń nieodpłatnych albo dokonanych na rzecz nabywcy działającego w złej wierze. W złej wierze jest ten, kto wie, że treść księgi wieczystej jest niezgodna z rzeczywistym stanem prawnym, albo ten, kto z łatwością mógł się o tym dowiedzieć. Rękojmię wyłącza również wzmianka o wniosku, o skardze na orzeczenie referendarza sądowego, o apelacji lub kasacji oraz ostrzeżenie dotyczące niezgodności stanu prawnego ujawnionego w księdze wieczystej z rzeczywistym stanem prawnym nieruchomości. Z powyższego wynika, iż badanie księgi wieczystej należy rozpocząć od sprawdzenia kto jest właścicielem nieruchomości oraz, czy w poszczególnych działach księgi nie są wpisane ww. wzmianki i ostrzeżenia.

Tomasz Błotnicki