REKLAMA

REKLAMA

Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Czy przedsiębiorca w upadłości powinien to ujawnić

Marcin Trzebiatowski
Marcin Trzebiatowski
inforCMS

REKLAMA

REKLAMA

Przedsiębiorcy będący w upadłości starają się z powodów marketingowych ukryć ten fakt i nie ujawniają go w nazwie firmy. W przyszłości może się to zmienić. W trakcie prac legislacyjnych jest projekt nowelizacji prawa upadłościowego i naprawczego.

Czy ukrywanie przez przedsiębiorców faktu, że są oni w upadłości, nie stanowi naruszenia prawa, zwłaszcza przepisów o oznaczeniu przedsiębiorcy? Pytanie to jest istotne w związku z przypadkami, w których przedsiębiorca w upadłości, np. jako strona umowy lub uczestnik postępowania przetargowego, pomijając w dokumentacji kontraktowej lub przetargowej podanie w oznaczeniu firmy dodatkowego określenia - w upadłości, naraża się na przykre konsekwencje.

REKLAMA

Błąd w oświadczeniu woli

REKLAMA

Po podpisaniu umowy lub przyjęciu oferty w przetargu, kiedy ujawniony zostanie fakt otwarcia wobec przedsiębiorcy postępowania upadłościowego, druga strona z reguły odmawia realizacji uzgodnionych zobowiązań. Wskazuje przy tym na przysługującą jej możliwość uchylenia się (w trybie art. 84-86 k.c.) od złożonego oświadczenia woli z powodu błędu. Wykazanie licznych przesłanek przewidzianych w powołanych przepisach jest trudne. Przedsiębiorca może bowiem zaprzeczać, że pominięcie zaznaczenia w firmie faktu upadłości było czynnikiem wywołującym błąd drugiej strony. Może podnosić, że osoba ta powinna wiedzieć o upadłości. Może też twierdzić, że błąd nie dotyczy treści umowy lub oferty przetargowej albo że w ogóle nie był istotny, ponieważ gdyby druga strona wiedziała o upadłości, to i tak podpisałaby umowę lub przyjęła ofertę.

Niezależnie od wymienionych trudności dowodowych przedsiębiorca może bronić się dalszymi argumentami. Są one związane z prawnymi warunkami prowadzenia i wykonywania działalności gospodarczej.

Firma przedsiębiorcy

Dalszy ciąg materiału pod wideo

REKLAMA

W przepisach k.c. o oznaczeniu przedsiębiorcy (art. 431 i nast.) nie ustanowiono wymogu zamieszczenia w firmie dodatku wskazującego na znajdowanie się przedsiębiorcy w upadłości. Sama zasada prawdziwości firmy (art. 433 par. 2), zakazująca wprowadzania w błąd i przez to wymagająca zgodności firmy z aktualnym stanem faktycznym dotyczącym przedsiębiorcy i jego działalności, nie oznacza jeszcze obowiązku podawania w firmie informacji niewygodnych dla przedsiębiorcy. Z zasady tej nie wynika tym bardziej obowiązek zamieszczenia w firmie informacji o popadnięciu przedsiębiorcy w szczególne, ale nierzadko przejściowe położeniu, jakim jest upadłość, zwłaszcza że otwarcie upadłości ma różne cele.

W przepisach kodeksu spółek handlowych jest ustanowiony wymóg umieszczenia w firmie dodatku w likwidacji w razie przejścia takiej spółki w fazę likwidacji (np. art. 74 par. 4 i art. 274 par. 2). Wymogu tego nie można jednak interpretować rozszerzająco i stosować analogicznie do upadłości. Również w przepisach ustawy o swobodzie działalności gospodarczej nie przewidziano konieczności odzwierciedlenia w firmie faktu upadłości. W świetle wymogów ewidencyjnych ograniczono się do wpisu informacji o samym ogłoszeniu upadłości (art. 30 ust. 1 pkt 7). Nie jest to jednak równoznaczne z zobowiązaniem do używania przez wpisanego do ewidencji przedsiębiorcę firmy z dodatkiem w upadłości, ani nawet do zaznaczenia we wniosku, dotyczącym wpisu do ewidencji informacji o ogłoszeniu upadłości, zmiany firmy na zawierającą wymieniony dodatek.

Rejestry, ewidencje

Przepisy ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym (KRS) także nie dają podstaw do nakładania na przedsiębiorcę obowiązku wprowadzania do firmy informacji o upadłości. Przewidują tylko, że w dziale 6 rejestru przedsiębiorców zamieszcza się dane związane z ogłoszeniem upadłości (art. 44 ust. 1 pkt 5), a także że ogłoszenie upadłości jest jedną z przesłanek wpisania określonych osób do rejestru dłużników niewypłacalnych (art. 55 i nast.). Przepisy te nie dają jednak żadnej podstawy do przyjęcia, że przedsiębiorca jest zobowiązany do wprowadzenia do swojej firmy dodatku wskazującego jego wejście w stan upadłości, tak samo jak nie zobowiązują do ujawnienia w firmie, że przedsiębiorca stał się dłużnikiem niewypłacalnym. Nie wskazują na to także regulacje wykonawcze do powołanej ustawy, w tym przepisy o wzorach urzędowych formularzy. Poza tym z przepisów ustawy o KRS wynika, że rejestr przedsiębiorców jest jawny. Każdy może zatem sprawdzić przez dostęp do danych rejestrowych lub nawet uzyskanie informacji pisemnej, czy wobec określonego przedsiębiorcy ogłoszono upadłość (to samo dotyczy ww. ewidencji). W konsekwencji przy składaniu oświadczeń pisemnych w imieniu przedsiębiorcy rejestrowego (art. 34) firma nie musi zawierać dodatku w upadłości.

Według przepisów rozporządzenia w sprawie sposobu i metodologii prowadzenia i aktualizacji rejestru podmiotów gospodarki narodowej wejście przedsiębiorcy w stan upadłości także nie zmusza go do uwidaczniania tej okoliczności w swoim oznaczeniu. Wprawdzie w ankietach aktualizujących informacje o wspomnianych podmiotach zaznacza się fakt bycia w upadłości. Informacja taka jest podawana w odniesieniu do danych o aktywności prawnej i ekonomicznej. Jest ona też zamieszczana we wniosku o zmianie danych (RG-1). Jednak jej ujawnienie w powyższym rejestrze następuje tylko wtedy, gdy z powodu upadłości przedsiębiorca staje się podmiotem nieaktywnym.

Poza tym nie pociąga to za sobą żadnych konsekwencji pod względem sposobu oznaczenia przedsiębiorcy. Nawet w danych rejestrowych nazwa podmiotu jest ustalana według dokumentów, stanowiących podstawę powstania lub podjęcia działalności (par. 7 ust. 1), a w tych, jak wyjaśniono, nie uwidacznia się zmiany firmy z powodu upadłości przedsiębiorcy.

Projekt zmian

Rządowy projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo upadłościowe i naprawcze, ustawy o Krajowym Rejestrze Sądowym oraz ustawy o Bankowym Funduszu Gwarancyjnym (druk nr 654) przewiduje wprowadzenie do prawa upadłościowego i naprawczego art. 601. Zgodnie z nim - przedsiębiorca, po ogłoszeniu upadłości, ma występować w obrocie pod dotychczasową firmą, ale z dodaniem oznaczenia - w zależności od przypadku - w upadłości likwidacyjnej albo w upadłości układowej.

Zmiana ta jest uzasadniana praktycznym znaczeniem ujawnienia w obrocie faktu, że przedsiębiorca jest w stanie upadłości oraz określenie rodzaju upadłości. Takie ujawnienie ma pozwolić kontrahentom ocenić ryzyko związane z zawieraniem umów z upadłym, a zarazem zwiększyć szanse sprawnego funkcjonowania na rynku przedsiębiorców w upadłości układowej.

Zmianie ma ulec także art. 45 ustawy o KRS. W jego ust. 1 ma być przewidziane, że w dziale 1 rejestru przedsiębiorców, w którym ujawniana jest firma, mają być dokonywane wpisy dotyczące dodania do firmy oznaczenia, o których mowa wyżej. Wpisy będą uskuteczniane przez sąd rejestrowy z urzędu. Rozwiązanie takie dotyczy jednak przedsiębiorców, względem których upadłość zostanie ogłoszona po wejściu w życie omawianej nowelizacji. W sprawach, w których upadłość została ogłoszona przed dniem wejścia w życie nowej ustawy, będą bowiem stosowane przepisy dotychczasowe. Jedyny wyjątek dotyczy przypadku, w którym przed dniem wejścia w życie tej ustawy zostało już wpisane do rejestru przedsiębiorców ogłoszenie upadłości. Wówczas sąd z urzędu dokona do ww. działu wpisu, polegającego na samym dodaniu do firmy przedsiębiorcy oznaczenia „w upadłości likwidacyjnej” albo w upadłości układowej.

Wątpliwości dotyczące zmian

Proponowana zmiana jest dwutorowa. Nakłada bowiem na upadłych przedsiębiorców obowiązek używania w ich działalności firmy informującej o upadłości, jak i zapewnia bezpośrednie wprowadzenie takiej informacji do firmy wpisanej w danych rejestrowych. Wiążą się z nią też pewne wątpliwości: czy obowiązek używania firmy z dodatkiem wskazującym na upadłość, powstaje rzeczywiście już z samym ogłoszeniem upadłości, czy dopiero po wpisie zmienionej firmy do rejestru. Sformułowanie po ogłoszeniu upadłości może być bowiem rozumiane w sensie ogólnego wskazania na stan upadłości, a nie konkretnie na moment, od którego ma powstawać powyższy obowiązek. Dalszą niejasną kwestią jest, czy projektowane rozwiązanie, w zakresie wpisu takiego dodatku, dotyczy również przedsiębiorcy ujawnionego w ewidencji działalności gospodarczej. Wydaje się występować tu luka prawna, ponieważ projekt wyraźnie ogranicza się w tym względzie do przedsiębiorców rejestrowych.

MARCIN TRZEBIATOWSKI

adiunkt w Katedrze Prawa Handlowego KUL Jana Pawła II

PODSTAWA PRAWNA

• Ustawa z 23 kwietnia 1964 r. - Kodeks cywilny (Dz.U. nr 16, poz. 93 ze zm.).

• Ustawa z 28 lutego 2003 r. - Prawo upadłościowe i naprawcze (Dz.U. nr 60, poz. 535 ze zm.).

Autopromocja

REKLAMA

Źródło: GP

Oceń jakość naszego artykułu

Dziękujemy za Twoją ocenę!

Twoja opinia jest dla nas bardzo ważna

Powiedz nam, jak możemy poprawić artykuł.
Zaznacz określenie, które dotyczy przeczytanej treści:

REKLAMA

QR Code
Moja firma
Zapisz się na newsletter
Zobacz przykładowy newsletter
Zapisz się
Wpisz poprawny e-mail
Czego najbardziej boją się przedsiębiorcy prowadzący małe biznesy? [BADANIE]

Czego najbardziej boją się małe firmy? Rosnących kosztów prowadzenia działalności i nierzetelnych kontrahentów. A czego najmniej? Najnowsze badanie UCE RESEARCH przynosi odpowiedzi. 

AI nie zabierze ci pracy, zrobi to człowiek, który potrafi z niej korzystać

Jak to jest z tą sztuczną inteligencją? Zabierze pracę czy nie? Analitycy z firmy doradczej IDC twierdzą, że jednym z głównych powodów sięgania po AI przez firmy jest potrzeba zasypania deficytu na rynku pracy.

Niewypłacalność przedsiębiorstw. Od początku roku codziennie upada średnio 18 firm

W pierwszym kwartale 2023 r. niewypłacalność ogłosiło 1635 firm. To o 31% więcej niż w tym okresie w ubiegłym roku i 35% wszystkich niewypłacalności ogłoszonych w 2023 r. Tak wynika z raportu przygotowanego przez ekonomistów z firmy Coface.  

Rosnące płace i spadająca inflacja nic nie zmieniają: klienci patrzą na ceny i kupują więcej gdy widzą okazję

Trudne ostatnie miesiące i zmiany w nawykach konsumentów pozostają trudne do odwrócenia. W okresie wysokiej inflacji Polacy nauczyli się kupować wyszukując promocje i okazje cenowe. Teraz gdy inflacja spadła, a na dodatek rosną wynagrodzenia i klienci mogą sobie pozwolić na więcej, nawyk szukania niskich cen pozostał.

REKLAMA

Ustawa o kryptoaktywach już w 2024 roku. KNF nadzorcą rynku kryptowalut. 4,5 tys. EUR za zezwolenie na obrót walutami wirtualnymi

Od końca 2024 roku Polska wprowadzi w życie przepisy dotyczące rynku kryptowalut, które dadzą Komisji Nadzoru Finansowego (KNF) szereg nowych praw w zakresie kontroli rynku cyfrowych aktywów. Za sprawą konieczności dostosowania polskiego prawa do przegłosowanych w 2023 europejskich przepisów, firmy kryptowalutowe będą musiały raportować teraz bezpośrednio do regulatora, a ten zyskał możliwość nakładanie na nie kar grzywny. Co więcej, KNF będzie mógł zamrozić Twoje kryptowaluty albo nawet nakazać ich sprzedaż.

KAS: Nowe funkcjonalności konta organizacji w e-Urzędzie Skarbowym

Spółki, fundacje i stowarzyszenia nie muszą już upoważniać pełnomocników do składania deklaracji drogą elektroniczną, aby rozliczać się elektronicznie. Krajowa Administracja Skarbowa wprowadziła nowe funkcjonalności konta organizacji w e-US.

Sztuczna inteligencja będzie dyktować ceny?

Sztuczna inteligencja wykorzystywana jest coraz chętniej, sięgają po nią także handlowcy. Jak detaliści mogą zwiększyć zyski dzięki sztucznej inteligencji? Coraz więcej z nich wykorzystuje AI do kalkulacji cen. 

Coraz więcej firm zatrudnia freelancerów. Przedsiębiorcy opowiadają dlaczego

Czy firmy wolą teraz zatrudniać freelancerów niż pracowników na etat? Jakie są zalety takiego modelu współpracy? 

REKLAMA

Lavard - kara UOKiK na ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Firmy wprowadzały w błąd konsumentów kupujących odzież

UOKiK wymierzył kary finansowe na przedsiębiorstwa odzieżowe: Polskie Sklepy Odzieżowe (Lavard) - ponad 3,8 mln zł, Lord - ponad 213 tys. zł. Konsumenci byli wprowadzani w błąd przez nieprawdziwe informacje o składzie ubrań. Zafałszowanie składu ubrań potwierdziły kontrole Inspekcji Handlowej i badania w laboratorium UOKiK.

Składka zdrowotna to parapodatek! Odkręcanie Polskiego Ładu powinno nastąpić jak najszybciej

Składka zdrowotna to parapodatek! Zmiany w składce zdrowotnej muszą nastąpić jak najszybciej. Odkręcanie Polskiego Ładu dopiero od stycznia 2025 r. nie satysfakcjonuje przedsiębiorców. Czy składka zdrowotna wróci do stanu sprzed Polskiego Ładu?

REKLAMA