Wielkopowierzchniowe obiekty handlowe

18 września br. weszły w życie przepisy ustawy z 11 maja 2007 r. o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych (Dz.U. Nr 127, poz. 880). Wielkopowierzchniowym obiektem handlowym jest obiekt handlowy o powierzchni sprzedaży przekraczającej 400 m², w którym prowadzona jest jakakolwiek działalność handlowa. Powierzchnią sprzedaży jest ta część ogólnodostępnej powierzchni obiektu handlowego stanowiącego całość techniczno-użytkową, przeznaczonego do sprzedaży detalicznej, w której odbywa się bezpośrednia sprzedaż towarów (bez wliczania do niej powierzchni usług i gastronomii oraz powierzchni pomocniczej, do której zalicza się powierzchnie magazynów, biur, komunikacji, ekspozycji wystawowej itp.).

W celu ochrony interesu publicznego oraz realizacji zasady zrównoważonego rozwoju ustawa określa zasady i tryb wydawania zezwoleń na tworzenie i działanie powyższych obiektów.

Zezwolenie na utworzenie obiektu

Utworzenie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego wymaga uzyskania zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na lokalizację tego obiektu, zwanego dalej „organem zezwalającym”.

Przez utworzenie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego rozumie się budowę obiektu handlowego oraz przebudowę istniejącego obiektu dotychczas niewykorzystywanego do działalności handlowej, a także łączenie obiektów handlowych, jeżeli w wyniku takiego działania powstanie wielkopowierzchniowy obiekt handlowy.

Zezwolenia nie wymaga utworzenie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego na terenie innego wielkopowierzchniowego obiektu handlowego, na którego utworzenie uzyskano już zezwolenie na podstawie przepisów omawianej ustawy.

Wniosek przedsiębiorcy

Zezwolenie na utworzenie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego wydaje się na pisemny wniosek przedsiębiorcy.

Wniosek o wydanie zezwolenia powinien zawierać:

1) nazwę przedsiębiorcy, jego siedzibę lub adres zamieszkania oraz adres wykonywania działalności, a w przypadku ustanowienia pełnomocnika - jego imię, nazwisko i adres zamieszkania,

2) numer w rejestrze przedsiębiorców lub ewidencji działalności gospodarczej,

3) numer identyfikacji podatkowej (NIP),

4) wskazanie przedmiotu działalności gospodarczej,

5) wskazanie nieruchomości, na której planowane jest utworzenie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego - z oznaczeniem księgi wieczystej oraz danych z ewidencji gruntów i budynków,

6) adres wielkopowierzchniowego obiektu handlowego lub dokładny opis jego lokalizacji,

7) informacje o:

a) maksymalnej powierzchni sprzedaży oraz o maksymalnej całkowitej powierzchni, jaką będzie zajmował wielkopowierzchniowy obiekt handlowy wraz z infrastrukturą towarzyszącą, w szczególności magazynami i parkingami,

b) branży sprzedaży, w szczególności spożywczej, budowlanej, odzieżowej, motoryzacyjnej, ogrodniczej oraz rodzaju usług, jakie będą świadczone w wielkopowierzchniowym obiekcie handlowym,

c) deklarowanej wartości inwestycji związanej z utworzeniem wielkopowierzchniowego obiektu handlowego.

Do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej lub odpis z rejestru przedsiębiorców.

Uzyskanie analiz i opinii niezbędnych dla wydania zezwolenia

Jeżeli wniosek o wydanie zezwolenia na utworzenie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego spełnia wymogi, o których mowa powyżej, oraz spełniony jest warunek zgodności lokalizacji obiektu z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, organ zezwalający wykonuje albo zleca wykonanie analiz i opinii dotyczących oceny skutków utworzenia wielkopowierzchniowego obiektu handlowego.

Szczegółowy zakres powyższych analiz i opinii określi Minister Gospodarki, w drodze rozporządzenia, mając na względzie konieczność oceny skutków utworzenia wielkopowierzchniowego obiektu handlowego na infrastrukturę gminy (miasta), lokalny układ komunikacyjny, miejscowy rynek pracy, istniejący układ urbanistyczny, istniejącą sieć handlową, w tym sieć istniejących wielkopowierzchniowych obiektów handlowych na obszarze gmin sąsiednich, oraz wpływ na środowisko naturalne.

Przedsiębiorca może dołączyć wskazane wyżej analizy lub opinie dotyczące oceny skutków utworzenia wielkopowierzchniowego obiektu handlowego do wniosku o wydanie zezwolenia.

Organ zezwalający wydaje zezwolenie w przypadku zgodności lokalizacji wielkopowierzchniowego obiektu handlowego z miejscowym planem zagospodarowania przestrzennego albo decyzją o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu, po uzyskaniu pozytywnej opinii wyrażonej przez właściwą radę gminy.

Po uzyskaniu wymaganych analiz i opinii dotyczących oceny skutków utworzenia wielkopowierzchniowego obiektu handlowego organ zezwalający przedstawia wniosek do zaopiniowania radzie gminy. Opinia rady gminy powinna uwzględniać przesłanki: kształtowania korzystnych warunków nabywania towarów i usług, poprawy jakości obsługi konsumentów oraz poszerzenia oferty handlowej i usługowej, rozwoju sieci handlowej i zachowania równowagi pomiędzy różnymi formami handlu, rozwoju rynku pracy, rozwoju infrastruktury oraz ochrony środowiska. Opinia rady gminy nie może naruszać zasad uczciwej konkurencji w zakresie prowadzenia działalności handlowej na terenie gminy (miasta). Opinia rady gminy uwzględnia w miarę możliwości stanowiska izb gospodarczych oraz lokalnych organizacji konsumenckich i organizacji samorządu gospodarczego. Rada gminy uchwala opinię z uzasadnieniem w terminie 40 dni od dnia przekazania wniosku wraz z opiniami i analizami przez organ zezwalający.

W przypadku wielkopowierzchniowych obiektów handlowych o powierzchni sprzedaży powyżej 2000 m², warunkiem wydania zezwolenia jest dodatkowo brak sprzeczności lokalizacji wielkopowierzchniowego obiektu handlowego z planem zagospodarowania przestrzennego województwa oraz uzyskanie pozytywnej opinii właściwego sejmiku województwa. W takim przypadku, po uchwaleniu przez radę gminy pozytywnej opinii dotyczącej wniosku o wydanie zezwolenia, organ zezwalający przekazuje niezwłocznie uchwałę rady gminy wraz z wnioskiem oraz opiniami i analizami dotyczącymi oceny skutków utworzenia wielkopowierzchniowego obiektu handlowego przewodniczącemu właściwego sejmiku województwa.

Sejmik województwa bierze pod uwagę uchwałę rady gminy opiniującą wniosek, strategię rozwoju województwa oraz programy wojewódzkie w zakresie, w jakim dotyczą tworzenia wielkopowierzchniowych obiektów handlowych. Sejmik województwa uchwala opinię z uzasadnieniem w terminie 3 miesięcy od dnia przekazania mu wymaganych przez organ zezwalający dokumentów.

Wydanie, cofnięcie i wygaśnięcie zezwolenia

Zezwolenie na utworzenie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego wydaje się na czas nieoznaczony. W zezwoleniu należy zawrzeć informacje o: nazwie przedsiębiorcy, jego siedzibie lub adresie zamieszkania oraz adresie wykonywania działalności, numerze w rejestrze przedsiębiorców lub ewidencji działalności gospodarczej, NIP przedsiębiorcy oraz branży sprzedaży i rodzaju usług, jakie będą świadczone w wielkopowierzchniowym obiekcie handlowym, a także określić warunki dotyczące: adresu wielkopowierzchniowego obiektu handlowe oraz maksymalnej powierzchni sprzedaży i maksymalnej całkowitej powierzchni, jaką będzie zajmował ten obiekt wraz z infrastrukturą towarzyszącą.

Organ zezwalający cofa zezwolenie w przypadku:

1) rażącego nieprzestrzegania warunków określonych w ustawie lub zezwoleniu, dotyczących tworzenia i działania wielkopowierzchniowych obiektów handlowych,

2) orzeczenia wobec przedsiębiorcy, który uzyskał zezwolenie zakazu prowadzenia działalności gospodarczej objętej zezwoleniem.

Przedsiębiorca, któremu cofnięto zezwolenie, może wystąpić z wnioskiem o ponowne wydanie zezwolenia nie wcześniej niż po upływie 3 lat od dnia wydania decyzji o jego cofnięciu.

Zezwolenie wygasa w przypadku:

1) likwidacji wielkopowierzchniowego obiektu handlowego,

2) nieuzyskania pozwolenia na użytkowanie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego w terminie 3 lat od dnia wydania zezwolenia.

Wykonywanie działalności gospodarczej oraz przeniesienie i zmiana zezwolenia

Warunkiem prowadzenia działalności gospodarczej w formie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego jest:

1) uzyskanie zezwolenia na utworzenie wielkopowierzchniowego obiektu budowlanego,

2) posiadanie tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się wielkopowierzchniowy obiekt handlowy, oraz

3) wykonywanie działalności gospodarczej w zakresie warunków objętych zezwoleniem, dotyczących: adresu wielkopowierzchniowego obiektu handlowego oraz maksymalnej powierzchni sprzedaży i maksymalnej całkowitej powierzchni wielkopowierzchniowego obiektu handlowego wraz z infrastrukturą towarzyszącą, przez przedsiębiorcę oznaczonego w zezwoleniu.

Organ zezwalający lub - na podstawie jego upoważnienia - straż gminna dokonuje kontroli przestrzegania warunków określonych w zezwoleniu.

Organ zezwalający jest zobowiązany, za zgodą przedsiębiorcy, który uzyskał zezwolenie, do przeniesienia decyzji na rzecz innego podmiotu, jeżeli przyjmie on wszystkie warunki zawarte w zezwoleniu oraz złoży oświadczenie o posiadaniu tytułu prawnego do nieruchomości, na której znajduje się ten obiekt. Stronami w postępowaniu o przeniesienie zezwolenia są jedynie podmioty, między którymi ma być dokonane przeniesienie decyzji. Zgodnie z przepisami ustawy z 15 września 2000 r. - Kodeks spółek handlowych, zezwolenie przechodzi ponadto z dniem połączenia, podziału lub wydzielenia na spółkę przejmującą lub spółkę nowo zawiązaną, bądź z dniem przekształcenia - na spółkę przekształconą.

Zmiana warunków zezwolenia, dotycząca powierzchni sprzedaży lub całkowitej powierzchni, jaką zajmuje ten obiekt wraz z infrastrukturą towarzyszącą, wymaga uzyskania zmiany zezwolenia. Zmiana zezwolenia następuje na pisemny wniosek przedsiębiorcy. Nie jest wymagane przedstawianie analiz i opinii dotyczących oceny skutków zmiany. Zmiana zezwolenia wymaga uzyskania pozytywnej opinii właściwej rady gminy, natomiast opiniowanie zmiany przez sejmik województwa nie jest wymagane.

Warto wiedzieć:

Zezwolenie wydawane na podstawie przepisów o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych podlega opłacie skarbowej w kwocie 25 zł za każdy m2 powierzchni sprzedaży, ale nie więcej niż 0,5 proc. deklarowanej wartości inwestycji, podanej we wniosku o wydanie zezwolenia. Natomiast zmiana zezwolenia podlega opłacie skarbowej w wysokości 50 proc. stawki, jaką pobrano z tytułu wydania tego zezwolenia.

Odpowiedzialność karna

Kto tworzy wielkopowierzchniowy obiekt handlowy bez zezwolenia lub prowadzi działalność handlową w formie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego bez zezwolenia lub wbrew jego warunkom podlega grzywnie od 10 000 do 1 000 000 zł.

Odpowiedzialność za przestrzeganie warunków zezwolenia przez najemców, dzierżawców i innego rodzaju użytkowników powierzchni w wielkopowierzchniowym obiekcie handlowym ponosi przedsiębiorca, który uzyskał zezwolenie.

Przepisy przejściowe

Należy pamiętać, że - zgodnie z regulacją zawartą w art. 17 ustawy - w terminie do 18 października br. przedsiębiorca będący właścicielem wielkopowierzchniowego obiektu handlowego (albo działający w jego imieniu administrator lub zarządca takiego obiektu) powinien złożyć do właściwego organu zezwalającego wniosek, w oparciu o który organ zezwalający wyda zezwolenie na działanie tego obiektu. Wniosek taki powinien zawierać:

1) nazwę przedsiębiorcy, jego siedzibę lub adres zamieszkania oraz adres wykonywania działalności, a w przypadku ustanowienia pełnomocnika - jego imię, nazwisko i adres zamieszkania,

2) numer w rejestrze przedsiębiorców lub ewidencji działalności gospodarczej,

3) NIP przedsiębiorcy,

4) wskazanie przedmiotu działalności gospodarczej,

5) wskazanie nieruchomości, na której utworzono wielkopowierzchniowy obiekt handlowy - z oznaczeniem księgi wieczystej oraz danych z ewidencji gruntów i budynków, a także

6) informacje o:

a) maksymalnej powierzchni sprzedaży oraz o maksymalnej całkowitej powierzchni, jaką zajmuje wielkopowierzchniowy obiekt handlowy wraz z infrastrukturą towarzyszącą,

b) branży sprzedaży oraz rodzaju usług, jakie są świadczone w tym obiekcie.

Do wniosku o wydanie zezwolenia należy dołączyć zaświadczenie o wpisie do ewidencji działalności gospodarczej lub odpis z rejestru przedsiębiorców.

We wskazanym wyżej przypadku nie stosuje się przepisów ustawy dotyczących obowiązku uzyskiwania analiz i opinii. Wydanie takiego zezwolenia jest wolne od opłaty skarbowej.

Natomiast zmiana powierzchni sprzedaży lub całkowitej powierzchni, jaką zajmuje wielkopowierzchniowy obiekt handlowy wraz z infrastrukturą towarzyszącą, wymaga uzyskania zmiany zezwolenia, na zasadach opisanych powyżej.

Podstawa prawna:

- ustawa z 11 maja 2007 r. o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych (Dz.U. Nr 127, poz. 880).

18 września br. weszły w życie przepisy ustawy z 11 maja 2007 r. o tworzeniu i działaniu wielkopowierzchniowych obiektów handlowych. Wielkopowierzchniowym obiektem handlowym jest obiekt handlowy o powierzchni sprzedaży przekraczającej 400 m2, w którym prowadzona jest jakakolwiek działalność handlowa. Utworzenie wielkopowierzchniowego obiektu handlowego wymaga uzyskania zezwolenia wydanego przez wójta (burmistrza, prezydenta miasta) właściwego ze względu na lokalizację tego obiektu.

Zgodnie z przepisami przejściowymi, w terminie do 18 października br. przedsiębiorca będący właścicielem istniejącego już wielkopowierzchniowego obiektu handlowego (albo działający w jego imieniu administrator lub zarządca takiego obiektu) powinien złożyć do właściwego organu zezwalającego wniosek, w oparciu o który zostanie wydane zezwolenie na działanie tego obiektu.

Helena Konieczna