Kategorie

Miary oceny płynności

Jacek Folga
inforCMS
Płynność finansowa to fundament gwarantujący stabilne funkcjonowanie przedsiębiorstwa.

W literaturze można znaleźć dużo narzędzi dedykowanych do monitoringu płynności. Jednak czy te narzędzia są na tyle skuteczne, aby efektywnie wspomagały podejmowanie decyzji? Praktyka często pokazuje ich ograniczenia, a taka świadomość powinna umożliwić precyzyjną interpretację otrzymywanych wyników. Poza tym wiedza o dysfunkcji miar może skłonić do ich modyfikacji oraz opracowania nowych narzędzi, które ocenią sytuację pod innym niż dotąd kątem.

Wskaźnik rotacji należności

W literaturze do oceny rotacji należności zaleca się stosowanie miernika DSO. Można spotkać różne metody obliczania DSO, z których najpopularniejsze to średni stan należności oraz wartość należności na koniec miesiąca.

Reklama

Uwzględnianie stanu końcowego nie jest najlepszym podejściem. Ponieważ należności w danym momencie odzwierciedlają wielkość sprzedaży mniej więcej w ostatnim miesiącu, a wielkość sprzedaży w mianowniku dotyczy ostatnich 12 miesięcy, zatem sezonowy wzrost sprzedaży zwiększy licznik tego wyrażenia bardziej niż mianownik i tym samym podniesie wartość DSO. Stanie się tak nawet wtedy, kiedy klienci będą płacili w niezmienionych terminach. To wada, o której szczególnie powinny pamiętać przedsiębiorstwa, w których sprzedaż charakteryzuje się sezonowością.

Rzetelność dostarczanych informacji ogranicza druga istotna wada. Mianowicie chodzi o to, że w zależności od okresu (końcowego, uśrednionego), z którego bierze się pod uwagę wartość należności (ma to znaczenie, gdy występują w różnych momentach czasu różne stany należności przeterminowanych), wskaźnik DSO przyjmuje różne wartości.

Na dwóch powyższych ograniczeniach katalog zastrzeżeń do miary DSO jeszcze się nie wyczerpuje. Wyniki prezentowane przez DSO są mierzone w dniach. Wzrost wartości wskaźnika informuje o tym, że dyscyplina płatnicza odbiorców pogarsza się, co w konsekwencji negatywnie wpływa na płynność finansową wierzyciela. Jednak nie zawsze zmiany DSO świadczą o zmianie czasu potrzebnego na uregulowanie płatności, ponieważ wartość DSO zależy od wielkości sprzedaży. Zmiany w poziomie sprzedaży wpływają na wskaźnik DSO nawet przy takiej samej dyscyplinie płatniczej odbiorców. Spróbujmy to udowodnić:

Policzmy DSO za pomocą bardzo często zalecanego wzoru, czyli

należności / średniej dziennej sprzedaży * liczba dni badanego okresu

Wyniki zostały zaprezentowane w tabeli 1.

W celu uproszczenia przykładu i zwiększenia jego przejrzystości przyjmijmy następujące założenia:

1) Wszyscy odbiorcy otrzymują 30-dniowy termin płatności.

2) Wszyscy odbiorcy płacą zgodnie z przyznanym terminem płatności.

Już same założenia wskazują na to, że okres rotacji należności powinien wynosić 30 dni. Wyniki (wiersz DSO) pokazują jednak zupełnie odmienną sytuację.

Dla wyjaśnienia: średnia dzienna sprzedaż została obliczona jako relacja przychodów ze sprzedaży narastająco i liczby dni narastająco.

Reklama

Powyższy przykład pokazuje, jak ostrożnie powinno się wyciągać wnioski na temat rotacji. Można zapytać, po co stosować przychody narastająco przy terminach 30-dniowych, skoro wskaźnik można policzyć w ujęciu miesięcznym? Oczywiście, jest to pewne uproszczenie, ale nie zadziała ono w momencie, gdy dostawca udziela terminów płatności dłuższych niż 30 dni lub bardzo zróżnicowanych warunków płatności dla klientów.

Inne ograniczenia DSO? Wskaźnik uwzględnia jedynie memoriałowy aspekt rotacji, Bazą, na której dokonuje się pomiaru, jest sprawozdanie finansowe. W związku z tym DSO będzie pokazywać stan rotacji na wybrany dzień bilansowy, który nie do końca odzwierciedla stan faktyczny. W wyniku tak przeprowadzanej kalkulacji w pomiarze rotacji zostają pominięte faktury, które zostały rozliczone przed dniem bilansowym, ale mogły być zapłacone z opóźnieniem. DSO nie uwzględnia więc stanu należności na w całym badanym okresie.

Jak zarządzać płynnością finansową firmy

Uwzględnianie danych bilansowych wykorzystywanych przy liczeniu wskaźnika jest kolejną wadą DSO. W bilansie, należności mogą składać się z wielu pozycji, co do których przedsiębiorstwo ma ograniczone możliwości zarządzania (np. należności z tytułu podatków). Należności w bilansie są pomniejszone o odpisy aktualizujące. Im wyższy odpis, tym niższe należności netto i korzystniejsza rotacja, co może wskazywać na poprawę spływu należności. W rezultacie jakość należności pogorszyła się, o czym świadczy wyższy odpis na należności.

Ponadto duża liczba metod liczenia DSO generuje różne wyniki. Trudno w takim przypadku wybrać te, które są najbardziej reprezentatywne i najlepiej wspierają podejmowanie decyzji.

DSO nie pozwala również na wyodrębnienie części, która dotyczy opóźnień w zapłacie (szczególnie, gdy istnieją zróżnicowane terminy płatności dla odbiorców),`od tej, która jest świadomym odroczeniem płatności, wynikającym z prowadzonej przez spółkę polityki. W praktyce często dochodzi do wydłużania pierwotnie ustalanych terminów płatności. Zwiększa to wartość wskaźnika i uniemożliwia wyodrębnienie przeterminowanych należności.

Jeżeli firma wie o powyższych dysfunkcjach, a chce osiągnąć maksymalny efekt z informacji dostarczanych przez wskaźnik DSO, powinna interpretować przede wszystkim zmiany tej miary w czasie. Wzrost DSO informuje o pogorszeniu jakości należności, natomiast spadek to symptom mniejszego zapotrzebowania na finansowanie zewnętrzne.

Struktura wiekowa aktywów obrotowych

Innym popularnym narzędziem do monitoringu należności jest badanie ich struktury wiekowej. Narzędzie to wykorzystywane jest również do kontroli zapasów i zobowiązań. Mimo wielu zalet tego rozwiązania, ma ono słabe strony - na efektywność wykorzystania struktury wiekowej rzutuje bowiem problem jakości utrzymywanych aktywów obrotowych. Wskaźnik zawiera aktywa obrotowe (należności, zapasy lub zobowiązania) wyrażone w wartości brutto. Czytający dane uzyska wiedzę, ile należności, zapasów lub zobowiązań jest przeterminowanych o X dni. Nie otrzyma jednak informacji, jakie jest prawdopodobieństwo ich faktycznej zamiany na środki pieniężne. Wyniki prezentowane przez strukturę wiekową powinny zatem być uzupełnione informacjami o jakości aktywów utrzymywanych w przedsiębiorstwie. Przez jakość rozumieć należy zdolność do ich transferu na faktyczny wpływ gotówki. Przedsiębiorstwo powinno więc wdrożyć system miar oceny jakości należności. Miary muszą być uzupełnieniem stosowanych modeli oceny płynności. Najłatwiej taką informację można uzyskać poprzez analizę odpisów aktualizujących.

Wskaźnikowa ocena płynności finansowej

Problem jakości należności wpływa również na interpretację wyników uzyskiwanych w wyniku zastosowania wskaźnikowej oceny płynności finansowej. Jednym z najpoważniejszych zarzutów stawianych metodyce obliczania wskaźnika bieżącej płynności finansowej jest różnica pomiędzy księgową a rynkową wartością majątku obrotowego. Majątek obrotowy jest ujmowany w sprawozdaniach (w bilansie, sprawozdaniu bieżącym F-01) po koszcie historycznym, który prawie zawsze jest różny od jego wartości rynkowej. Może również zaistnieć sytuacja, że wartość tego majątku będzie zaniżona, co jest zgodne z zasadą ostrożnej wyceny.

Oceniając statyczne wskaźniki płynności, ważne jest, aby robić to zawsze w powiązaniu z oceną jakości należności i pozostałych aktywów obrotowych. Płynność finansowa zależy więc od tego, jakie jest prawdopodobieństwo zamiany aktywów obrotowych na środki pieniężne. Istotny jest również czas, w jakim zapasy i należności mogą być zamienione na najbardziej płynne aktywa.

Reasumując, można postawić tezę, że jakość aktywów obrotowych świadczy o stopniu płynności finansowej przedsiębiorstwa. Nie jest istotne, jakie firma ma należności czy zapasy. Wysoki poziom zapasów może świadczyć o tym, że firma ma problemy ze sprzedażą. Poza tym zapasy mogą się przeterminować lub zniszczyć, co ograniczy płynność finansową i wynik finansowy. Z kolei wysokie należności w dużej mierze mogą pochodzić od odbiorców niewypłacalnych. Z tego powodu statyczna analiza płynności finansowej nie może być jedynym źródłem informacji na temat płynności finansowej przedsiębiorstwa.

To dopiero początek

W artykule zaprezentowano trzy najczęściej spotykane narzędzia umożliwiające kontrolę płynności finansowej przedsiębiorstwa. Nie oznacza to jednak, że inne mierniki są pozbawione wad. Celem powyższych rozważań nie jest również zniechęcenie przedsiębiorstw do stosowania rozwiązań prezentowanych w literaturze. Jednak zarządzający nie mogą ograniczać się tylko do gotowych rozwiązań. Powinni poszukiwać wskaźników, które najlepiej opiszą sytuację ich przedsiębiorstwa. Często będą to zupełnie nowe, czasem wystarczy niewielka modyfikacja już istniejących. Ważne, aby problem płynności finansowej traktować na równi z wagą wyników finansowych osiąganych przez firmę.

Jacek Folga

 

Dowiedz się więcej z naszej publikacji
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Przeciwdziałanie praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Obowiązki biur rachunkowych
Tylko teraz
89,00 zł
99,00
Przejdź do sklepu
Źródło: Twój Biznes
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    1 sty 2000
    5 sie 2021
    Zakres dat:
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail

    Niebieska kontrolka temperatury. Co oznacza?

    Niebieska kontrolka temperatury pojawia się na tablicy zegarów części samochodów. Jaką informację przekazuje kierowcy?

    7 mitów na temat kredytu hipotecznego

    Kredyt hipoteczny. Ekspercie wskazali siedem najczęściej spotykanych mitów na temat kredytu hipotecznego. Jakie to mity?

    Wartość zadłużenia w hipotekach przekroczyła 500 mld zł

    Kredyty mieszkaniowe. Padła historyczna wartość zadłużenia w hipotekach – przekroczyła 500 mld zł. Akcja kredytowa kwitnie - stymuluje ją finansowanie na wysokie kwoty. Z danych BIK po pierwszych sześciu miesiącach 2021 r. wynika, że ponad 25% wartości sprzedaży kredytów mieszkaniowych stanowią kredyty udzielone na kwoty powyżej 500 tys. zł, a prawie 45% kredytów gotówkowych – na ponad 50 tys. zł. BIK dokonuje analizy, co jest motorem napędzającym Polaków do finansowania swoich potrzeb konsumenckich. Prezes Zarządu BIK, dr Mariusz Cholewa zwraca uwagę na czynniki determinujące optymistyczne prognozy na rynku kredytowym w drugim półroczu 2021 roku.

    Migająca kontrolka płynu chłodniczego. Co oznacza?

    Migająca kontrolka płynu chłodniczego nie stanowi najlepszego sygnału. Może bowiem oznaczać, że silnik w aucie przegrzewa się.

    Rynek mieszkaniowy rozgrzany do czerwoności. Czy będzie ochłodzenie?

    Rynek mieszkaniowy od dłuższego czasu notuje hossę. Popyt znacznie przekracza podaż, mieszkania wyprzedają się na pniu, a ich ceny rosną w zatrważającym tempie. Niskie stopy procentowe i szeroka dostępność kredytów sprawiają, że kupujących przybywa. Czy ten stan rzeczy się utrzyma?

    Do 6 sierpnia najemcy sklepów mogą wycofać się z przedłużonych umów najmu

    Najem. Najemcy sklepów w centrach handlowych, którzy w zamian za brak opłat czynszowych w okresie lockdownów decydowali się na przedłużanie umów najmu o pół roku, mogą się z tych zobowiązań wycofać. Tę możliwość wprowadziła ustawa covidowa, która weszła w życie 23 lipca br. i która dała najemcom dwa tygodnie na skorzystanie z tego rozwiązania. Zdaniem prawników dla większości najemców jest to zapis korzystny, bo wygasza dotychczasowe roszczenia wynajmujących. Jednocześnie zastrzegają oni, że uchylenie anuluje wszystkie zapisy aneksów covidowych, a z prawnego punktu widzenia jest to kontrowersyjna zmiana, bo zostawia „na lodzie” zarządców centrów handlowych.

    Pomoc finansowa dla kół gospodyń wiejskich - nowe zasady

    Pomoc finansowa dla kół gospodyń wiejskich - nowe zasady. Wysokość pomocy dla kół gospodyń wiejskich będzie zależała od liczby należących do nich osób i wyniesie od 5 do 7 tys. zł. Dotacja będzie przyznawana raz w roku - zakłada projekt rozporządzenia Ministra Rolnictwa i Rozwoju Wsi, zamieszczony na stronach Rządowego Centrum Legislacji.

    Rynek motoryzacyjny w Polsce. 5 razy więcej aut przez 30 lat

    Rynek motoryzacyjny w Polsce rozwija się. Ostatnie 30 lat minęło pod znakiem 5-krotnego wzrostu ilości samochodów i wzrostu długości dróg.

    Letnie rekordy wypadków drogowych. Jak jeździć, by uniknąć wypadku?

    Wypadki. Połowa wakacji za nami. W ubiegłym roku to właśnie sierpień był miesiącem z niechlubnym rekordem największej liczby wypadków. W tym roku w pierwszej połowie letniego sezonu urlopowego liczba zgłoszonych w ramach assistance spraw była wyższa niż w analogicznym okresie ubiegłego roku. Czy w 2021 r. idziemy na kolejny rekord? Jak jeździć, by uniknąć wypadku?

    Check engine: LPG winne pojawienia się kontrolki?

    Check engine: LPG może powodować świecenie się błędu? W niektórych przypadkach tak. To jednak nie wina instalacji, a na ogół gazownika lub usterki.

    Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej

    Zmiana sprzedawcy energii elektrycznej. Urząd Regulacji Energetyki informuje, że z ofert wolnorynkowych (nie podlegających zatwierdzeniu przez Prezesa URE) korzysta już ponad 37 proc. klientów w gospodarstwach domowych (ponad 5,8 mln). Tylko w czerwcu 2021 sprzedawcę prądu zmieniło 2,3 tys. odbiorców. Od początku 2021 r. takiej zmiany dokonało 22 tys. odbiorców: ponad 17 tys. klientów indywidualnych i prawie 5 tys. biznesowych. Od 2007 roku sprzedawcę prądu w naszym kraju zmieniło łącznie prawie 929 tys. odbiorców.

    Cennik Lexusa NX startuje od 200 tys. zł

    Cennik Lexusa NX został przygotowany dla polskiego rynku. Za bazową wersję hybrydową trzeba zapłacić co najmniej 200 tys. zł.

    Sprzedaż działki a VAT i PIT – sprzedaż prywatna czy działalność gospodarcza?

    Sprzedaż działki a VAT i PIT. Sprzedaż kilku działek, które należą do majątku prywatnego może zostać uznana przez organy skarbowe za działalność gospodarczą. W takim przypadku sprzedający będzie zobowiązany do zapłaty podatku VAT oraz podatku dochodowego, nawet wtedy, gdy od nabycia nieruchomości upłynęło więcej niż 5 lat.

    Budowa domów jednorodzinnych do 90 m2 bez pozwolenia na budowę

    Dom bez pozwolenia na budowę. W dniu 4 sierpnia 2021 r. opublikowany został projekt ustawy o zmianie ustawy - Prawo budowlane oraz ustawy o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym. Projekt ten zakłada wprowadzenie możliwości budowy domów jednorodzinnych (o łącznej powierzchni użytkowej nieprzekraczającej 90 m2) bez pozwolenia na budowę, bez dziennika budowy oraz bez konieczności ustanowienia kierownika budowy, w procedurze tzw. zgłoszenia z projektem budowlanym. Projekt aktualnie jest poddawany konsultacjom publicznym.

    Polski Ład: Kredyty hipoteczne bez wkładu własnego do 2030 roku

    Kredyty hipoteczne objęte gwarancją do 100 tys. zł. zastępującą wkład własny wg propozycji z Polskiego Ładu będą udzielane do końca 2030 r. - podano w wykazie prac legislacyjnych rządu. Minimalny okres spłaty takiego kredytu to15 lat, a maksymalny limit ceny finansowanej nieruchomości w przeliczeniu na 1 m. kw. będzie uzależniony od szeregu czynników.

    Pre-pack – korzyść dla dłużnika, ale czy dla wierzycieli?

    Pre-pack, czyli przygotowana likwidacja polega na ogłoszeniu upadłości dłużnika z równoległym wskazaniem przez sąd nabywcy, ceny i innych warunków sprzedaży majątku dłużnika.

    Jakość rozliczeń MŚP [BADANIE]

    Z cyklicznego badania wśród MŚP realizowanego dla Rejestru Dłużników BIG InfoMonitor wynika, iż jakość rozliczeń B2B utrzymała się na podobnym poziomie jak w drugim kwartale.

    Ile m2 mają nasze mieszkania?

    Ile m2 mają nasze mieszkania? Trochę ponad 29 metrów kwadratowych – taka powierzchnia przypada w Polsce na statystycznego obywatela. W Europie standard jest wyższy, czasami nawet ponad dwa razy wyższy – sugerują dane Eurostatu.

    Polski Ład. Zmiany zasad opodatkowania nieruchomości

    Opodatkowanie wynajmu nieruchomości. Zmiany zasad opodatkowania nieruchomości zawarte w programie Polski Ład doprowadzą do wzrostu czynszu za wynajmowane mieszkania. Uderzą również w przedsiębiorców, którzy rejestrują swoje biura czy gabinety w lokalach mieszkalnych.

    Coraz mniej gruntów do zagospodarowania

    Zasoby gruntów państwowych. Tylko ok. 165 tys. hektarów państwowej ziemi nie zostało dotychczas zagospodarowane. Część tych gruntów może być jeszcze sprzedana lub wydzierżawiona na cele rolne, ale większość z nich cechuje niska przydatność rolnicza oraz znaczne rozdrobnienie - informuje Krajowy Ośrodek Wsparcia Rolnictwa (KOWR).

    Check engine: czy można jeździć?

    Check engine: czy można jeździć? Czasami tak, a czasami nie. To wszystko zależy od tego czy pojawieniu się kontrolki towarzyszą dodatkowe objawy.

    Polski Ład. Zmiany w uldze mieszkaniowej

    Ulga mieszkaniowa. Polski Ład zakłada modyfikację przepisów w zakresie ulgi mieszkaniowej. Zmiany dotyczą wydatków na spłatę kredytu (pożyczki) oraz odsetek od tego kredytu (pożyczki) zaciągniętego na zbywaną nieruchomość. Co ulegnie zmianie?

    Kontrolka silnika: co oznacza?

    Kontrolka silnika: co oznacza? Jej zaświecenie się w czasie jazdy bez wątpienia stanowi ważny sygnał. Ale czy zawsze dalszą podróż należy przerwać?

    Wibracje w samochodzie: skąd się biorą?

    Wibracje w samochodzie, czyli dziś opowiemy o tym, skąd się biorą drgania w kabinie w czasie jazdy. A najczęstszym ich powodem są... opony!

    Ile kosztuje metr kwadratowy mieszkania w Warszawie?

    Ceny mieszkań w Warszawie. Na koniec połowy 2021 roku po raz pierwszy w historii cena metra kwadratowego mieszkania pozostającego w ofercie w Warszawie przekroczyła 12 tys. zł i była o 7,8 proc. wyższa niż w końcówce 2020 roku.