Kategorie
Zaloguj się

Zarejestruj się

Proszę podać poprawny adres e-mail Hasło musi zawierać min. 3 znaki i max. 12 znaków
* - pole obowiązkowe
Przypomnij hasło
Witaj
Usuń konto
Aktualizacja danych
  Informacja
Twoje dane będą wykorzystywane do certyfikatów.

Miary oceny płynności

Jacek Folga
inforCMS
Płynność finansowa to fundament gwarantujący stabilne funkcjonowanie przedsiębiorstwa.

W literaturze można znaleźć dużo narzędzi dedykowanych do monitoringu płynności. Jednak czy te narzędzia są na tyle skuteczne, aby efektywnie wspomagały podejmowanie decyzji? Praktyka często pokazuje ich ograniczenia, a taka świadomość powinna umożliwić precyzyjną interpretację otrzymywanych wyników. Poza tym wiedza o dysfunkcji miar może skłonić do ich modyfikacji oraz opracowania nowych narzędzi, które ocenią sytuację pod innym niż dotąd kątem.

Wskaźnik rotacji należności

W literaturze do oceny rotacji należności zaleca się stosowanie miernika DSO. Można spotkać różne metody obliczania DSO, z których najpopularniejsze to średni stan należności oraz wartość należności na koniec miesiąca.

Uwzględnianie stanu końcowego nie jest najlepszym podejściem. Ponieważ należności w danym momencie odzwierciedlają wielkość sprzedaży mniej więcej w ostatnim miesiącu, a wielkość sprzedaży w mianowniku dotyczy ostatnich 12 miesięcy, zatem sezonowy wzrost sprzedaży zwiększy licznik tego wyrażenia bardziej niż mianownik i tym samym podniesie wartość DSO. Stanie się tak nawet wtedy, kiedy klienci będą płacili w niezmienionych terminach. To wada, o której szczególnie powinny pamiętać przedsiębiorstwa, w których sprzedaż charakteryzuje się sezonowością.

Rzetelność dostarczanych informacji ogranicza druga istotna wada. Mianowicie chodzi o to, że w zależności od okresu (końcowego, uśrednionego), z którego bierze się pod uwagę wartość należności (ma to znaczenie, gdy występują w różnych momentach czasu różne stany należności przeterminowanych), wskaźnik DSO przyjmuje różne wartości.

Na dwóch powyższych ograniczeniach katalog zastrzeżeń do miary DSO jeszcze się nie wyczerpuje. Wyniki prezentowane przez DSO są mierzone w dniach. Wzrost wartości wskaźnika informuje o tym, że dyscyplina płatnicza odbiorców pogarsza się, co w konsekwencji negatywnie wpływa na płynność finansową wierzyciela. Jednak nie zawsze zmiany DSO świadczą o zmianie czasu potrzebnego na uregulowanie płatności, ponieważ wartość DSO zależy od wielkości sprzedaży. Zmiany w poziomie sprzedaży wpływają na wskaźnik DSO nawet przy takiej samej dyscyplinie płatniczej odbiorców. Spróbujmy to udowodnić:

Policzmy DSO za pomocą bardzo często zalecanego wzoru, czyli

należności / średniej dziennej sprzedaży * liczba dni badanego okresu

Wyniki zostały zaprezentowane w tabeli 1.

W celu uproszczenia przykładu i zwiększenia jego przejrzystości przyjmijmy następujące założenia:

1) Wszyscy odbiorcy otrzymują 30-dniowy termin płatności.

2) Wszyscy odbiorcy płacą zgodnie z przyznanym terminem płatności.

Już same założenia wskazują na to, że okres rotacji należności powinien wynosić 30 dni. Wyniki (wiersz DSO) pokazują jednak zupełnie odmienną sytuację.

Dla wyjaśnienia: średnia dzienna sprzedaż została obliczona jako relacja przychodów ze sprzedaży narastająco i liczby dni narastająco.

Powyższy przykład pokazuje, jak ostrożnie powinno się wyciągać wnioski na temat rotacji. Można zapytać, po co stosować przychody narastająco przy terminach 30-dniowych, skoro wskaźnik można policzyć w ujęciu miesięcznym? Oczywiście, jest to pewne uproszczenie, ale nie zadziała ono w momencie, gdy dostawca udziela terminów płatności dłuższych niż 30 dni lub bardzo zróżnicowanych warunków płatności dla klientów.

Inne ograniczenia DSO? Wskaźnik uwzględnia jedynie memoriałowy aspekt rotacji, Bazą, na której dokonuje się pomiaru, jest sprawozdanie finansowe. W związku z tym DSO będzie pokazywać stan rotacji na wybrany dzień bilansowy, który nie do końca odzwierciedla stan faktyczny. W wyniku tak przeprowadzanej kalkulacji w pomiarze rotacji zostają pominięte faktury, które zostały rozliczone przed dniem bilansowym, ale mogły być zapłacone z opóźnieniem. DSO nie uwzględnia więc stanu należności na w całym badanym okresie.

Jak zarządzać płynnością finansową firmy

Uwzględnianie danych bilansowych wykorzystywanych przy liczeniu wskaźnika jest kolejną wadą DSO. W bilansie, należności mogą składać się z wielu pozycji, co do których przedsiębiorstwo ma ograniczone możliwości zarządzania (np. należności z tytułu podatków). Należności w bilansie są pomniejszone o odpisy aktualizujące. Im wyższy odpis, tym niższe należności netto i korzystniejsza rotacja, co może wskazywać na poprawę spływu należności. W rezultacie jakość należności pogorszyła się, o czym świadczy wyższy odpis na należności.

Ponadto duża liczba metod liczenia DSO generuje różne wyniki. Trudno w takim przypadku wybrać te, które są najbardziej reprezentatywne i najlepiej wspierają podejmowanie decyzji.

DSO nie pozwala również na wyodrębnienie części, która dotyczy opóźnień w zapłacie (szczególnie, gdy istnieją zróżnicowane terminy płatności dla odbiorców),`od tej, która jest świadomym odroczeniem płatności, wynikającym z prowadzonej przez spółkę polityki. W praktyce często dochodzi do wydłużania pierwotnie ustalanych terminów płatności. Zwiększa to wartość wskaźnika i uniemożliwia wyodrębnienie przeterminowanych należności.

Jeżeli firma wie o powyższych dysfunkcjach, a chce osiągnąć maksymalny efekt z informacji dostarczanych przez wskaźnik DSO, powinna interpretować przede wszystkim zmiany tej miary w czasie. Wzrost DSO informuje o pogorszeniu jakości należności, natomiast spadek to symptom mniejszego zapotrzebowania na finansowanie zewnętrzne.

Struktura wiekowa aktywów obrotowych

Innym popularnym narzędziem do monitoringu należności jest badanie ich struktury wiekowej. Narzędzie to wykorzystywane jest również do kontroli zapasów i zobowiązań. Mimo wielu zalet tego rozwiązania, ma ono słabe strony - na efektywność wykorzystania struktury wiekowej rzutuje bowiem problem jakości utrzymywanych aktywów obrotowych. Wskaźnik zawiera aktywa obrotowe (należności, zapasy lub zobowiązania) wyrażone w wartości brutto. Czytający dane uzyska wiedzę, ile należności, zapasów lub zobowiązań jest przeterminowanych o X dni. Nie otrzyma jednak informacji, jakie jest prawdopodobieństwo ich faktycznej zamiany na środki pieniężne. Wyniki prezentowane przez strukturę wiekową powinny zatem być uzupełnione informacjami o jakości aktywów utrzymywanych w przedsiębiorstwie. Przez jakość rozumieć należy zdolność do ich transferu na faktyczny wpływ gotówki. Przedsiębiorstwo powinno więc wdrożyć system miar oceny jakości należności. Miary muszą być uzupełnieniem stosowanych modeli oceny płynności. Najłatwiej taką informację można uzyskać poprzez analizę odpisów aktualizujących.

Wskaźnikowa ocena płynności finansowej

Problem jakości należności wpływa również na interpretację wyników uzyskiwanych w wyniku zastosowania wskaźnikowej oceny płynności finansowej. Jednym z najpoważniejszych zarzutów stawianych metodyce obliczania wskaźnika bieżącej płynności finansowej jest różnica pomiędzy księgową a rynkową wartością majątku obrotowego. Majątek obrotowy jest ujmowany w sprawozdaniach (w bilansie, sprawozdaniu bieżącym F-01) po koszcie historycznym, który prawie zawsze jest różny od jego wartości rynkowej. Może również zaistnieć sytuacja, że wartość tego majątku będzie zaniżona, co jest zgodne z zasadą ostrożnej wyceny.

Oceniając statyczne wskaźniki płynności, ważne jest, aby robić to zawsze w powiązaniu z oceną jakości należności i pozostałych aktywów obrotowych. Płynność finansowa zależy więc od tego, jakie jest prawdopodobieństwo zamiany aktywów obrotowych na środki pieniężne. Istotny jest również czas, w jakim zapasy i należności mogą być zamienione na najbardziej płynne aktywa.

Reasumując, można postawić tezę, że jakość aktywów obrotowych świadczy o stopniu płynności finansowej przedsiębiorstwa. Nie jest istotne, jakie firma ma należności czy zapasy. Wysoki poziom zapasów może świadczyć o tym, że firma ma problemy ze sprzedażą. Poza tym zapasy mogą się przeterminować lub zniszczyć, co ograniczy płynność finansową i wynik finansowy. Z kolei wysokie należności w dużej mierze mogą pochodzić od odbiorców niewypłacalnych. Z tego powodu statyczna analiza płynności finansowej nie może być jedynym źródłem informacji na temat płynności finansowej przedsiębiorstwa.

To dopiero początek

W artykule zaprezentowano trzy najczęściej spotykane narzędzia umożliwiające kontrolę płynności finansowej przedsiębiorstwa. Nie oznacza to jednak, że inne mierniki są pozbawione wad. Celem powyższych rozważań nie jest również zniechęcenie przedsiębiorstw do stosowania rozwiązań prezentowanych w literaturze. Jednak zarządzający nie mogą ograniczać się tylko do gotowych rozwiązań. Powinni poszukiwać wskaźników, które najlepiej opiszą sytuację ich przedsiębiorstwa. Często będą to zupełnie nowe, czasem wystarczy niewielka modyfikacja już istniejących. Ważne, aby problem płynności finansowej traktować na równi z wagą wyników finansowych osiąganych przez firmę.

Jacek Folga

 

Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!
Przygotuj się do stosowania nowych przepisów!

Poradnik prezentuje praktyczne wskazówki, w jaki sposób dostosować się do zmian w podatkach i wynagrodzeniach wprowadzanych nowelizacją Polskiego Ładu.

Tyko teraz książka + ebook w PREZENCIE
Źródło: Twój Biznes
Czy ten artykuł był przydatny?
tak
nie
Dziękujemy za powiadomienie
Jeśli nie znalazłeś odpowiedzi na swoje pytania w tym artykule, powiedz jak możemy to poprawić.
UWAGA: Ten formularz nie służy wysyłaniu zgłoszeń . Wykorzystamy go aby poprawić artykuł.
Jeśli masz dodatkowe pytania prosimy o kontakt

Komentarze(0)

Pokaż:

Uwaga, Twój komentarz może pojawić się z opóźnieniem do 10 minut. Zanim dodasz komentarz -zapoznaj się z zasadami komentowania artykułów.
    QR Code
    Moja firma
    Zapisz się na newsletter
    Zobacz przykładowy newsletter
    Zapisz się
    Wpisz poprawny e-mail
    Elektrownie atomowe. Czy powstaną w Polsce?
    Pięć ośrodków będzie uczestniczyć w procesie licencjonowania i kontroli elektrowni jądrowej. Prezes Państwowej Agencji Atomistyki zdecydował o przyznaniu autoryzacji dla ośrodków naukowo-badawczych.
    Rynek nieruchomości komercyjnych w Polsce
    Mimo zawirowań geopolitycznych i gospodarczych ostatnich miesięcy, polski rynek nieruchomości komercyjnych zakończył pierwsze półrocze niezłym wynikiem. Należy jednak pamiętać, że echa tych zawirowań nie widać jeszcze w wynikach drugiego kwartału 2022 roku.
    Spółdzielnie mieszkaniowe podwyższają czynsze. Winne ceny energii
    Czy po wakacjach kredytowych pojawi się postulat wakacji czynszowych? Opłaty rosną a zarządcy tłumaczą, że nie oni są winni. Znaczną część czynszu stanowi energia – ogrzanie wody i mieszkań oraz prąd w częściach wspólnych. Dodatkowo inflacja wpływa na ceny usług niezwiązanych bezpośrednio z energią. Niestety nic nie wskazuje, żeby najnowsze podwyżki miały być ostatnimi.
    Dopłaty do innych niż węgiel źródeł ciepła - projekt
    W wykazie prac legislacyjnych rządu opublikowano projekt ustawy regulujący m.in. jednorazowe dodatki dla ogrzewających swoje domy paliwem innym niż węgiel.
    Zaostrzanie nadzoru rejestrowania sprzedaży
    Resort finansów pracuje nad zmianami prawa, które zabezpieczą źródła wpływów podatkowych państwa. Proponowane zmiany dotyczą głównie fiskalizacji sprzedaży przy użyciu kas w urządzeniach do automatycznego świadczenia usług i sprzedaży towarów. Do nowych przepisów będą musiały dostosować się kolejne grupy przedsiębiorców.
    Niskie ceny przyciągają Czechów na zakupy do Polski
    Czesi wciąż chętnie przyjeżdżają do Polski na zakupy. Szczególnie atrakcyjne są ceny benzyny oraz artykułów spożywczych. Każda wizyta to oszczędność
    Co może od 2023 r. zastąpić opakowania plastikowe? [KOMENTARZ]
    Przepisy systematycznie będą ograniczać produkcję plastikowych opakowań. Czy jest alternatywa dla tworzyw sztucznych?
    Kryzys w związku z wojną w Ukrainie - wsparcie dla przedsiębiorców
    Pomoc będzie mogła być udzielana w formie pożyczek, zarówno mikro, małym, średnim, jak i dużym przedsiębiorcom. Do kiedy będzie można otrzymać wsparcie?
    Mandat za parkowanie na drodze wewnętrznej
    Mandat za parkowanie na drodze wewnętrznej? Dziś zastanowimy się nad tym czy jest możliwy, a jak tak to ile wynosi. Co mówią przepisy?
    Procenty z lokat przegrywają z inflacją w Polsce i UE
    Inflacja dwucyfrowa jednak odsetki w bankach niewiele wyższe niż przed wojną. To realia nie tylko polskie
    Ile jest fotoradarów w Polsce? A ile w Europie?
    Ile jest fotoradarów w Polsce? Dokładnie 587. Jak jednak ta liczba wypada na tle innych krajów Europy? W Wielkiej Brytanii jest ich 10-krotnie więcej.
    Polacy przenoszą się z mieszkań do domów
    Domy szybko zyskują na wartości oraz popularności wśród Polaków. Podobnie jak mieszkania są one dobrą inwestycją w dobie galopującej inflacji i potrafią ochronić oszczędności, a nawet je pomnożyć. Nic więc dziwnego, że przeznaczone pod nie grunty, sprzedają się dziś jak ciepłe bułeczki.
    PIE: w sierpniu indeks koniunktury spadł do 98,6 pkt
    Miesięczny Indeks Koniunktury Polskiego Instytutu Ekonomicznego i Banku Gospodarstwa Krajowego spadł w sierpniu o 3,8 pkt, do poziomu 98,6 pkt - przekazał PIE. Po raz pierwszy od lutego odczyt MIK jest poniżej poziomu neutralnego, co oznacza przewagę nastrojów negatywnych - dodano.
    50 mln zł rocznie na wykup byłych mieszkań pracowniczych
    50 mln rocznie przekaże polski rząd samorządom, które zdecydują się wykupić od podmiotów prywatnych dawne mieszkania pracownicze, aby ich lokatorom nie groziły podwyżki czynszu - powiedział PAP minister rozwoju i technologii Waldemar Buda w Zgierzu (woj. łódzkie), gdzie jest ok. 40 takich mieszkań.
    Przyczyny zużycia opon? Oto główni zabójcy ogumienia
    Przyczyny zużycia opon? Lista jest dość długa. Warto ją jednak poznać. W ten sposób kierujący może przedłużyć czas życia ogumienia w swoim aucie.
    Strefy czystego transportu w Polsce. Kto będzie pionierem?
    Strefy czystego transportu w Polsce. Co oznaczają? Czemu kierowcy ich nie chcą? I które miasto utworzy pierwszą? Sprawdźmy.
    E-commerce: zmiana zawartości maila po wysyłce? To możliwe!
    Zawartość wysłanego już maila można zmienić dzięki technologii real time content management (RTCM). Korzystanie z tego rozwiązania staje się coraz powszechniejszym trendem na polskim rynku e-commerce.
    Internet Rzeczy. Rewolucja, która w Polsce jest nowością
    Przedmioty połączone cyfrowo. Internet Rzeczy to technologia, od której w biznesie nie ma już odwrotu. Skoro tak, to dlaczego zaledwie 29 proc. firm w UE wykorzystuje IoT? Polska nie zaskakuje — znajdujemy się w ogonie wspólnoty. Nowe dane Eurostatu pokazują, jak wygląda wykorzystanie tej technologii w UE.
    Ceny luksusowych nieruchomości na świecie rosną wolniej, ale spadków nie widać.
    Na koniec drugiego kwartału 2022 roku firma Knight Frank opublikowała Prime Global Cities Index, czyli indeks śledzący ceny luksusowych nieruchomości na świecie w 45 miastach. Po dwóch latach, w trakcie których obserwowaliśmy historycznie najwyższą dynamikę wzrostu cen nieruchomości luksusowych widoczny jest spadek.
    Zakup mieszkania na osiedlu. Gdzie można kupić?
    W jakich inwestycjach deweloperzy mają ukończone mieszkania lub z bliskim terminem oddania? Jakie lokale są jeszcze w sprzedaży? W jakich cenach?
    Ile zostało już złożonych wniosków o wakacje kredytowe?
    Około 850 tys. wniosków o wakacje kredytowe złożono we wszystkich bankach - poinformował w środę prezes Związku Banków Polskich Krzysztof Pietraszkiewicz.
    Mandaty w wakacje 2022. Mamy rekordzistę. To OPP z Lublina
    Mandaty w wakacje 2022 nie będą niskie? Tylko w lipcu przekonało się o tym prawie 114 tys. kierowców. Tyle złapały rejestratory systemu CANARD ITD.
    Opłata za odholowanie pojazdu 2023. Nowe stawki!
    Opłata za odholowanie pojazdu 2023 jest już znana. Po 1 stycznia kierowcy mogą się spodziewać... podwyżek. Sprawdźmy jak duże będą.
    Szansa Polski na miękkie lądowanie w obliczu globalnego spowolnienia gospodarczego
    Silny rynek pracy w Polsce daje szansę na miękkie lądowanie naszej gospodarki w obliczu globalnego spowolnienia - wynika z wtorkowego komentarza gospodarczego głównego ekonomisty PZU Dawida Pachuckiego. Stopniowo zaczyna u nas spadać presja inflacyjna - dodał.
    Inteligentne systemy w ochronie przed cyberprzestępczością - hakerzy też mają słabe punkty
    Eksperci ds. cyberbezpieczeństwa zrobią wszystko, co w ich mocy, aby zapobiec skutecznemu włamaniu, ale wiedzą też, że ograniczanie dostępu do zasobów organizacji jest zupełnie niepraktyczne. Największym przełomem ostatnich lat jest wykorzystanie uczenia maszynowego do wykrywania, kiedy próba naruszenia zabezpieczeń zakończyła się sukcesem.