| IFK | IRB | INFORLEX | GAZETA PRAWNA | INFORORGANIZER | APLIKACJA MOBILNA | PRACA W INFOR | SKLEP
reklama
Jesteś tutaj: STRONA GŁÓWNA > Moja firma > Biznes > Firma > Mała firma > Pracownik i ZUS > Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji

Odszkodowanie z tytułu zakazu konkurencji

Umowa o zakazie konkurencji jest odrębną umową zawieraną między pracodawcą a pracownikiem. Na jej podstawie pracownik zobowiązuje się do nieprowadzenia konkurencyjnej działalności wobec pracodawcy. Możliwe jest jej zawarcie również po ustaniu stosunku pracy. Wówczas pracodawca musi wypłacić byłemu pracownikowi odszkodowanie.

Krótki okres pracy

W sytuacji gdy okres zatrudnienia u danego pracodawcy trwał krócej niż okres obowiązywania zakazu konkurencji po ustaniu stosunku pracy, może powstać wątpliwość, czy minimalne odszkodowanie za zakaz konkurencji ustala się na podstawie wynagrodzenia faktycznie otrzymanego przez byłego podwładnego w okresie świadczenia pracy, czy odszkodowanie powinno być odniesione do okresu obowiązywania zakazu konkurencji.

W wyroku z 8 stycznia 2008 r. (I PK 161/07, OSNP 2009/3–4/42, patrz: www.ekspert3.inforlex.pl) Sąd Najwyższy stwierdził, że w takim przypadku wysokość odszkodowania (...) powinna być odniesiona do okresu, przez jaki byłego pracownika ma obowiązywać zakaz konkurencji. Zdaniem sądu, podstawą ustalenia odszkodowania należnego pracownikowi powinno być wynagrodzenie otrzymywane przez niego przed ustaniem stosunku pracy, ale przez okres nie krótszy niż okres obowiązywania zakazu konkurencji, nawet jeżeli faktyczne zatrudnienie trwało krócej. Wynika to z ekwiwalentności świadczeń byłego pracownika (powstrzymywanie się od prowadzenia działalności konkurencyjnej) i byłego pracodawcy (wypłacanie stosownego odszkodowania).

Pracownik był zatrudniony w spółce przez 9 miesięcy. Po rozwiązaniu umowy o pracę wiąże go roczny zakaz konkurencji. Były podwładny otrzymywał miesięczne wynagrodzenie w kwocie 4500 zł. W razie odniesienia wysokości minimalnego odszkodowania do okresu, przez jaki byłego pracownika będzie obowiązywać zakaz konkurencji, trzeba przeprowadzić następujące obliczenia:

  • 4500 zł x 12 miesięcy = 54 000 zł,
  • 54 000 zł x 25% = 13 500 zł.

W takim przypadku minimalne odszkodowanie nie może być więc niższe niż 13 500 zł.

Zobacz: Klauzula o zakazie konkurencji w umowach cywilnoprawnych

Termin wypłaty odszkodowania

Pracodawca powinien wypłacać odszkodowanie za zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy w terminach określonych w umowie o zakazie konkurencji. W orzecznictwie przyjmuje się, że w sytuacji gdy strony nie określiły terminu wypłaty odszkodowania w treści umowy, należy wypłacać je w miesięcznych ratach. Jak stwierdził Sąd Najwyższy w wyroku z 27 lutego 2013 r. (II PK 176/12, patrz: www.ekspert3.inforlex.pl), okresy te powinny być zgodne z terminami wypłaty wynagrodzenia, co odpowiada charakterowi zakazu konkurencji. (...) Skoro zasadą jest, że minimalne odszkodowanie (...) oznacza 25% sumy otrzymanych składników wynagrodzenia za pracę w okresie równym okresowi obowiązywania zakazu konkurencji, to w razie braku stosownych postanowień umownych miesięczne raty powinny być spełniane w terminach, w jakich wypłacano pracownikowi wynagrodzenia składające się na tę sumę.

Jeśli strony nie określiły terminu wypłaty odszkodowania z tytułu zakazu konkurencji, pracodawca powinien je wypłacać co miesiąc w terminach, w jakich wypłacano wynagrodzenie byłemu pracownikowi.

Zaprzestanie wypłaty odszkodowania

Zakaz konkurencji po ustaniu stosunku pracy przestaje obowiązywać przed upływem terminu, na jaki została zawarta umowa, w razie ustania przyczyn uzasadniających taki zakaz (art. 1012 § 2 k.p.). Przyjmuje się jednak, że w razie ustania przyczyn uzasadniających zakaz konkurencji przestaje obowiązywać tylko ten zakaz, a nie cała umowa. Oznacza to, że pracodawca nie może na tej podstawie zaprzestać wypłaty odszkodowania, jeżeli pracownik nadal przestrzega zakazu konkurencji (uchwała SN z 11 kwietnia 2001 r., III ZP 7/01, OSNP 2002/7/155). Aby uniknąć takich sytuacji, w umowie o zakazie konkurencji po ustaniu stosunku pracy można przewidzieć możliwość jej wypowiedzenia. Takie regulacje muszą być jednak przewidziane w umowie o zakazie konkurencji, co będzie oznaczało, że pracownik wyraził na nie zgodę.

Jeżeli pracownik podjął działalność konkurencyjną, można zaprzestać wypłacania mu dalszych rat odszkodowania. Wśród ekspertów prawa pracy dominuje pogląd, że naruszenie przez byłego pracownika umowy o zakazie konkurencji upoważnia byłego pracodawcę do wstrzymania wypłaty dalszych rat odszkodowania. Powinno to nastąpić, poczynając od daty powzięcia o tym wiadomości przez pracodawcę, a jeżeli pracodawca wypłacał raty odszkodowania, mimo że wcześniej doszło do naruszenia tego zakazu przez byłego podwładnego, do żądania ich zwrotu na podstawie przepisów o bezpodstawnym wzbogaceniu.

Zobacz też: Odszkodowanie od pracodawcy -kiedy można się ubiegać?

PODSTAWA PRAWNA:

  • art. 1011–1014, art. 300 ustawy z 26 czerwca 1974 r. – Kodeks pracy (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 1502),
  • art. 58, 84, 89 ustawy z 23 kwietnia 1964 r. – Kodeks cywilny (j.t. Dz.U. z 2014 r. poz. 121; ost. zm. Dz.U. z 2014 r. poz. 827).
reklama

Narzędzia przedsiębiorcy

POLECANE

Dotacje dla firm

reklama

Ostatnio na forum

Fundusze unijne

Pomysł na biznes

Eksperci portalu infor.pl

Krzysztof Kłosowski

Prawnik, doradca podatkowy w Instytucie Studiów Podatkowych Modzelewski i Wspólnicy

Zostań ekspertem portalu Infor.pl »