Działalność gospodarcza: jak zabezpieczyć wierzytelność?

Ryzyko związane z działalnością gospodarczą

Zawierając umowę z kooperantem ryzykujemy, iż niewykonanie przez niego umowy może zaważyć na naszych zobowiązaniach, pozbawić nas zysku lub co gorsza narazić na roszczenia odszkodowawcze kontrahentów.  Sprzedając na kredyt produkty naszemu partnerowi ryzykujemy, iż w przypadku jego upadłości możemy otrzymać jedynie część należności.

Ryzyko jest nieodłącznym elementem działalności gospodarczej. Warto być świadomym jego istnienia już w chwili podejmowania decyzji biznesowych. Dzięki tej świadomości możemy w pełniejszy sposób zabezpieczyć nasze interesy.

Zobacz: Wzory umów

Zabezpieczenie wierzytelności

Jednym ze sposobów wyeliminowania lub ograniczenia ryzyka jest skorzystanie z instrumentów prawnych służących zabezpieczeniu wierzytelności. W zależności od kontekstu sytuacyjnego mowa tutaj o zabezpieczeniu rzeczowym naszej wierzytelności w postaci zastawu lub hipoteki, czy też na rozszerzeniu zakresu naszego zabezpieczenia poprzez rozciągnięcie odpowiedzialności za naszą wierzytelność na inne osoby w postaci np. poręczenia.

Zabezpieczeniem w mniejszym stopniu można określić instrumenty prawne, które nie dają nam szczególnych praw, ale mogą ułatwić i skrócić dochodzenie roszczeń. Mowa tutaj o wekslach.

Zobacz: Weksel własny

Dlaczego warto się zabezpieczyć?

To dlaczego o zabezpieczeniu warto pomyśleć jeszcze przed powstaniem naszej wierzytelności można przekonać się znając zasady prawa upadłościowego i naprawczego. Nie zawsze bowiem, jak w przypadku spółek osobowych, wspólnicy będą odpowiadali majątkiem osobistym za zobowiązania spółki. W przypadku spółek kapitałowych, zaspokojenie wierzycieli nastąpi jedynie z majątku jakim dysponuje spółka. Jeżeli majątek ten będzie większy niż długi, wtedy też trudno będzie liczyć na zaspokojenie całej wierzytelności. Co więcej jeżeli w grupie wierzytelności znajdą się te uprzywilejowane, wtedy też niektórzy mogą odejść z kwitkiem.

Warto bowiem wiedzieć, że w przypadku upadłości obejmującej likwidację majątku wierzyciele będą zaspokajani nie po równo, lecz zgodnie z ich uprzywilejowaniem. Uprzywilejowani wierzyciele zaspokoją się przed innymi.

W tym też tkwi olbrzymia zaleta zabezpieczenia rzeczowego, czyli zastawu, zastawu rejestrowego, zastawu skarbowego, hipoteki, czy też hipoteki morskiej. Zgodnie z art. 336 Prawa upadłościowego i naprawczego wierzytelności nimi zabezpieczone zostaną jako pierwsze zaspokojone z tych rzeczy, które były obciążone zastawem, czy hipoteką. Kwoty pozostałe po zaspokojeniu tych wierzytelności wchodzą do funduszów masy upadłości i będą przysługiwały pozostałym wierzycielom.

Spółka X zawarła ze spółką Y umowę na mocy której powstała wierzytelność w wysokości 50 tys. zł. Została ona zabezpieczona hipoteką na nieruchomości stanowiącej własność spółki Y. Po upadłości spółki Y nieruchomość została sprzedawca w postępowaniu upadłościowym za kwotę 60 tys. zł. Z tej kwoty zaspokojenie uzyska spółka X, której wierzytelność została zabezpieczona hipoteką. Pozostała część kwoty (10 tys. zł) wejdzie do masy upadłości i będzie mogła stanowić zaspokojenie innych wierzycieli.