Wakacje składkowe – zmiany w projekcie nowelizacji

• Jakie były wcześniejsze założenia projektu?
• Nowa wersja projektu o wakacjach składkowych

Jakie były wcześniejsze założenia projektu?

Projekt nowelizacji ustawy o systemie ubezpieczeń społecznych wprowadza zwolnienie z opłacania składek  ZUS  przez 1 miesiąc kalendarzowy, wskazany przez przedsiębiorcę (tzw. wakacje składkowe), na jego wniosek.. Zwolnienie dotyczy składek na ubezpieczenia społeczne oraz FP i Fundusz Solidarnościowy. Nie obejmuje natomiast składki zdrowotnej.

Początkowo projekt zakładał, że prawo do zwolnienia z opłacania składek będzie przysługiwać mikroprzedsiębiorcom. W rozumieniu ustawy – Prawo przedsiębiorców mikroprzedsiębiorcą jest podmiot zatrudniający średniorocznie mniej niż 10 pracowników. 

Nowa wersja projektu o wakacjach składkowych

Zgodnie z nową wersją projektu, jako kryterium skorzystania z ww. ulgi przyjęto zatrudnienie określonej liczby ubezpieczonych (a nie pracowników).

Prawo do zwolnienia będzie  przysługiwać przedsiębiorcom, którzy na dzień złożenia wniosku:

1. zgłosili do ubezpieczeń maksymalnie 10 ubezpieczonych; 
2. w ostatnich 2 latach nie osiągnęli przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej lub w co najmniej jednym roku z 2 ostatnich lat kalendarzowych osiągnęli roczny przychód z pozarolniczej działalności gospodarczej nieprzekraczający równowartości w złotych 2 milionów euro.

Jak wskazano w uzasadnieniu projektu, wielkość osiąganego przychodu uprawniającego o ww. ulgi ma charakter „całościowy”, a zatem nie podlega miarkowaniu ze względu na liczbę dni, w których działalność była faktycznie prowadzona. Zwrot „ostatnich” dotyczy natomiast lat kalendarzowych bezpośrednio poprzedzających rok, w którym składany jest wniosek.

Natomiast ww. zwolnienie nie będzie przysługiwać osobie, która:

• jako ubezpieczona wykonywała w poprzednim lub w bieżącym roku kalendarzowym pozarolniczą działalność gospodarczą na rzecz byłego pracodawcy, u którego  w roku kalendarzowym rozpoczęcia działalności gospodarczej lub w poprzednim roku kalendarzowym wykonywała w ramach stosunku pracy lub spółdzielczego stosunku pracy czynności wchodzące w zakres prowadzonej działalności gospodarczej;
• w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc kalendarzowy złożenia wniosku jako ubezpieczony nie podlegała ubezpieczeniu emerytalnemu, rentowemu i wypadkowemu  z tytułu prowadzenia pozarolniczej działalności.

Wniosek o zwolnienie z opłacania składek ZUS trzeba będzie złożyć w miesiącu kalendarzowym poprzedzającym miesiąc kalendarzowy, który ma być objęty zwolnieniem. Wniosek będzie można składać wyłącznie za pomocą profilu informacyjnego utworzonego w systemie teleinformatycznym udostępnionym przez ZUS, w formie dokumentu elektronicznego.

ZUS będzie miał 40 dni na rozpatrzenie takiego wniosku. Rozpatrzony wniosek będzie wiążący dla przedsiębiorcy. Będzie on podlegał zwolnieniu ze składek ZUS we wskazanym przez siebie miesiącu kalendarzowym, a nie będzie mógł się z niego wycofać bądź też dokonywać korekt we wniosku. 

Nowa wersja projektu zakłada również, że pozytywne rozstrzygnięcie wniosku nie będzie wymagało wydania przez ZUS decyzji. ZUS wyda decyzję dopiero w razie sporu, jak również w sytuacji, gdy np. w toku kontroli stwierdzi, że przedsiębiorca nie spełnia warunków do skorzystania z wakacji składkowych. 

Decyzje odmowne bądź nakazujące opłacenie składek będą podlegały ogólnym zasadom trybu odwoławczego, przewidzianym w przepisach prawa administracyjnego.

Projekt nowelizacji przewiduje także, że składki na ubezpieczenia społeczne należne za okres objęty zwolnieniem będą finansowane z budżetu państwa, w ramach dotacji z FUS.

Wynika to z tego, że osoby korzystające z wakacji składkowych nadal będą objęte ubezpieczeniami (jako osoby prowadzące pozarolniczą działalność), także na podstawie ustawy zdrowotnej. Ponadto zwolnienie z obowiązku opłacania składek ZUS nie będzie wymagało formalnego zawieszenia własnej działalności. Oznacza to, że przedsiębiorca w danym okresie nadal będzie mógł m.in. uzyskiwać z niej przychody.

Nowością jest także dodanie przepisu, zgodnie z którym w sytuacji, gdy wykonanie orzeczenia sądu powodowałoby przekroczenie obowiązującego stronę limitu pomocy de minimis, ZUS będzie występować do właściwego sądu z wnioskiem o wznowienie postępowania, a jego złożenie będzie wstrzymywać wykonanie orzeczenia.

W nowej wersji projektu przewidziano także uprawnienie ZUS do występowania  z wnioskiem do Szefa Krajowej Administracji Skarbowej o udzielenie informacji o kwocie rocznego przychodu z pozarolniczej działalności gospodarczej uzyskanego przez płatnika składek korzystającego z wakacji składkowych. Wymiana informacji będzie się odbywać się w formie elektronicznej.

Oprac. Małgorzata Kozłowska
radca prawny, specjalista i praktyk, od wielu lat zajmuje się prawem ubezpieczeń społecznych